Yazarlığa İlişkin Öğrenci Tutum ve İnançlar Ölçeği

Özet

Yazarlığa İlişkin Öğrenci Tutum ve İnançlar Ölçeği (YÖTİÖ), öğrencilerin yazma eylemine yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutum ve inançları ölçmek amacıyla uyarlanmıştır. Bu ölçek, özellikle yazma sürecine karşı geliştirilen öz-yeterlik algılarını, yazmanın değerine ilişkin inançları ve yazma kaygısını değerlendirmede kritik bir rol oynar. Ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması, 2020 yılında Sabahattin Deniz ve Uğur Doğan tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu, psikometrik özellikler açısından değerlendirerek kanıtlamayı hedeflemiştir. Ölçek, eğitim bilimleri ve Türkçe eğitimi alanlarında, öğrencilerin yazma motivasyonlarını ve engellerini anlamak için önemli bir tanı aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Yazma tutumu, öğrenci inançları, yazarlık, psikometrik özellikler, ölçek uyarlama, geçerlik, güvenirlik, eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Sabahattin Deniz, Uğur Doğan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin yazma sürecine ve yazarlığa dair olumlu veya olumsuz tutum ve inançlarını sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin yazma kaygısı veya motivasyon eksikliği gibi sorunlarını teşhis etmelerine ve uygun pedagojik müdahaleleri geliştirmelerine yardımcı olur. Uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin psikometrik yapısını Türk örnekleminde doğrulamayı ve böylece ölçeğin Türkiye’deki araştırmalarda güvenle kullanılabilir hale gelmesini sağlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Yazarlığa İlişkin Öğrenci Tutum ve İnançlar Ölçeği, temelde öğrencilerin yazma eylemine yönelik bilişsel ve duygusal tepkilerini içeren çok boyutlu psikolojik yapıyı ölçer. Bu yapı genellikle aşağıdaki alt boyutları içerecek şekilde tasarlanmıştır:

• Yazmaya Karşı Öz-Yeterlik İnancı: Öğrencinin başarılı bir şekilde yazma görevlerini yerine getirebileceğine dair inancı.
• Yazmanın Değeri: Yazma eyleminin akademik, kişisel veya mesleki açıdan ne kadar önemli görüldüğü.
• Yazma Kaygısı/Zevki: Yazma görevi sırasında hissedilen duygusal tepkiler (gerginlik, stres veya keyif).

Ölçek, yazarlığın zorunlu bir görevden ziyade, kendini ifade etme ve öğrenme aracı olarak algılanma derecesini de nicel olarak ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Deniz ve Doğan (2020) tarafından gerçekleştirilen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği titizlikle incelenmiştir. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analizler, ölçeğin orijinal formunda tanımlanan faktör yapısının Türk öğrenci örnekleminde de kabul edilebilir uyum indeksleri ile korunduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin teorik olarak hedeflenen psikolojik yapıyı ölçtüğünü kanıtlamaktadır. Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği de sağlanmıştır.

Güvenirlik

YÖTİÖ’nün güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını ve istikrarını değerlendirmek üzere yapılmıştır. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı olarak yaygın şekilde Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel ve alt boyutları için hesaplanan Cronbach Alfa değerlerinin yüksek olduğu (genellikle .70 veya üzeri) rapor edilmiştir. Bu yüksek değerler, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir. Ölçeğin zaman içindeki istikrarını kontrol etmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de uygulanmış olabilir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizine (DFA) odaklanmıştır. DFA, ölçek maddelerinin önceden belirlenmiş faktörlere yüklenip yüklenmediğini kontrol eder. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türk öğrenci popülasyonunda da geçerli olduğunu istatistiksel olarak desteklemiştir. Faktör analizi sonuçları, orijinal ölçeğin teorik çerçevesinin kültürel adaptasyon sürecinde başarılı bir şekilde muhafaza edildiğini ortaya koymuştur. Analizler, ölçeğin alt boyutlarının ayrımcılığını ve yapısal bütünlüğünü kanıtlayan güçlü uyum indeksleri sunmuştur (örneğin, RMSEA, CFI, TLI değerleri).

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi)

Language Available: Türkçe, Orijinal Dil (Bilinmiyor)

Population Group: Öğrenciler

Age Group: Genellikle ilkokul, ortaokul veya lise öğrencileri (Uyarlama çalışmasının hedef kitlesine bağlı olarak değişir).

Population Details: Eğitim bilimleri alanında öğrenim gören veya genel öğrenci örneklemleri üzerinde uygulanmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim (Self-Report) temelli nicel değerlendirme.

Anahtar Kelimeler

Yazma becerisi, eğitim psikolojisi, pedagojik müdahale, öz-yeterlik, tutum ölçeği, Deniz ve Doğan (2020).

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Sabahattin Deniz, Iğdır Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkiye.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Akademik araştırmalarda kullanım için genellikle referans gösterilmek suretiyle izin gereklidir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Ölçeğin orijinal uyarlama çalışmasına ait PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir. Bu dosya, ölçek maddelerini ve metodolojiyi içermektedir:

PDF İndirme Bağlantısı: yazarliga-iliskin-ogrenci-tutum-ve-inanclar-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Deniz, S., ve Doğan, U. (2020). Yazarlığa İlişkin Öğrenci Tutum ve İnançlar Ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 384-395. http://dx.doi.org/10.17679/inuefd.577237

Yazarlığa İlişkin Öğrenci Tutum ve İnançlar Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine (Deniz & Doğan, 2020) veya yukarıda belirtilen PDF dosyasına başvurulması gerekmektedir.