Web Tabanlı Profesyonel Gelişim Motivasyonu Ölçeği

Özet

Web Tabanlı Profesyonel Gelişim Motivasyonu Ölçeği (WTPGMÖ), bireylerin web tabanlı platformlar aracılığıyla sunulan mesleki gelişim faaliyetlerine yönelik motivasyon düzeylerini ve algılarını ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle öğretmen adayları gibi belirli hedef kitlelerin, dijital öğrenme ortamlarına adaptasyon ve katılım süreçlerindeki motivasyon faktörlerini belirlemek için tasarlanmıştır. Çakır ve Horzum (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlanan bu ölçek, web tabanlı eğitimlerin etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Web Tabanlı Profesyonel Gelişim, Motivasyon, Öğretmen Adayları, Ölçek Uyarlama, E-Öğrenme, Psikometri, Mesleki Gelişim

Yazarlar

Öznur Çakır, Mehmet Barış Horzum

Amaç

Ölçeğin temel amacı, kullanıcıların web tabanlı profesyonel gelişim programlarına yönelik gösterdikleri motivasyon türlerini ve yoğunluğunu nicel olarak saptamaktır. Bu motivasyon, programlara katılım, süreklilik ve programlardan elde edilen verimin öngörülmesinde kritik bir faktördür.

Uyarlama çalışması, mevcut yabancı dildeki bir ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında geçerli ve güvenilir olup olmadığını incelemek ve öğretmen adaylarının web tabanlı mesleki gelişime yönelik algılarını farklı değişkenler açısından analiz etmek için gerçekleştirilmiştir. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim teknolojisi araştırmalarına uygun bir ölçüm aracı kazandırılmıştır.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

WTPGMÖ, bireylerin web tabanlı öğrenme ortamlarına yönelik içsel ve dışsal motivasyonlarını içeren psikolojik yapıyı ölçmektedir. Ölçek, genellikle motivasyon kuramlarından yola çıkarak, katılımcıların profesyonel gelişim çabalarını ne ölçüde kendi içlerinden gelen ilgi ve memnuniyetle (içsel motivasyon) ya da dış ödüller, baskılar veya beklentilerle (dışsal motivasyon) ilişkilendirdiklerini belirlemeyi hedefler.

Ölçülen yapı, web tabanlı ortamların sunduğu esneklik, erişilebilirlik ve içerik kalitesine yönelik bireysel inançları ve tutumları da kapsayarak, teknoloji entegrasyonu bağlamında motivasyonun çok boyutlu doğasını ortaya koymaktadır.

Geçerlik

Çakır ve Horzum (2014) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğunu ve maddelerin teorik olarak öngörülen faktörler altında toplandığını göstermiştir.

Yapılan analizlerde, model uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) incelenmiş ve elde edilen sonuçlar, ölçeğin Web Tabanlı Profesyonel Gelişim Motivasyonu yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü, dolayısıyla yeterli düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerinde iç tutarlılık katsayısı (Cronbach’s Alpha) hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin tekrarlanan ölçümlerde benzer sonuçlar vereceğini işaret etmektedir.

Uyarlama çalışması sonuçları, ölçeğin genel olarak yüksek güvenirlik değerlerine sahip olduğunu göstermiş, bu da araştırmacılara ve uygulayıcılara ölçeği kullanma konusunda güven vermiştir.

Faktör Analizi

WTPGMÖ’nün uyarlama sürecinde, ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin orijinal yapısında bulunan boyutların (eğer varsa) Türkçe formunda da geçerli olup olmadığını test etmiştir.

DFA sonuçları, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu, her bir boyutun hangi maddeleri içerdiği ve bu faktörlerin ölçülen yapıyı ne kadar iyi açıkladığı hakkında detaylı bilgi sunmaktadır. Çakır ve Horzum’un çalışması, ölçeğin faktör yüklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu ve teorik yapıyı desteklediğini ortaya koymuştur.

Ölçme Aracı Detayları

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği (Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Eğitim alanında çalışanlar, özellikle öğretmenler ve öğretmen adayları.

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (öğretmen adayları) ve yetişkin profesyoneller.

Popülasyon Detayları: Adaptasyon çalışması, genellikle Eğitim Fakültesi’nde öğrenim gören öğretmen adayları üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) yöntemiyle, çevrimiçi veya basılı formlar aracılığıyla uygulanır.

Anahtar Kelimeler

Profesyonel Gelişim, Dijital Öğrenme, Öğretmen Eğitimi, Motivasyonel Ölçüm, Faktör Analizi, E-Öğrenme Motivasyonu

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar: Mehmet Barış Horzum)

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal adres).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlaması 2014 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Mehmet Barış Horzum ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Çakır, Ö.,& Horzum, M.B. (2014). Adaptation Motivation Toward Web-Based Professional Development Scale and examining pre-service teachers motivation toward web-based professional development perception in terms of different variables. Social and Behavioral Sciences, 131:144 – 148.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: web-tabanli-profesyonel-gelisim-motivasyonu-olcegi-toad.pdf

Web Tabanlı Profesyonel Gelişim Motivasyonu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine (Çakır & Horzum, 2014) başvurulması gerekmektedir.