Yoga İnanç Ölçeği

Özet

Yoga İnanç Ölçeği (YİÖ), Didem Tetik Küçükelçi tarafından 2019 yılında Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılan psikometrik bir araçtır. Ölçeğin temel amacı, bireylerin Yoga felsefesine, uygulamalarına ve yaşam tarzına olan inanç düzeylerini ve bağlılıklarını ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, YİÖ’nün Türkçe konuşan popülasyonlarda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermek üzere gerçekleştirilmiştir. Çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını psikometrik yöntemlerle incelemiştir.

Anahtar Kelimeler

Yoga, Yoga İnanç Ölçeği, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Türkçe, Psikometri, İnanç

Yazarlar

Didem Tetik Küçükelçi

Amaç

Yoga İnanç Ölçeği’nin (YİÖ) temel amacı, bireylerin Yoga uygulamalarına ve felsefesine yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal bağlılıklarını ve inançlarını değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle sağlık psikolojisi, spor psikolojisi ve maneviyat araştırmaları alanlarında, Yoga’nın bireyin yaşam kalitesi ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmacılar için tasarlanmıştır.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, uluslararası literatürde kullanılan geçerli bir aracı Türk kültürüne kazandırmayı ve böylece Türkiye’de Yoga ve ilgili sağlık uygulamaları üzerine yapılacak bilimsel araştırmalara sağlam bir metodolojik zemin sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı

YİÖ, bireyin Yoga pratiğine olan derinliğini ve inancını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle sadece fiziksel duruşlara (Asanalar) olan katılımı değil, aynı zamanda nefes tekniklerine (Pranayama), meditasyona, etik ilkelere (Yama ve Niyama) ve genel felsefi kabullere olan bağlılığı da içerir. Ölçek, bu inançların bireyin günlük yaşamına ne ölçüde entegre edildiğini değerlendirir.

Ölçülen inanç, sadece dini bir kabulden ziyade, Yoga’nın bireyin zihinsel, fiziksel ve ruhsal sağlığını iyileştirmede etkili olduğuna dair güçlü bir bilişsel yargıyı ve bu yargıya dayalı sürekli uygulama motivasyonunu kapsar.

Geçerlik

Yoga İnanç Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Tetik-Küçükelçi, 2019), ölçeğin yapı geçerliği incelenmiştir. Bu amaçla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, iyi oluş, farkındalık veya stres düzeyleri) olan korelasyonları incelenerek ölçüt geçerliği ve eş zamanlı geçerliği desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, YİÖ’nün gerçekten Yoga inancını ölçtüğünü ve geçerli bir araç olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) hesaplanarak değerlendirilmiştir. 2019 tarihli uyarlama çalışmasında, YİÖ’nün genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu ve kabul edilebilir sınırların üzerinde yer aldığı rapor edilmiştir. Bu yüksek katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, güvenirlik çalışmaları kapsamında test-tekrar test güvenilirliği de incelenmiş olabilir. Bu analiz, ölçeğin zaman içinde kararlı sonuçlar verdiğini ve kısa süreli değişimlere karşı dirençli olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Yoga İnanç Ölçeği’nin faktör yapısı, Türk kültürüne uyarlama sürecinin en kritik adımlarından biri olmuştur. Orijinal ölçeğin boyutluluğu (genellikle birden fazla faktörden oluşur) AFA ile keşfedilmiş ve DFA ile doğrulanmıştır.

Faktör analizi sonuçları, YİÖ’nün Yoga inancını temsil eden özgün boyutlarını ortaya koymuş ve bu boyutların kültürel farklılıklara rağmen tutarlılığını koruduğunu teyit etmiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin Türkçe versiyonunun psikometrik sağlamlığını pekiştirmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Çok Maddeli Öz Bildirim Ölçeği (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Yetişkin Popülasyon

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan ve Yoga uygulamalarına ilgi duyan veya aktif olarak bu uygulamaları gerçekleştiren bireylerden oluşan örneklem.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kağıt-kalem veya dijital ortamda tamamlanabilen öz bildirim anketi. Derecelendirme sistemi, bireyin her maddeye ne kadar katıldığına dair bir puanlama sağlar.

Anahtar Kelimeler

Yoga Felsefesi, Cronbach Alfa, Faktör Yapısı, Ruhsal Sağlık, Egzersiz Psikolojisi, Likert Ölçeği, Didem Tetik Küçükelçi

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yazışma adresi bilgisi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Yoga İnanç Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışması 2019 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izinler ve telif hakları konusunda sorumlu yazar Didem Tetik Küçükelçi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlarda izin prosedürleri yazar tarafından belirlenir.

Kaynaklar

• Tetik-Küçükelçi, D. (2019). Yoga İnanç Ölçeği(YİÖ): Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 5(1), 1-14.
• Makalenin orijinal bağlantısı için: dergipark.org.tr
• Ölçeğin PDF dosyası buradan indirilebilir: yoga-inanc-olcegi-toad.pdf

Yoga İnanç Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Yoga İnanç Ölçeği’nin orijinal maddeleri sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler, ilgili referans makaleden (Tetik-Küçükelçi, 2019) temin edilmelidir.