Yaşam Dengesi Envanteri

Özet

Yaşam Dengesi Envanteri (YDE), Juhnke-Balkin Yaşam Dengesi Envanteri’nin (Life Balance Inventory – LBI) Türk kültürüne yönelik bir uyarlamasıdır. Bu envanter, bireylerin iş, aile, sosyal ilişkiler, kişisel gelişim ve boş zaman gibi farklı yaşam alanlarındaki denge algısını ve memnuniyet düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. YDE, özellikle danışmanlık ve gelişim alanlarında, bireylerin yaşam rollerini ne kadar başarılı bir şekilde bütünleştirdiğini değerlendirmek için kullanılan önemli bir psikometrik araçtır.

Anahtar Kelimeler

Yaşam Dengesi, Juhnke-Balkin, Uyarlama, Psikoloji, Envanter, Kariyer Danışmanlığı, Yaşam Kalitesi.

Yazarlar

Mehmet Akif Karaman, R. Stanley Balkin, Gregory J. Juhnke

Amaç

Yaşam Dengesi Envanteri’nin temel amacı, bireylerin çeşitli yaşam rolleri (profesyonel, kişisel, sosyal) arasında kurdukları dengeyi nicel olarak değerlendirmektir. Bu ölçek, bireyin bu roller arasında yeterli zaman ve enerji ayırıp ayırmadığını, bu rollerden ne ölçüde tatmin olduğunu ve genel yaşam kalitesini nasıl algıladığını saptamaya yardımcı olur. Uyarlama çalışması, orijinal envanterin Türk popülasyonunda da geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, çok boyutlu bir yapı olan yaşam dengesini ölçmektedir. Bu yapı, sadece zaman yönetimi veya iş-yaşam çatışması ile sınırlı olmayıp, bireyin farklı yaşam alanlarına (örn., iş, ev/aile, sosyal yaşam, fiziksel sağlık, maneviyat) eşit derecede yatırım yapma kapasitesini ve bu yatırımlardan elde ettiği doyumu içerir. Orijinal Juhnke-Balkin LBI, genellikle dört veya beş ana faktör altında bu dengeyi incelemektedir.

Karaman ve arkadaşları (2018) tarafından yapılan Türk uyarlaması, bu çok boyutlu yapının Türk kültürü bağlamında sürdürülüp sürdürülmediğini araştırmıştır. Psikolojik iyi oluşun temel bir bileşeni olarak görülen yaşam dengesi, bireyin stresle başa çıkma ve genel refah seviyesini doğrudan etkileyen kritik bir psikolojik yapıdır.

Geçerlik

Yaşam Dengesi Envanteri’nin Türk Formunun geçerlik çalışmaları, yapı geçerliği ve dilsel eşdeğerlik üzerine odaklanmıştır. Karaman, Balkin ve Juhnke (2018) tarafından gerçekleştirilen çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır.

DFA sonuçları, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de büyük ölçüde korunduğunu ve veri uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstermiştir. Bu durum, YDE’nin, yaşam dengesi yapısını Türk popülasyonunda geçerli bir şekilde ölçebildiğini desteklemektedir. Ek olarak, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örn., yaşam doyumu, stres) olan ilişkileri incelenerek ölçüt geçerliği kanıtlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) aracılığıyla değerlendirilmiştir. Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa katsayıları, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir (Genellikle .80’in üzerinde olduğu varsayılmaktadır, ancak kesin değerler referans makalede mevcuttur).

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla Yaşam Dengesi Envanteri’nin Türk Formunun güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik yöntemleri de kullanılmış olabilir, bu da ölçek puanlarının zaman içinde kararlılığını desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türk uyarlaması sürecinde, ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamak amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Karaman ve arkadaşları (2018), genellikle orijinal LBI’daki çok faktörlü yapıyı (örn., dört veya beş boyutlu) doğrulamıştır. Bu faktörler, yaşam dengesinin farklı yönlerini temsil eder (örneğin, Kariyer/Finans dengesi, İlişki dengesi, Bilişsel/Manevi denge).

Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, modelin Türk verilerine iyi uyum sağladığını ve her bir maddenin ilgili alt boyuta yüksek yük verdiğini göstermiştir. Bu analiz, envanterin Türk kültüründe de teorik olarak beklenen yapısal özellikleri koruduğunu ve güçlü bir yapı geçerliğine sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Envanteri

Mevcut Diller: İngilizce (Orijinal), Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon (Yetişkinler ve Genç Yetişkinler)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri ve yetişkinler

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri ve çalışan yetişkinler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, yaşam dengesi ile ilgili ifadelere belirli bir derecelendirme ölçeği (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır) üzerinden yanıt verirler. Ölçek puanları toplanarak genel yaşam dengesi puanı ve alt boyut puanları elde edilir.

Derecelendirme: Veri yok (Orijinal kaynakta belirtilmemiş, ancak genellikle Likert tipi ölçek kullanılır).

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, Yaşam Doyumu, İş-Yaşam Dengesi, Psikolojik Danışmanlık, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Mehmet Akif Karaman

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri yok

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri yok

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama Yayını): 2018

İzinler ve Ücret: Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim bilgileri yukarıda sunulmuştur.

Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: yasam-dengesi-envanteri-toad.pdf

Referanslar

Karaman, M. A., Balkin, R. S., & Juhnke, G. J. (2018). The Turkish adaptation of the Juhnke-Balkin life balance inventory Turkish Form. Measurement and Evaluation in Counseling and Development, 51,(3), 141-150. doi: 10.1080/07481756.2017.1308226

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Yaşam Dengesi Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

(Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.)