Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği

Özet

Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği (YBÖEÖ), bireylerin yaşam boyu öğrenmeye yönelik eğilimlerini, tutumlarını ve isteklilik düzeylerini ölçmek amacıyla 2016 yılında Duygu Gür-Erdoğan ve Z. Arsal tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, toplam 17 maddeden oluşmakta olup, iki ana alt boyutu kapsamaktadır: Öğrenmeye İsteklilik ve Gelişime Açıklık. Yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, ölçeğin yapısal geçerliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. YBÖEÖ, eğitim psikolojisi ve yetişkin eğitimi alanlarında bireylerin öğrenme motivasyonlarını değerlendirmek için önemli bir araç niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Yaşam Boyu Öğrenme, Öğrenme Eğilimi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Öğrenmeye İsteklilik, Gelişime Açıklık, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Duygu Gür-Erdoğan, Z. Arsal

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin yaşamları boyunca bilgi edinme, beceri geliştirme ve kişisel gelişim süreçlerine ne ölçüde açık ve istekli olduklarını saptamaktır. Yaşam Boyu Öğrenme (YBÖ), sadece formal eğitimi değil, aynı zamanda informal ve non-formal öğrenme süreçlerini de kapsayan geniş bir kavramdır ve YBÖEÖ bu geniş eğilimi nitelendirmeyi hedefler.

Geliştiriciler, bu ölçek sayesinde eğitim kurumlarının ve politika yapıcıların, bireylerin öğrenme motivasyonlarını artırmaya yönelik stratejiler geliştirmelerine katkı sağlamayı amaçlamışlardır. Ölçek, özellikle üniversite öğrencileri ve yetişkinler üzerinde yapılan araştırmalarda bireylerin öğrenmeye yönelik içsel motivasyonlarını ve sürekli gelişim arayışlarını belirlemede kullanılabilir.

Yapı

Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği, yaşam boyu öğrenme kavramının temel bileşenlerini temsil eden iki farklı alt boyutta yapılandırılmıştır. Bu yapı, Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve ardından uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile doğrulanmıştır.

Ölçeğin ölçtüğü iki temel yapı şunlardır:

• Öğrenmeye İsteklilik: Bireyin yeni bilgileri edinme, merak etme ve öğrenme faaliyetlerine aktif olarak katılma arzusunu ifade eder. Bu alt boyut, öğrenmenin içsel değerini ve keyfini vurgular.
• Gelişime Açıklık: Bireyin değişime adapte olma, kendini sürekli yenileme, eleştirel düşünme ve kişisel/mesleki yetkinliklerini artırma yönündeki esnekliğini ve istekliliğini kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Gür-Erdoğan ve Arsal (2016) tarafından gerçekleştirilen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonuçları, 17 madde ve 2 alt boyuttan oluşan modelin verilerle uyumunun oldukça iyi düzeyde olduğunu göstermiştir.

Elde edilen uyum indeksi değerleri, modelin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu kanıtlamaktadır. Bu değerler şunlardır: χ²<0.08, RMSEA (Yaklaşık Hata Karekökü Ortalaması) = 0.07, RMR (Karekök Ortalama Kalıntı) = 0.02, GFI (İyilik Uyum İndeksi) = 0.93, AGFI (Ayarlanmış İyilik Uyum İndeksi) = 0.90, NFI (Normlaştırılmış Uyum İndeksi) = 0.93, NNFI (Normlaştırılmamış Uyum İndeksi) = 0.93 ve CFI (Karşılaştırmalı Uyum İndeksi) = 0.94. Özellikle GFI, NFI ve CFI değerlerinin 0.90 ve üzerinde olması, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach-alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin genel Cronbach-alfa katsayısı 0.89 olarak bulunmuştur.

Eğitim ve psikoloji bilimlerinde 0.70 ve üzeri alfa katsayısı genellikle kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyi olarak kabul edilirken, 0.89 değeri ölçeğin maddelerinin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve ölçtüğü yapıyı kararlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik değeri, YBÖEÖ’nün akademik çalışmalarda güvenle kullanılabileceğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek, ilk olarak Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ile geliştirilmiş ve ardından yapısal modelin doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analizler sonucunda ölçeğin 17 madde ve 2 faktörlü yapısı korunmuştur.

Faktör yapısı, kuramsal beklentilerle uyumlu olarak Öğrenmeye İsteklilik ve Gelişime Açıklık alt boyutlarını net bir şekilde ayırmıştır. DFA sonuçlarının kabul edilebilir uyum indeksleri sunması, ölçeğin teorik olarak öngörülen iki boyutlu yapısının ampirik verilerle desteklendiğini kesinleştirmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Anket Tipi)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Yükseköğretim Öğrencileri ve Yetişkinler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle ergenlik sonrası ve yetişkinlik dönemi)

Popülasyon Detayları: Orijinal geliştirme çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır (1=kesinlikle katılmıyorum, 5=kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, bireyin yaşam boyu öğrenmeye yönelik eğiliminin yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Ölçek, YBÖEÖ, Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimi, Psikometri, Cronbach Alfa, Faktör Yapısı, Eğitim Araştırmaları.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanan bilgide mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Duygu Gür-Erdoğan)

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini Adres)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izinler ve telif hakları, sorumlu yazar Duygu Gür-Erdoğan’a aittir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle izin gerektirebilir. Detaylı bilgi ve izin talepleri için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı metodolojisi Sakarya University Journal of Education dergisinde yayınlanmıştır ve ilgili makaleye buradan ulaşılabilir.

Kaynaklar

Gür-Erdoğan, D. ve Arsal, Z. (2016). Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği (YBÖEÖ)’nin geliştirilmesi. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 114-122. DOI: 10.19126/suje.32361.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: yasam-boyu-ogrenme-egilim-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Yaşam Boyu Öğrenme Eğilim Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

17 madde 2 alt boyut

• Öğrenmeye İsteklilik
• Gelişime Açıklık