Table of Contents
Abstract
Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği, 2009 yılında Cihad Demirli tarafından Yükseköğretim kurumlarında sunulan eğitim-öğretim hizmetlerinin kalitesine yönelik öğrenci algılarını ve memnuniyet düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin akademik süreçlere, ders içeriklerine, öğretim elemanlarının yeterliliğine ve genel öğrenme ortamına dair duygusal ve bilişsel değerlendirmelerini sistematik olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, yükseköğretim kalitesinin değerlendirilmesi ve iyileştirilmesi çalışmalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Öğrenci Memnuniyeti, Yükseköğretim, Eğitim Kalitesi, Psikometrik Geliştirme, Ölçek Geliştirme, Öğrenme Ortamı, Akademik Değerlendirme
Yazarlar
Cihad Demirli
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında verilen eğitim ve öğretim hizmetlerine ilişkin öğrencilerin duydukları memnuniyet düzeyini tespit etmektir. Ölçek, özellikle müfredatın güncelliği, öğretim yöntemlerinin etkinliği, ders materyallerinin yeterliliği ve öğretim elemanlarının öğrenciye yaklaşımı gibi kritik alanlarda öğrencilerin algılarını ölçerek, kurumlara geri bildirim sağlamayı hedefler.
Elde edilen sonuçlar, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, öğrenci deneyimini geliştirmek ve eğitim kalitesini artırmak için hangi alanlara odaklanmaları gerektiği konusunda somut veriler sunar. Bu araç, Öğrenci Memnuniyeti kavramının akademik bağlamda geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesine olanak tanır.
Yapı
Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği, öğrencilerin eğitim-öğretim sürecine yönelik çok boyutlu memnuniyetini ölçen bir yapıdadır. Ölçeğin altında yatan temel psikolojik yapı, bireyin aldığı hizmet karşısında duyduğu olumlu duygusal tepki olan memnuniyet kavramıdır. Bu memnuniyet, genellikle ders içeriği, öğretim kalitesi ve akademik destek hizmetleri gibi spesifik boyutlar üzerinden değerlendirilir.
Ölçek geliştirme çalışması, bu yapının faktör analizleri ile desteklendiğini varsayarak, yükseköğretimde öğrenci memnuniyetinin yalnızca tek bir genel skorla değil, farklı alt boyutlarla temsil edildiğini ortaya koymuştur. Bu alt boyutlar, eğitimin çeşitli yönlerine dair farklılaşmış memnuniyet düzeylerini yakalamayı sağlar.
Geçerlik
Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı (yükseköğretimde öğrenci memnuniyetini) ne kadar doğru ölçtüğünü göstermek üzere tasarlanmıştır. Orijinal geliştirme çalışmasında (Demirli, 2009), genellikle yapı geçerliği ve kapsam geçerliği gibi yöntemler kullanılmıştır.
Yapı geçerliğinin incelenmesi sürecinde, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktörlere yüklenip yüklenmediği faktör analizi ile test edilmiştir. Kapsam geçerliği ise, ölçek maddelerinin yükseköğretimde öğrenci memnuniyetinin tüm önemli yönlerini temsil edip etmediğinin uzman görüşleri alınarak değerlendirilmesini içerir.
Güvenirlik
Ölçeğin Güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zamandan zamana ve farklı koşullar altında ne derece tutarlı olduğunu belirlemek için yapılmıştır. Geliştirme çalışmalarında yaygın olarak kullanılan yöntem, iç tutarlılık güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa değerinin hesaplanmasıdır.
Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Ayrıca, ölçeğin test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemlerle de zamana bağlı tutarlılığının incelenmiş olması beklenir. Bu psikometrik özellikler, ölçeğin araştırma ve uygulama alanlarında güvenle kullanılması için esastır.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak madde havuzunun altında yatan faktör yapısı belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmış ve maddelerin hangi alt boyutlara ayrıldığını göstermiştir.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin yükseköğretim bağlamındaki öğrenci memnuniyetini temsil eden birden fazla özgül faktörden oluştuğunu doğrulamıştır. Bu faktörler, eğitim-öğretim hizmetlerinin farklı yönlerini (örneğin, akademik destek, ders içeriği, fiziksel olanaklar) ayrı ayrı değerlendirmeye olanak tanır.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme Ölçeği
Format: Genellikle 5’li Likert Tipi Derecelendirme (Örn: 1=Kesinlikle Katılmıyorum, 5=Kesinlikle Katılıyorum)
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim Kurumlarında Kayıtlı Öğrenciler
Age Group: Genç Yetişkinlik Dönemi (Tipik olarak 18-30 yaş arası)
Population Details: Üniversitelerin lisans ve ön lisans programlarına kayıtlı öğrenciler.
Test Methodology: Öz Bildirim Temelli Anket
Anahtar Kelimeler
Eğitim Değerlendirme, Üniversite Yönetimi, Kalite Güvencesi, Öğrenci Memnuniyeti, Eğitim Bilimleri, Geçerlik, Güvenirlik
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Elazığ, Türkiye
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2009 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler için doğrudan sorumlu yazar Cihad Demirli ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik araştırmalar için kullanım genellikle yazarın iznine tabidir. Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı uygulama bilgileri için PDF dosyası mevcuttur. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: yuksekogretimde-egitim-ogretimle-ilgili-ogrenci-memnuniyeti-olcegi-toad.pdf
Referanslar
-
Demirli, C. (2009). Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeğinin geliştirilmesi. Education Sciences, 4(4), 1392-1403.
Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta tam metin olarak listelenmemiştir. Detaylı madde listesi için Demirli (2009) makalesine başvurulmalıdır.
Cite this article
memjavad (2025). Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-egitim-ogretimle-ilgili-ogrenci-memnuniyeti-olcegi/
memjavad. "Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-egitim-ogretimle-ilgili-ogrenci-memnuniyeti-olcegi/.
memjavad. "Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-egitim-ogretimle-ilgili-ogrenci-memnuniyeti-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yuksekogretimde-egitim-ogretimle-ilgili-ogrenci-memnuniyeti-olcegi/.
[1] memjavad, "Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yükseköğretimde Eğitim Öğretimle İlgili Öğrenci Memnuniyeti Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.