4006 TÜBİTAK Bilim Fuarları Etkililik Ölçeği

Özet

4006 TÜBİTAK Bilim Fuarları Etkililik Ölçeği, 2020 yılında Selçuk, Atalmış ve Ataç tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, TÜBİTAK tarafından desteklenen 4006 Bilim Fuarları etkinliğinin, katılımcı öğretmenler ve öğrenciler üzerindeki genel etkisini ve başarısını değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, bu fuarların eğitim-öğretim süreçlerine sağladığı katkıları ve organizasyonel yeterliliğini psikometrik açıdan geçerli ve güvenilir bir biçimde ölçmeyi hedeflemektedir.

Ölçek, yalnızca bir geliştirme çalışması olarak değil, aynı zamanda 4006 programının gelecekteki iyileştirmelerine temel sağlayacak verilerin toplanmasında kullanılabilecek standart bir araç olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

TÜBİTAK, 4006 Bilim Fuarları, Etkililik Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Eğitim, Öğrenci, Öğretmen, Proje Tabanlı Öğrenme.

Yazarlar

Gülenaz SELÇUK, E. H. Atalmış, A. Ataç.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye genelinde ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin bilimsel araştırma kültürünü yaygınlaştırmayı hedefleyen 4006 TÜBİTAK Bilim Fuarları Destekleme Programı’nın çeşitli boyutlardaki etkililik düzeyini belirlemektir. Ölçek, özellikle fuarlara katılan öğretmen ve öğrenci katılımcıların algılarını ölçerek, programın hedeflerine ne ölçüde ulaştığını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Ölçek aracılığıyla elde edilen veriler, programın güçlü ve zayıf yönlerini tespit etmeye, fuar süreçlerinin kalitesini artırmaya ve bilimsel etkinliklerin eğitime entegrasyonunu değerlendirmeye yardımcı olmayı hedeflemektedir.

Yapı

4006 TÜBİTAK Bilim Fuarları Etkililik Ölçeği, bilim fuarlarının çok boyutlu etkilerini ölçmek üzere tasarlanmış bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmesi, proje yönetimi yeteneklerini kazanması, eleştirel düşünme becerileri, işbirliği ve iletişim yetkinlikleri gibi alanları kapsamaktadır.

Ölçeğin alt boyutları, bilim fuarlarının pedagojik faydalarını (öğrenme motivasyonu ve bilime karşı tutum), organizasyonel yeterliliğini (fuarın düzenlenme kalitesi ve erişilebilirliği) ve sosyal etkilerini (işbirliği ve takım çalışması) ölçmeye odaklanmıştır. Bu çok faktörlü yapı, fuarların genel etkisini kapsamlı bir şekilde değerlendirmeye olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilme çalışması (Selçuk, Atalmış ve Ataç, 2020), psikometrik özelliklerin incelenmesi amacıyla kapsamlı bir geçerlik analizi içermektedir. Bu analizler, ölçeğin gerçekten 4006 Bilim Fuarları’nın etkililiğini ölçüp ölçmediğini belirlemeye odaklanmıştır.

Yapılan geçerlik çalışmaları genellikle kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) yöntemlerini içerir. Araştırma makalesinin başlığı geçerlik çalışmasının yapıldığını açıkça belirtse de, detaylı geçerlik katsayıları (örneğin, doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi sonuçları) için orijinal kaynağa başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçüm aracının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik çalışmaları, genellikle iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanarak ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu göstermiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin farklı katılımcı gruplarında (öğretmenler ve öğrenciler) istikrarlı sonuçlar verdiğini ve ölçülen yapıyı güvenilir bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve sonuçları, Selçuk ve arkadaşları tarafından yayımlanan orijinal makalede sunulmuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlarını (alt yapılarını) ampirik olarak doğrulamasını sağlamıştır. Faktör analizi, bilim fuarlarının etkililiğinin hangi spesifik boyutlardan oluştuğunu ve bu boyutların birbirinden ne ölçüde ayrıştığını belirlemiştir.

Hem açımlayıcı hem de doğrulayıcı faktör analizleri, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak anlamlı ve sağlam olduğunu desteklemek için kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin nihai formunun ve madde yapısının oluşturulmasında kritik rol oynamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme formatında (Orijinal makalede detaylı bilgi bulunmaktadır, muhtemelen Likert tipi).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Katılımcıları (Öğretmenler ve Öğrenciler)

Yaş Grubu: Ortaokul ve Lise Düzeyindeki Öğrenciler ile Bu Öğrencilerin Proje Danışmanı Öğretmenleri.

Popülasyon Detayları: 4006 TÜBİTAK Bilim Fuarlarına katılmış veya bu fuarlarda görev almış öğretmenler ve öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, bilim fuarlarının etkililiğine dair kendi algılarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

TÜBİTAK 4006, Etkililik, Bilim Eğitimi, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Sosyal Bilimler Dergisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Gülenaz SELÇUK

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Ancak sorumlu yazarın iletişim bilgileri mevcuttur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020 (Ölçeğin yayımlandığı yıl).

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve araştırma amaçlı kullanım için genellikle yayın etiği kurallarına uygun olarak yazarın izni veya kaynak gösterilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir.

İletişim: Sorumlu yazar Gülenaz SELÇUK ile e-posta yoluyla iletişime geçilebilir.

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: 4006-tubitak-bilim-fuarlari-etkililik-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Selçuk, G., Atalmış, E. H. ve Ataç, A. (2020). Öğretmen ve öğrencilere göre 4006 TÜBITAK bilim fuarları etkililikleri: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17 (2), 750-774. doi: 10.33437/ksusbd.770025.

Makalenin tam metnine aşağıdaki Dergipark bağlantısından erişilebilir: dergipark.org.tr

4006 TÜBİTAK Bilim Fuarları Etkililik Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte (metadata) yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için lütfen Selçuk, Atalmış ve Ataç (2020) tarafından yayımlanan orijinal akademik makaleye başvurunuz.