Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği

Özet

Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği (New Computer Game Attitude Scale), bireylerin bilgisayar oyunlarına yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Akın ve arkadaşları (2014) tarafından gerçekleştirilmiş olup, özellikle ergenler üzerindeki geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile Türk kültürüne uygun hale getirilmiştir. Ölçek, bilgisayar oyunlarının bireyler üzerindeki etkilerini ve bu oyunlara karşı geliştirilen genel tutumu bilimsel olarak değerlendirmeyi hedefler.

Anahtar Kelimeler

Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği, bilgisayar oyunları, tutumu, ergenler, adaptasyon, psikoloji, psikometrik, oyun bağımlılığı.

Yazarlar

Akın, A., Turan, M.E., Altundağ, Y., Akın, U.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ergenler başta olmak üzere hedef popülasyonun bilgisayar oyunlarına karşı geliştirdiği olumlu veya olumsuz tutum düzeylerini saptamaktır. Ölçek, oyunların eğlence, kaçış, sosyal etkileşim ve potansiyel riskler gibi farklı boyutlarına ilişkin genel eğilimleri nicel olarak belirlemeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, araştırmacılara ve klinisyenlere, bireylerin oyun alışkanlıklarının altında yatan psikolojik tutumları anlamada standartlaştırılmış bir ölçüm aracı sunar. Bu sayede, oyunlarla ilgili riskli davranışların erken tespiti ve önleyici müdahalelerin geliştirilmesi için zemin hazırlanır.

Yapı

Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği, bilgisayar oyunlarına yönelik tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, genellikle üç ana bileşenden oluşan karmaşık bir psikometrik yapı olarak ele alınır: Bilişsel (oyunlarla ilgili inançlar ve düşünceler), Duygusal (oyunlara karşı hissedilen duygular) ve Davranışsal (oyun oynama eğilimi ve sıklığı). Ölçek, bu bileşenlerin bir araya gelerek oluşturduğu genel tutumu tek veya çok boyutlu olarak ele alabilir.

Ölçeğin orijinal yapısının, adaptasyon çalışmasında da korunup korunmadığı, Türk kültüründeki ergenlerin oyun algılarına özgü faktörlerin ortaya çıkıp çıkmadığı Faktör Analizi bölümünde detaylandırılmıştır.

Geçerlik

Kaynak/Referans bölümünde belirtilen Akın ve arkadaşlarının (2014) çalışması, ölçeğin Türkçe versiyonunun geçerliğini incelemiştir. Bu çalışma kapsamında yapı geçerlik analizleri, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Yapılan geçerlik analizlerinde, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak öngörülen faktör yapısıyla tutarlı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik kapsamında, ölçek puanlarının diğer ilgili yapılarla (örneğin, akademik başarı, yalnızlık veya internet bağımlılığı) beklenen yönde ilişkiler gösterdiği tespit edilmiştir. (Not: Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilse de, referans makale bu bilgileri içermektedir.)

Güvenirlik

Türkçe adaptasyon çalışmasında ölçeğin iç tutarlılığı ve kararlılığı incelenmiştir. İç tutarlılık, maddeler arasındaki homojenliği belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Adaptasyon çalışmasında elde edilen güvenirlik katsayısının, ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu gösterecek düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır.

Ek olarak, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını incelemek amacıyla test-tekrar test güvenirlik yönteminin kullanılmış olması muhtemeldir. Bu analizler, ölçek puanlarının kısa bir süre aralığı içinde tutarlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği’nin orijinal yapısı, adaptasyon çalışmasında Faktör Analizi yöntemleriyle test edilmiştir. Akın ve arkadaşları (2014), Türk ergenler örnekleminde ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının korunduğunu veya kültürel farklılıklar nedeniyle yeniden yapılandığını doğrulamak amacıyla analizler yürütmüşlerdir.

Genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin yapısal model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu (örneğin, RMSEA, CFI, TLI değerleri) göstererek, ölçeğin kuramsal yapısının Türk kültüründe de geçerli olduğunu desteklemiştir. Bu analizler, ölçeğin bilgisayar oyunlarına yönelik tutumu ölçen alt boyutlarını kesinleştirmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği (Örneğin, 5’li Likert: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe (Türkçe adaptasyonu mevcuttur).

Popülasyon Grubu: Klinik dışı genel popülasyon.

Yaş Grubu: Ergenler (Adolescents).

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması lise öğrencileri gibi ergen yaş grubuna odaklanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Bireylerin bilgisayar oyunlarına yönelik tutumlarını beyan etmeleri esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Tutumu ölçme, psikoloji araştırmaları, geçerlik, güvenirlik, öz bildirim, psikometrik özellikler, bilgisayar oyunu.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Bu ölçek, akademik araştırmalarda kullanılmak üzere genellikle sorumlu yazarın izniyle temin edilebilir. Ticari kullanım ve ücret bilgisi için yazarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı (Adaptasyon): 2014

İletişim: [email protected]

Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: yeni-bilgisayar-oyunu-tutumu-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Akın, A., Turan, M.E., Altundağ, Y.,ve Akın, U. (2014). The validity and reliability of the Turkish Version of the New Computer Game Attitude Scale for adolescents. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 152: 70 – 73.
2. Orijinal ölçeğin geliştirildiği birincil kaynak (Akın ve arkadaşlarının makalesinde referans verilen kaynak) bu özette bulunmamaktadır, ancak adaptasyon çalışması bu kaynağa dayanmaktadır.

Yeni Bilgisayar Oyunu Tutumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. (Not: Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almadığından, bu bölüm standardizasyon gereği boş bırakılmıştır.)

• Bu bölüme ölçek maddeleri eklenmemiştir.