Yüksek Öğrenim Enstitüleri İçin Marka Kimliği Ölçeği

Özet

Yüksek Öğrenim Enstitüleri İçin Marka Kimliği Ölçeği (YÖKMKÖ), yükseköğretim kurumlarının marka kimliği algısını ölçmek amacıyla Türkçe diline uyarlanmış psikometrik bir ölçme aracıdır. Zeki Yüksekbilgili tarafından 2017 yılında gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültür ve dil yapısına uygunluğunu test ederek güvenirlik ve geçerlilik değerlerini sağlamıştır.

Ölçek, toplamda 33 maddeden ve 2 temel boyuttan oluşmaktadır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin Türk araştırmacılar tarafından güvenilir ve geçerli bir biçimde kullanılabileceği kanıtlanmıştır. Derecelendirme formatı olarak 5’li Likert tipi kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Marka Kimliği, Yüksek Öğrenim Enstitüleri, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Güvenirlik, Geçerlilik.

Yazarlar

Zeki Yüksekbilgili

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğrenim kurumlarında öğrenci, akademisyen veya ilgili paydaşlar tarafından algılanan kurumsal marka kimliği unsurlarını sistematik ve nicel bir şekilde ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kavramsal yapısını koruyarak, Türk yükseköğretim bağlamında uygulanabilir ve yorumlanabilir olmasını sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, eğitim kurumlarının pazarlama, iletişim ve stratejik yönetim süreçlerinde kendi kimliklerini nasıl yansıttıklarını ve bu yansımanın hedef kitle tarafından nasıl algılandığını belirlemek için kritik bir araç sunmaktadır.

Yapı

Yüksek Öğrenim Enstitüleri İçin Marka Kimliği Ölçeği (YÖKMKÖ), yükseköğretim kurumlarının karmaşık marka kimliği algısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, 33 madde ile iki farklı temel boyutu ölçmektedir.

Marka kimliği, bir kurumun kendisini nasıl tanımladığı ve dış dünyaya nasıl sunduğu ile ilgilidir. Bu iki boyut, genellikle kurumsal kimliğin içsel (değerler, kültür, misyon) ve dışsal (görsel unsurlar, iletişim stratejileri, reklamlar) bileşenlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, psikometrik standartlara uygun olarak detaylı bir şekilde yürütülmüştür. Ölçeğin yapı geçerliği, hem keşfedici hem de doğrulayıcı yöntemlerle test edilmiştir.

Geçerlik analizleri sonucunda, 33 maddelik ve 2 boyutlu yapının orijinal ölçek yapısıyla tutarlı olduğu ve Türk örnekleminde kabul edilebilir düzeyde iyi uyum sağladığı görülmüştür. Bu durum, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, yaygın kullanılan bir yöntem olan Cronbach Alpha katsayısı hesaplanarak incelenmiştir.

Yapılan analizlerde, ölçeğin genel Cronbach Alpha değeri 0,93 olarak belirlenmiştir. Bu değer, sosyal bilimlerde mükemmel düzeyde yüksek bir iç tutarlılığa işaret etmektedir ve ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçme aracının yapısal geçerliğini belirlemek amacıyla iki aşamalı faktör analizi yöntemi uygulanmıştır. İlk olarak, ölçeğin faktör yapısını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır.

AFA sonuçlarının ardından, bu yapının teorik modelle uyumunu test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA, 33 madde ve 2 boyuttan oluşan modelin Türk verisi üzerinde yeterli düzeyde uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin nihai formunun oluşturulmasında temel teşkil etmiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 5’li Likert Tipi Ölçek (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

Maddeler: 33 madde, 2 boyutlu yapı.

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Yüksek Öğrenim Enstitüleri ile ilgili paydaşlar (Öğrenci, Akademisyen, İdari Personel vb.)

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Yükseköğrenim kurumlarında yer alan bireyler.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Eğitim Yönetimi, Kurumsal İletişim, Pazarlama, Yüksek Öğrenim, Ölçek Geliştirme, DFA.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Zeki Yüksekbilgili

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Hakkı: Ölçeğin kullanım şartları için sorumlu yazar (Zeki Yüksekbilgili) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ücret: Bilgi mevcut değildir.

Test Yılı: Uyarlama ve geçerlilik çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
yuksek-ogrenim-enstituleri-icin-marka-kimligi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yüksekbilgili, Z. (2017). Yüksek Öğrenim Enstitüleri İçin Marka Kimliği Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlilik çalışması. Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(2), 169-176. doi: 10.29106/fesa.348306

Yüksek Öğrenim Enstitüleri İçin Marka Kimliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

YÖKMKÖ’de 2 farklı boyutu ölçmek için toplam 33 soru bulunmaktadır.

Bağlı bulunduğum enstitü, tarafından yapılan reklamlar eğitim kurumunun odak noktasını yansıtır.