Yazmaya Yönelik Öz-Düzenleme Yetkinliği Ölçeği

Özet

Yazmaya Yönelik Öz-Düzenleme Yetkinliği Ölçeği, bireylerin akademik ve diğer yazma görevlerini yerine getirirken sergiledikleri bilişsel ve davranışsal öz-düzenleme becerilerini ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin yazma süreçlerini ne kadar etkili planlayabildiklerini, izleyebildiklerini ve değerlendirebildiklerini belirlemeye odaklanmaktadır.

Ölçek, 25 maddeden oluşmakta olup, gerçekleştirilen psikometrik çalışmalar sonucunda tek faktörlü bir yapıya sahip olduğu doğrulanmıştır. Derecelendirme formatı olarak 7’li Likert Ölçeği kullanılmaktadır, bu da yanıtlayıcıların katılım düzeylerini geniş bir yelpazede ifade etmelerine olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Yazma becerisi, Öz-düzenleme, Yetkinlik, Psikometrik özellikler, Faktör Analizi, Uyarlama, Likert tipi ölçek, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Ömer Çelikkaleli, Kasım Yıldırım (Sorumlu Yazar)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin yazma faaliyetleri sırasında kullandıkları bilişsel, üstbilişsel ve davranışsal öz-düzenleme stratejilerinin düzeyini belirlemektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, eğitim araştırmalarında ve pedagojik uygulamalarda, öğrencilerin yazma yetkinliklerini destekleyici müdahalelerin tasarlanmasında tanılayıcı bir araç olarak hizmet vermektedir. Yüksek düzeyde öz-düzenleme becerisine sahip öğrencilerin akademik yazma görevlerinde daha başarılı oldukları varsayımına dayanır.

Yapı

Ölçek, eğitim psikolojisi alanında kritik bir rol oynayan yazmaya yönelik öz-düzenleme yetkinliği yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin yazma hedefleri belirleme, yazma sürecini planlama, uygulamayı izleme, sonuçları değerlendirme ve yazma zorlukları karşısında motivasyonu sürdürme becerilerini kapsar.

Öz-düzenleme, bireyin kendi öğrenme süreçlerini aktif olarak yönetmesi anlamına gelir. Yazma bağlamında ise bu, taslak oluşturma, revizyon yapma ve geri bildirimleri kullanma gibi karmaşık görevleri başarıyla tamamlama yeteneğini ifade eder ve tek bir boyut altında toplanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ölçme aracının teorik beklentilerle uyumlu olarak tek faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, ölçeğin yalnızca yazmaya yönelik öz-düzenleme yetkinliği adını taşıyan tek bir temel psikolojik yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.

Tek faktörlü yapının elde edilmesi, aracın yapısal bütünlüğünü ve ölçtüğü özelliğin homojenliğini desteklemektedir. Bu durum, ölçeğin yüksek düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunun önemli bir göstergesidir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, maddeler arası tutarlılığı ölçmek amacıyla iç tutarlık katsayısı (Cronbach Alpha) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen iç tutarlık katsayısı, .91 olarak rapor edilmiştir.

Bu .91 değeri, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilen yüksek standartların üzerindedir ve ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü, dolayısıyla ölçüm sonuçlarının güvenirliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi sürecinde gerçekleştirilen faktör analizi, 25 maddenin tamamının beklenen şekilde tek bir faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu sonuç, Yazmaya Yönelik Öz-Düzenleme Yetkinliği’nin tek boyutlu bir yapı olduğunu doğrulamaktadır.

Tek faktörlü yapı, ölçeğin teorik olarak tek bir temel yeterliliği ölçme amacını desteklerken, uygulayıcıların yazma öz-düzenleme yetkinliğini tek bir genel skor üzerinden değerlendirmesine olanak tanır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: 25 madde, Tek faktörlü yapı.

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Akademik yazma becerisi gerektiren eğitim seviyelerindeki öğrenciler.

Yaş Grubu: Genellikle yükseköğretim öğrencileri (çalışmanın bağlamına göre değişebilir).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması Türkiye’deki bir öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 7’li Likert Ölçeği (1=Kesinlikle Katılmıyorum – 7=Kesinlikle Katılıyorum) kullanılmıştır. Yüksek skorlar, bireyin yazma görevlerinde daha yüksek öz-düzenleme yetkinliğine sahip olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Öz-düzenlemeli öğrenme, Yazma stratejileri, Psikometri, Likert Ölçeği, İç Tutarlık, Eğitim Psikolojisi, Akademik başarı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Kasım Yıldırım)

Yazışma Adresi: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (Sorumlu yazarın çalışma dönemindeki kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2015

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı ve orijinal formu için sorumlu yazar Kasım Yıldırım ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yazmaya-yonelik-oz-duzenleme-yetkinligi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Çelikkaleli, Ö. ve Yıldırım, K. (2015). Yazmaya Yönelik Öz-Düzenleme Yetkinliği Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmaları. International Online Journal of Educational Sciences, 7(4), 223-236. doi: http://dx.doi.org/10.15345/iojes.2015.04.015

Yazmaya Yönelik Öz-Düzenleme Yetkinliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ NOT: Ölçeğin 25 maddelik orijinal içeriği kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere ulaşmak için ilgili makalenin incelenmesi veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.