Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği

Özet

Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği (KDYİÖ), öğrencilerin öğrenme süreçlerinde aktif rol almasını sağlayan katılımcı değerlendirme yöntemlerine (akran değerlendirme, öz değerlendirme, grup değerlendirmesi ve sınıf içi tartışmalar) yönelik inançlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlaması 2013 yılında Mustafa İlhan, Burhan Çetin ve Murat Bars tarafından yapılmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye bağlamında geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için katılımcı değerlendirme yaklaşımlarına dair tutumları belirleme imkanı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Katılımcı Değerlendirme, Akran Değerlendirme, Öz Değerlendirme, Grup Değerlendirmesi, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, KDYİÖ.

Yazarlar

Mustafa İlhan, Burhan Çetin, Murat Bars

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin ve diğer katılımcıların, eğitim ortamlarında kullanılan katılımcı değerlendirme yöntemlerine (öz değerlendirme, akran değerlendirme, grup değerlendirmesi ve sınıf içi tartışmalar) yönelik sahip oldukları inanç ve tutum düzeylerini saptamaktır. Bu inançların belirlenmesi, eğitim programlarının ve değerlendirme stratejilerinin, katılımcı yaklaşımları destekleyecek şekilde geliştirilmesine olanak tanır.

KDYİÖ’nün Türkçe uyarlaması, özellikle Türk eğitim sistemi içindeki öğrencilerin, geleneksel değerlendirme yaklaşımlarından farklı olarak, kendi öğrenme süreçlerine aktif katılım gerektiren bu yöntemlere ne kadar olumlu veya olumsuz baktıklarını ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu, eğitimde reform çabalarını ve öğrenci merkezli yaklaşımların benimsenme düzeyini anlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği (KDYİÖ), bireylerin değerlendirme süreçlerinin farklı yönlerine dair inançlarını kapsayan dört ana alt ölçekten oluşan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu dört faktör, ölçeğin teorik temelini oluşturur ve katılımcı değerlendirmeye yönelik inançların çeşitliliğini temsil eder:

• Akran Değerlendirmeye Yönelik İnançlar: Öğrencilerin birbirlerinin çalışmalarını ve performansını değerlendirmesinin faydasına ve geçerliliğine dair tutumları.
• Sınıf İçi Tartışmalara Yönelik İnançlar: Sınıf içi tartışmaların öğrenmeyi ve değerlendirmeyi destekleyici bir araç olarak etkinliğine dair inançları.
• Öz Değerlendirmeye Yönelik İnançlar: Bireyin kendi öğrenme performansını, bilgi düzeyini ve gelişimini değerlendirmesine dair inançları.
• Grup Değerlendirmesine Yönelik İnançlar: Grup çalışmaları sonucunda yapılan değerlendirmelerin adilliğine ve öğrenmeye katkısına dair inançları.

Geçerlik

KDYİÖ’nün Türkçe uyarlamasının geçerlik çalışması kapsamında öncelikle yapı geçerliği incelenmiş ve bu amaçla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal dört faktörlü yapısının Türkçe formda da korunduğunu ve iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Yapılan DFA’da, minimum ki-kare değerinin (χ²=438.02, N=394, p=.00) anlamlı olduğu görülmüştür. Model uyum indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını desteklemektedir. Başlıca uyum indeksleri şu şekildedir: GFI=.90, AGFI=.87, CFI=.90, IFI=.90. Ayrıca RMSEA=.065 ve SRMR=.066 gibi değerler, modelin iyi uyum gösterdiğini teyit etmektedir.

Ölçeğin alt boyutları ve geneli için Türkçe ve orijinal formlardan elde edilen puanlar arasındaki korelasyon katsayıları yüksektir. Alt ölçek korelasyonları şöyledir: Akran değerlendirme (.77), sınıf içi tartışmalar (.76), öz değerlendirme (.80) ve grup değerlendirmesi (.90). Ölçeğin geneli için elde edilen korelasyon katsayısı ise .86 olarak rapor edilmiştir.

Güvenirlik

KDYİÖ’nün güvenirliği, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık yöntemleriyle incelenmiştir. İç tutarlılık analizinde, Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının alt ölçekler bazında .54 ile .82 arasında değiştiği, bileşik güvenirlik katsayılarının ise .44 ile .86 arasında olduğu belirlenmiştir. Bu değerler, ölçeğin genel olarak yeterli düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek amacıyla uygulanan test-tekrar test güvenirlik çalışması sonuçlarına göre, ölçeğin geneli ve alt ölçekler için elde edilen katsayılar .76 ile .85 arasında değişmektedir. Bu sonuçlar, KDYİÖ’nün ölçtüğü inanç yapısının zaman içinde kararlı olduğunu ve ölçümlerin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla kullanılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), dört faktörlü modelin veri setine uygunluğunu değerlendirmiştir. Analiz sonuçları, uyarlama modelinin kabul edilebilir ve iyi uyum sergilediğini göstermiştir. GFI, CFI ve IFI gibi uyum indekslerinin .90 civarında olması, modelin teorik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Parsimoni uyum indeksleri (PNFI=.73 ve PGFI=.70) de analiz edilmiştir. Bu indeksler, modelin sade ve ekonomik bir yapıda olduğunu ve yalnızca iyi uyum sağlamakla kalmayıp aynı zamanda veri setini açıklama gücünün yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bulgular, KDYİÖ’nün Türkçe formunun orijinal ölçeğin teorik yapısını başarıyla yansıttığını teyit etmektedir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: “Kesinlikle Katılıyorum (5)”dan “Kesinlikle Katılmıyorum (1)” şeklinde 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanılmıştır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Eğitim bilimleri alanında öğrenim gören veya değerlendirme süreçlerine aktif katılım gösteren bireyler.

Age Group: Belirtilmemiş, ancak uyarlama çalışmasının yapıldığı popülasyonun yaş ve eğitim seviyesi göz önüne alındığında, genellikle üniversite öğrencileri veya yetişkin eğitim katılımcıları olduğu varsayılabilir.

Population Details: Uyarlama çalışması 394 kişilik (N=394) bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Yapı geçerliği için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), güvenirlik için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve Test-Tekrar Test güvenirlik yöntemleri kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

KDYİÖ, Eğitim Psikolojisi, Değerlendirme İnançları, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alfa, Test-Tekrar Test.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği’nin (KDYİÖ) Türkçe uyarlama çalışması 2013 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik veya uygulama amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Mustafa İlhan ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergipark.gov.tr

The original PDF can be downloaded here: katilimci-değerlendirmeye-yönelik-inanç-ölçeği-toad.pdf

Kaynaklar

İlhan, M., Çetin, B., ve Bars, M. (2013). Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeğinin (KDYİÖ) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal Of European Education, 3(2), 17-35.

Katılımcı Değerlendirmeye Yönelik İnanç Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri (items) sağlanmamıştır. Yalnızca ölçeğin psikometrik özellikleri ve referans bilgileri mevcuttur. Maddeler için ilgili referans makaleye başvurulması gerekmektedir.