Table of Contents
Özet
Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği, bireylerin öğrenme süreçlerine dair sahip oldukları epistemolojik inançları ve tutumları, yapılandırmacı öğrenme felsefesi temelinde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, özellikle eğitim bilimleri alanında, öğrencilerin veya öğretmenlerin bilginin yapısı, öğrencinin aktif rolü ve sosyal etkileşimin önemi gibi yapılandırmacılığın temel ilkelerine ne ölçüde inandıklarını belirlemeyi hedefler.
2015 yılında Erdem ve Arkün Kocadere tarafından geliştirilen bu araç, öğrenme inançlarının akademik başarı ve motivasyon üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmalar için önemli bir ölçüm aracı sunmaktadır. Ölçek, yapılandırmacı yaklaşıma uygun öğretim yöntemlerinin uygulanabilirliği ve kabul edilebilirliği hakkında da çıkarımlar yapılmasına olanak tanır.
Anahtar Kelimeler
Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği, Yapılandırmacı Öğrenme, Öğrenme İnançları, Tutum Ölçeği, Psikometri, Eğitim Psikolojisi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
Mukaddes Erdem, Sibel Arkün Kocadere
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, bireylerin öğrenme faaliyetlerine ve bilginin elde edilme biçimine yönelik sahip oldukları derin inanç sistemlerini nicel olarak ölçmektir. Bu inançlar, bireyin bilgiyi pasif bir şekilde alıp almadığı, yoksa bilgiyi aktif bir şekilde yapılandırıp yapılandırmadığı ayrımını ortaya koyar. Ölçek, bu sayede yapılandırmacı pedagojinin yaygınlaşması ve bireysel öğrenme profillerinin çıkarılması konusunda araştırmacılara yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Aynı zamanda, ölçek, bireylerin yapılandırmacı öğrenme ortamlarına ne kadar açık olduğunu veya bu ortamlara karşı ne kadar direnç gösterdiğini tespit etmede kritik bir rol oynar. Bu ölçüm, eğitim programlarının bireysel inançlara göre uyarlanması ve öğretmen yetiştirme süreçlerinin yapılandırmacı yaklaşımları destekleyecek şekilde iyileştirilmesi için temel veriler sağlar.
Yapı
Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği, temel olarak bireyin öğrenmeyi deneyim ve sosyal etkileşim yoluyla kişisel olarak inşa etme kapasitesine olan inancını ölçen çok boyutlu bir yapıdır. Ölçülen bu yapı, genellikle üç ana bileşeni içerir: Bilginin Bağlamsal Doğası (bilginin mutlak olmayıp duruma göre değiştiği inancı), Öğrencinin Aktif Rolü (öğrencinin bilgiyi araştırması ve inşa etmesi gerektiği inancı) ve Sosyal Etkileşimle Öğrenme (işbirliği ve tartışmanın öğrenmede merkezi olduğu inancı).
Geliştirme sürecinde, ölçeğin maddeleri bu teorik boyutları yansıtacak şekilde titizlikle hazırlanmış ve uzman görüşleriyle desteklenmiştir. Bu yapı, öğrenme inançlarının davranışsal sonuçlarını tahmin etme gücü açısından yüksek bir potansiyel taşımaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Yapılandırmacı Öğrenme İnançları yapısını doğru ve kapsamlı bir şekilde ölçtüğünü göstermek için yürütülmüştür. İçerik geçerliği, alanında uzman akademisyenlerin görüşleri alınarak sağlanmış ve maddelerin teorik yapıyı temsil etme düzeyi onaylanmıştır.
Yapı geçerliği ise temel olarak Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin teorik beklentilere uygun, anlamlı ve yorumlanabilir faktörlere ayrıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile elde edilen modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir, bu da ölçeğin yapısal bütünlüğünü desteklemektedir.
Güvenirlik
Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği‘nin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğu (genellikle .80’in üzerinde) bildirilmiştir, bu da ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir biçimde ölçtüğünü göstermektedir.
İç tutarlılığın yanı sıra, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik çalışmaları da yapılmıştır. Bu analizler, belirli bir zaman aralığıyla aynı deneklere uygulanan ölçümler arasındaki yüksek korelasyonun, bireylerin yapılandırmacı öğrenme inançlarının nispeten stabil olduğunu ve ölçeğin kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur.
Faktör Analizi
Erdem ve Arkün Kocadere (2015) tarafından yürütülen faktör analizleri, ölçeğin yapılandırmacı öğrenme inançlarını temsil eden çok boyutlu bir yapıyı ortaya çıkarmıştır. Açıklayıcı Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin özdeğerleri 1’in üzerinde olan birden fazla faktörden oluştuğunu göstermiştir. Bu faktörler, yapılandırmacılığın farklı boyutlarını temsil etmektedir.
Maddelerin faktör yük değerlerinin ilgili faktörler üzerinde yüksek olduğu ve faktörler arası korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olduğu saptanmıştır. Bu sağlam faktör yapısı, ölçeğin hem teorik olarak temellendirilmiş hem de istatistiksel olarak geçerli bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Geliştirme Amaçlı Ölçek)
Format: Likert Tipi Derecelendirme. Ölçek, genellikle 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme sistemi kullanılarak yanıtlanmaktadır (Örneğin: Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a).
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri ve Eğitim Fakültesi öğrencileri. Genişletilmiş uygulamalar öğretmenler ve eğitimciler üzerinde de yapılabilir.
Age Group: 18 yaş ve üzeri (Yetişkin/Genç Yetişkin)
Population Details: Ölçek, Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören öğrencilerin yapılandırmacı öğrenme inançlarını ölçmek üzere standartlaştırılmıştır.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale), Kağıt-Kalem veya Dijital Ortamda Uygulanabilir.
Anahtar Kelimeler
Öğrenme İnançları, Yapılandırmacılık, Eğitim Psikolojisi, Likert Ölçeği, İç Tutarlılık, Faktör Analizi, Mukaddes Erdem, Öğrenci İnançları.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Makalede doğrudan belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Mukaddes Erdem)
Correspondence Address: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Ankara, Türkiye.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2015
Ölçek Türü: Geliştirme
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve kar amacı gütmeyen araştırmalarda kaynak gösterilerek kullanılabilir. Ölçeğin ticari amaçlarla veya geniş çaplı kurumsal uygulamalarda kullanılması için sorumlu yazar (Mukaddes Erdem) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected]
Kaynaklar
Erdem, M.,ve Arkün Kocadere, S. (2015). Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeğinin geliştirilmesi. Elementary Education Online, 14(4), 1260-1275.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: yapilandirmaci-ogrenme-inanc-olcegi-toad.pdf
[quads id=5]
Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, telif hakları ve akademik yayın politikaları gereği burada doğrudan listelenmemektedir. Maddelerin tamamına, Erdem ve Arkün Kocadere (2015) tarafından yayımlanan “Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeğinin geliştirilmesi” başlıklı orijinal makaleden ulaşılabilir. Maddeler, bireylerin öğrenme süreçlerine dair yapılandırmacı inançlarını ölçmek üzere tasarlanmıştır.
Cite this article
memjavad (2025). Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yapilandirmaci-ogrenme-inanc-olcegi/
memjavad. "Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yapilandirmaci-ogrenme-inanc-olcegi/.
memjavad. "Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yapilandirmaci-ogrenme-inanc-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yapilandirmaci-ogrenme-inanc-olcegi/.
[1] memjavad, "Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yapılandırmacı Öğrenme İnanç Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.