Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği

Özet

Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği (YÖSÖ), yükseköğretim kurumlarında öğrenci bağlılığı, memnuniyeti ve kuruma olan sadakat düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, özgün hali yabancı dilde olan bir yapının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu, dil geçerliğini ve psikometrik özelliklerini incelemek üzere Mithat Korumaz ve Arkadaşları tarafından 2017 yılında adapte edilmiştir. Bu çalışma, öğrencilerin mezuniyet sonrası dahi kurumlarına duydukları bağlılığı, kurumu başkalarına tavsiye etme eğilimlerini ve yeniden tercih etme isteklerini kapsayan öğrenci sadakâti yapısını derinlemesine analiz etmeyi hedeflemektedir.

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarının hizmet kalitesini artırma ve öğrenci tutundurma stratejilerini geliştirme süreçlerine bilimsel verilerle katkıda bulunmaktır. Ölçeğin uyarlama çalışması, faktör yapısının incelenmesi ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği, Yükseköğretim, Öğrenci Sadakati, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Öğrenci Tutundurma.

Yazarlar

A. G. D. M. Korumaz, A. G. E. Tekel.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin kuruma yönelik algıladıkları sadakat düzeylerini ölçmek ve bu sadakatin boyutlarını ortaya koymaktır. Sadakat kavramı, yalnızca mevcut memnuniyeti değil, aynı zamanda gelecekteki davranışsal niyetleri (kurumu tavsiye etme, mezuniyet sonrası bağları sürdürme) de içermektedir.

Ölçek, yükseköğretim yöneticilerine ve araştırmacılara, öğrenci deneyimini iyileştirmeye yönelik stratejiler geliştirmeleri için sağlam bir ölçüm aracı sunmaktadır. Akademik çalışmalarda, öğrenci sadakati ile akademik başarı, kurum kültürü veya hizmet kalitesi gibi diğer değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla kullanılabilir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği, genel olarak pazarlama ve hizmet sektöründen uyarlanan sadakat yapısını ölçmektedir. Bu yapı, psikolojik olarak bilişsel, duygusal ve davranışsal niyet bileşenlerini içerir. Yükseköğretim bağlamında, bu yapı genellikle şu boyutlarda incelenir:

• Duygusal Bağlılık: Öğrencinin kuruma karşı hissettiği gurur, aidiyet ve duygusal yakınlık.
• Tavsiye Niyeti: Öğrencinin kurumu potansiyel yeni öğrencilere veya çevresine önerme isteği.
• Tekrar Satın Alma/Tercih Niyeti: Öğrencinin, eğer zamanı geri alma şansı olsaydı, aynı kurumu tekrar tercih etme isteği veya mezuniyet sonrası kurumla iş birliği yapma eğilimi.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Korumaz & Tekel, 2017), ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere gerekli analizler yapılmıştır. Uyarlama süreci, öncelikle dil geçerliği aşamasını içermiştir; bu aşamada, ölçek maddelerinin Türkçeye kültürel ve anlamsal olarak doğru bir şekilde çevrildiğinden emin olunmuştur.

Yapı geçerliği, genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak incelenir. Orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığı bu analizlerle belirlenmiş ve ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiği gösterilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve model uyum indeksleri, referans makalede mevcuttur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, uyarlama makalesinde (Korumaz & Tekel, 2017) sunulmuştur. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı ölçümler yapma yeteneğini ifade eder. Bu bağlamda, genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı (öğrenci sadakati) ölçmede birbiriyle uyumlu olduğunu göstermektedir. Uyarlama çalışmasında elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin yükseköğretim öğrencileri popülasyonunda güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını tespit etmek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta yüklendiğini netleştirmeyi amaçlamıştır.

Uyarlama makalesinde büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak, orijinal ölçeğin faktör yapısının (muhtemelen çok boyutlu bir yapı) Türk verilerine ne kadar iyi uyum sağladığı incelenmiştir. Bu analiz sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamakta ve araştırmacılara ölçeği kullanırken hangi alt boyutları değerlendirmeleri gerektiği konusunda rehberlik etmektedir.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Detaylı derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta yer almaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri

Age Group: Genellikle 18-30 yaş arası (Üniversite öğrencisi popülasyonu)

Population Details: Ölçek, üniversitelerin farklı fakülte ve bölümlerinde öğrenim gören lisans ve/veya ön lisans öğrencileri üzerinde uygulanmaya uygundur.

Test Methodology: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle uygulanan bir anket formudur.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Kurumsal Bağlılık, Öğrenci Memnuniyeti, Cronbach Alfa, Ölçek Geliştirme, Üniversite Yönetimi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Detaylı yazışma adresi belirtilmemiştir; ancak sorumlu yazar Mithat Korumaz’dır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin yayınlandığı yıl 2017’dir. Ölçek, Korumaz ve Tekel tarafından bilimsel bir makale kapsamında yayınlanmıştır. Akademik amaçlı kullanımlar için genellikle makaleye atıf yapılması beklenir. Ticari kullanımlar veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesine bu bağlantıdan ulaşılabilir: yuksekogretimde-ogrenci-sadakati-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Korumaz, A. G. D. M. ve Tekel, A. G. E. (2017). Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği: Uyarlama, Dil Geçerliği ve Faktör Yapısının İncelenmesi. Kalem Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 183-203. doi: 10.23863/kalem.2017.80

Makalenin yayımlandığı dergi linki (PDF): kalemacademy.com

Yükseköğretimde Öğrenci Sadakâti Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu kısım, uyarlama çalışmasının orijinal metninden alınmalıdır. Kaynak içerik eksik olduğu için bu kısım boş bırakılmıştır.)

Ölçek maddeleri, referans olarak belirtilen Korumaz ve Tekel (2017) makalesinin ekler bölümünde veya metodoloji kısmında yer almaktadır.