Yakın İlişkilerde Minnettarlığı İfade Etme Ölçeği

Özet

Yakın İlişkilerde Minnettarlığı İfade Etme Ölçeği (YİMİEÖ), bireylerin romantik veya diğer yakın ilişkiler bağlamında minnettarlık duygularını ne sıklıkta ve hangi yollarla ifade ettiklerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, Akın ve Yalnız (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, psikolojik araştırmalarda kullanıma uygunluğunu kanıtlamıştır. Ölçek, yakın ilişkilerdeki pozitif duygusal etkileşimleri ve ilişki kalitesini anlamada önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yakın İlişkilerde Minnettarlığı İfade Etme Ölçeği, Minnettarlık, İlişki Kalitesi, Duygusal İfade, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Ahmet Akın, Abdullah Yalnız

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin yakın ilişkilerinde (eş, sevgili, partner gibi) partnerlerine yönelik hissettikleri minnettarlık duygularını davranışsal düzeyde ne kadar sıklıkla ve ne kadar etkili bir şekilde ifade ettiklerini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu ölçüm, minnettarlığın ilişki memnuniyeti ve bağlılığı üzerindeki pozitif etkilerini araştıran çalışmalar için kritik veriler sağlamayı hedefler.

Yapı

YİMİEÖ, temel olarak minnettarlığın ifade edilmesi (Gratitude Expression) psikolojik yapısını ölçmektedir. Minnettarlık, bir iyilik veya fayda alındığında hissedilen pozitif bir duygu durumudur. Bu ölçek, duygunun kendisinden ziyade, bu duygunun yakın ilişkilerdeki partnerlere yönelik sözlü, davranışsal veya jestlerle dışa vurumunu merkeze alır. Yapı, minnettarlığın ilişki sürdürme ve geliştirme mekanizmalarındaki rolünü vurgular.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formu için yapılan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, modelin mükemmel bir uyum sergilediğini göstermektedir. Elde edilen uyum indeksleri şunlardır: (x²= 0.00, sd= 0, RMSEA= 0.000, NFI= 1.00, CFI= 1.00, IFI= 1.00, RFI= 1.00, GFI= 1.00). Bu değerler, ölçeğin teorik yapısının verilerle tam olarak uyumlu olduğunu işaret etmektedir. Ayrıca, ölçeğin madde toplam korelasyon katsayıları .51 ile .70 arasında değişmektedir; bu da maddelerin ölçülen genel yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerlik açısından son derece güçlü olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach Alfa) .78 olarak hesaplanmıştır. Bu değer, psikometrik açıdan kabul edilebilir ve yeterli bir iç tutarlılık düzeyini temsil etmektedir. Bu sonuç, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Akın ve Yalnız (2015) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, tüm uyum indekslerinin (CFI, NFI, IFI, RFI, GFI) 1.00 gibi mükemmel değerler almasıyla, ölçeğin tek faktörlü veya uyarlanan orijinal faktör yapısının Türkçe örneklemde de doğrulandığını ve verilerle kusursuz bir uyum sağladığını göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Yazılı Anket (Self-Report)

Kullanılabilir Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Genel Yetişkin Popülasyon

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Minnettarlığın yakın ilişkilerde ifadesini ölçmek isteyen araştırmacılar için uygun, özellikle partneri olan bireyler. Çalışmanın yürütüldüğü orijinal örneklem detayları kaynak makalede mevcuttur.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= asla – 5 = her zaman).

Anahtar Kelimeler

YİMİEÖ, Psikometrik Özellikler, İlişki Memnuniyeti, Minnettarlık İfadesi, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Likert Ölçeği.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanımı için izinler, sorumlu yazar Ahmet Akın’dan talep edilmelidir. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi çalışması 2015 yılında yayımlanmıştır.

Sorumlu Yazarın İletişim Bilgileri:

• Sorumlu Yazar: Ahmet Akın
• E-posta: [email protected]

Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları şu bağlantıda mevcuttur: sosyalarastirmalar.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: yakin-iliskilerde-minnettarligi-ifade-etme-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Akın, A. ve Yalnız, A. (2015). Yakın İlişkilerde Minnettarlığı İfade Etme Ölçeği (YİMİEÖ) Türkçe formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(37), 539-544.

Yakın İlişkilerde Minnettarlığı İfade Etme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddeler bu akademik girişte listelenememektedir. Ölçek maddelerine erişim için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi veya belirtilen kaynak makalenin incelenmesi gerekmektedir.