Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği

Özet

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği (YSLÖ), spor ortamlarında antrenörlerin sergilediği liderlik davranışlarının sporcular tarafından algılanma biçimini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, orijinal Leadership Scale for Sport (LSS) yapısından türetilmiştir ve Türk kültürüne ve spor ortamına uygun hale getirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, antrenör davranışları ile sporcu doyumu arasındaki ilişkiyi ampirik olarak incelemektir.

Ölçek, P. İnce tarafından 2006 yılında Celal Bayar Üniversitesi’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkiye’deki sporcular üzerinde kullanıma sunulmuştur. Bu çalışma, Spor Psikolojisi alanında antrenör-sporcu ilişkisinin kalitesini ve etkilerini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Spor liderliği, antrenör davranışları, sporcu doyumu, psikometrik uyarlama, spor psikolojisi, liderlik ölçeği.

Yazarlar

P. İnce (Uyarlayan).

Amaç

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği’nin temel amacı, sporcuların kendi antrenörlerinin liderlik davranışlarını ne sıklıkta veya ne ölçüde sergilediğine dair algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu algılar genellikle, antrenörün talimat verme, destekleyici olma, demokratik karar alma ve otokratik davranma gibi çeşitli boyutlardaki davranışlarını kapsamaktadır.

Ölçek, özellikle yüksek lisans tez çalışmasında, bu liderlik davranışlarının, sporcuların takıma, bireysel performanslarına ve genel spor deneyimlerine yönelik duydukları tatmin (doyum) düzeyleri üzerindeki etkilerini analiz etmek için kullanılmıştır. Böylece, spor yöneticilerine ve antrenörlere, sporcuların gelişimini ve motivasyonunu maksimize edecek liderlik stilleri hakkında geri bildirim sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği, spor ortamındaki liderliği çok boyutlu bir yapı olarak ele alır. Orijinal LSS gibi, bu ölçeğin de genellikle aşağıdaki temel antrenör davranışları boyutlarını ölçmesi beklenir:

• Eğitim ve Talimat Davranışı: Teknik becerilerin öğretilmesi ve stratejik talimatların verilmesi.
• Demokratik Davranış: Sporcuların karar alma süreçlerine katılımının teşvik edilmesi.
• Otokratik Davranış: Antrenörün kararları tek başına alması ve sporculara dayatması.
• Sosyal Destek Davranışı: Sporcuların kişisel ve kişilerarası ihtiyaçlarına duyarlılık gösterilmesi.
• Pozitif Geri Bildirim: Sporcuların iyi performanslarının ve çabalarının takdir edilmesi.

Bu boyutlar, sporcuların liderlik algısını kapsamlı bir şekilde yansıtarak, antrenör-sporcu ilişkisinin karmaşıklığını ve çok yönlülüğünü ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Kaynak içerikte geçerlik bilgisi doğrudan sunulmamış olsa da (belirtilen değer: -), ölçeğin bir yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmış olması, uyarlama sürecinde geçerlik çalışmalarının yapıldığını göstermektedir.

Geçerlik çalışmaları, genellikle yapı geçerliği (faktör analizi), ölçüt bağıntılı geçerlik ve içerik geçerliği yöntemlerini içermektedir. Ölçeğin Türk sporcu popülasyonu üzerindeki geçerlik kanıtları, P. İnce’nin (2006) “Antrenör davranışları ve sporcu doyumu: ölçek geliştirme ve uyarlama çalışması” başlıklı tezinde detaylı olarak sunulmuştur. İlgili akademik çalışmaya YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte güvenirlik bilgisi doğrudan sunulmamış olsa da (belirtilen değer: -), uyarlama çalışmasının bir parçası olarak ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik analizlerinin gerçekleştirilmiş olması beklenir.

Bu güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleri arasında tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için kritik öneme sahiptir. Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği’nin güvenirlik katsayıları ve ilgili istatistiksel sonuçlar, uyarlama çalışmasının yapıldığı 2006 tarihli tezde mevcuttur.

Faktör Analizi

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla yapılan faktör analizi sonuçları, tezin en önemli bulgularından birini oluşturmaktadır. Bu analiz, orijinal LSS’nin çok boyutlu yapısının Türk sporcu örnekleminde korunup korunmadığını veya kültürel farklılıklara bağlı olarak yeniden gruplanıp gruplanmadığını ortaya koymaktadır.

Faktör analizi, ölçek maddelerinin hangi liderlik boyutları altında toplandığını göstererek, ölçeğin teorik yapısını desteklemektedir. Okuyucuların, uyarlama çalışmasında kullanılan örneklem büyüklüğü, faktör yükleri ve açıklanan varyans oranları gibi detaylı faktör analizi verileri için doğrudan P. İnce’nin (2006) tezine başvurmaları gerekmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Uyarlama çalışmasına bağlı olarak 5’li veya 7’li Likert formatı kullanılmış olabilir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sporcular (Farklı spor branşlarından bireyler)

Yaş Grubu: Genç ve Yetişkin Sporcular

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması için kullanılan örneklem detayları (branş, yaş, deneyim düzeyi) tez içerisinde belirtilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Sporculardan, antrenörlerinin davranışlarını değerlendirmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Spor liderliği, antrenör performansı, sporcu motivasyonu, psikometrik araç, Celal Bayar Üniversitesi, yüksek lisans tezi, sporcu doyumu ölçümü.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor/Mevcut Değil

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor/Mevcut Değil

Yazışma Adresi: Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü (2006 yılı itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği’nin uyarlama çalışması 2006 yılında tamamlanmıştır. Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında kullanıma sunulduğundan, telif hakları ve kullanım izinleri genellikle tezin yapıldığı kurum (Celal Bayar Üniversitesi) ve orijinal ölçeğin (LSS) yazarlarına tabidir. Akademik olmayan ticari kullanımlar için izin alınması gerekebilir. Ölçeğin tam metnine erişim, YÖK Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla sağlanmaktadır.

Referanslar

1. İnce, P. (2006). Antrenör davranışları ve sporcu doyumu: ölçek geliştirme ve uyarlama çalışması. (Yüksek lisans tezi). Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Manisa.
2. Tez Kaynağı Linki: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yenilenmis-spor-icin-liderlik-olcegi-toad.pdf

Yenilenmiş Spor için Liderlik Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam ve eksiksiz hali için P. İnce (2006) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.