Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri

Özet

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri (YSE), bireylerin yaşam kalitesini ve uzun vadeli psikososyal iyilik hallerini sürdürme kapasitelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu envanterin Türkçe formu, Sümeyye Burhan ve arkadaşları tarafından Türk kültürüne uyarlama çalışması ile kullanıma sunulmuştur. Ölçek, bireyin kaynaklarını etkili kullanma, zorluklarla başa çıkma ve yaşamın çeşitli alanlarında dengeyi koruma becerilerini ölçmeyi hedeflemektedir. Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik analizleri, envanterin Türkiye’deki akademik ve pratik uygulamalar için uygun bir araç olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri, Sürdürülebilirlik, Psikolojik İyi Oluş, Yaşam Kalitesi, Geçerlik ve Güvenirlik, Uyarlama, Psikometrik.

Yazarlar

Sümeyye Burhan, Halil Ekşi, Muhammed Sayın, Feyza Ekşi.

Amaç

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri’nin temel amacı, bireylerin uzun süreli refahlarını ve psikolojik kaynaklarını koruma yeteneklerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu envanter, özellikle pozitif psikoloji alanında, bireyin sürdürülebilir bir yaşam tarzı benimsemesi ve zorluklar karşısında dayanıklılığını muhafaza etmesi gibi kritik unsurları ölçmek için tasarlanmıştır.

Ölçeğin Türkçe formunun uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel olarak farklı bir bağlamda (Türkiye) psikometrik özelliklerini koruyup korumadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Bu çalışma, Türk kültürüne özgü faktörlerin ve dil yapısının ölçek maddeleri üzerindeki etkisini inceleyerek, envanterin Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Envanterin ölçtüğü temel yapı, Yaşam Sürdürebilirliği kavramıdır. Bu yapı, sadece anlık iyi oluş durumunu değil, bireyin yaşam boyunca karşılaştığı stresörlere ve değişimlere rağmen sağlıklı, üretken ve dengeli bir yaşamı idame ettirebilme yeteneğini ifade eder. Yaşam Sürdürebilirliği, genellikle kişisel kaynak yönetimi, duygusal denge, sosyal destek sistemlerinin etkinliği ve geleceğe yönelik olumlu beklentiler gibi çok boyutlu bileşenleri içerir.

Sürdürülebilirlik odaklı bu psikometrik araç, bireyin sadece zorluklara dayanıklılığını (rezilyans) değil, aynı zamanda proaktif olarak yaşam kalitesini artırma ve sürdürme stratejilerini de değerlendirir. Ölçeğin, bu geniş ve karmaşık yapıyı alt boyutlar aracılığıyla ayrıştırması beklenmektedir, ancak uyarlama çalışmasının detayları bu metinde mevcut değildir.

Geçerlik

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri Türkçe Formunun Geçerlik çalışması, 2020 yılında VIIth International Eurasian Educational Research Congress’te sunulan bildiri kapsamında gerçekleştirilmiştir. Geçerlik analizleri, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı (Yaşam Sürdürebilirliği) ne kadar doğru ölçtüğünü kanıtlamaya odaklanmıştır.

Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları veya türleri (yapı geçerliği, ölçüt bağımlı geçerlik vb.) belirtilmemiştir. Ancak bir uyarlama çalışmasında, genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak orijinal faktör yapısının Türkçe formda da korunduğu gösterilmeye çalışılır. Ölçeğin kullanımı için bu geçerlik kanıtlarının detaylı incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri Türkçe Formunun Güvenirlik analizleri de aynı konferans bildirisinde sunulmuştur. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder.

Kaynak metinde doğrudan güvenirlik katsayıları (örn. Cronbach Alfa değeri) yer almamaktadır. Tipik olarak bu tür çalışmalarda, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirlik yöntemleri kullanılarak ölçeğin zaman içindeki stabilitesi araştırılmıştır. Bu bulgular, ölçeğin Türk popülasyonunda tutarlı sonuçlar verdiğini desteklemelidir.

Faktör Analizi

Bir uyarlama çalışmasının kritik bir bileşeni olan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısının Türkçe verilerle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için kullanılır. Orijinal ölçeğin faktör yapısı bilinmemekle birlikte, Türk formunun yapı geçerliğini test etmek amacıyla açımlayıcı (AFA) veya doğrulayıcı (DFA) faktör analizlerinin yapılmış olması zorunludur.

Bu analizler, Yaşam Sürdürebilirliği kavramının Türk kültürü bağlamında kaç ana bileşenden oluştuğunu ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini ortaya koyar. Bu sayede, ölçek puanlamasının temelini oluşturan alt boyutlar belirlenir ve teorik yapının empirik olarak desteklenip desteklenmediği anlaşılır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Derecelendirme formatı kaynakta belirtilmemiştir, ancak psikometrik ölçeklerde genellikle Likert tipi derecelendirme kullanılır (Örn: 5’li veya 7’li Likert). Orijinal ölçeğin formatının korunduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe (Turkish).

Population Group: Çalışma, VIIth International Eurasian Educational Research Congress’te sunulduğundan, genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyonu üzerinde uygulanmış olabilir. Spesifik popülasyon grubu belirtilmemiştir.

Age Group: Yetişkin (Varsayımsal olarak 18 yaş ve üstü).

Population Details: Detaylı demografik bilgiler mevcut değildir. Çalışma Türkiye’de yapılmıştır.

Test Methodology: Öz Bildirim Envanteri (Self-Report Inventory). Uygulama genellikle kağıt-kalem veya online formlar aracılığıyla gerçekleştirilir.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Ölçek, Yaşam Dengesi, Psikometrik Özellikler, Konferans Bildirisi, Faktör Analizi, Sürdürülebilirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin ticari kullanımı veya serbestçe erişilebilirliği hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. Kullanım için sorumlu yazar (Sümeyye Burhan) ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ticari kullanım ücreti hakkında bilgi mevcut değildir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle yazardan izin alınması yeterli olmaktadır.

Test Yılı: Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması 2020 yılında sunulmuştur. Bu tarih, ölçeğin Türkçe literatüre giriş yılı olarak kabul edilebilir.

Ek olarak, ölçek ile ilgili orijinal PDF ve Word dosyalarına aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• Orijinal PDF dosyası: yasam-surdurebilirligi-envanteri-toad.pdf

• Word (DOCX) dosyası: yasam-surdurebilirligi-envanteri-toad.docx

• Harici bağlantı: drive.google.com

Kaynaklar

Burhan, S., Ekşi, H., Sayın, M. ve Ekşi, F. (2020, Eylül 10-13). Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması [Bildiri sunumu]. VIIth International Eurasian Educational Research Congress, Eskişehir, Türkiye.

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. Ölçek maddeleri kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddelere erişim için yukarıdaki bağlantılar kullanılmalıdır.

Yaşam Sürdürebilirliği Envanteri’nin maddeleri, kaynak metin içinde doğrudan listelenmemiştir. Maddelere erişim için yazarla iletişime geçilmesi veya sağlanan PDF/DOCX bağlantılarının incelenmesi gerekmektedir.