Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği

Özet

Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği (WBTÖTÖ), Erdoğan, Bayram ve Deniz (2007) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçeğin temel amacı, öğrencilerin veya katılımcıların Web Tabanlı Öğretim (WTÖ) süreçlerine yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri, yani tutumları belirlemektir. Ölçek geliştirme çalışması, hem Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin yapısal geçerliğini ve güvenilirliğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Bu ölçek, uzaktan eğitim teknolojilerinin benimsenmesi ve etkinliğinin değerlendirilmesi açısından önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Web Tabanlı Öğretim, Tutum Ölçeği, Uzaktan Eğitim, E-Öğrenme, Öğrenci Tutumları, Faktör Analizi, Psikometri

Yazarlar

Yüksel Erdoğan, Sibel Bayram, Lale Deniz

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, bireylerin Web Tabanlı Öğretim (WTÖ) ortamlarına karşı geliştirdikleri genel tutum düzeylerini ve bu tutumun altında yatan boyutları ölçmektir. WTÖ’ye yönelik olumlu veya olumsuz tutumların belirlenmesi, eğitim kurumlarının uzaktan eğitim sistemlerini optimize etmelerine, müfredat geliştirmelerine ve öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını artıracak stratejiler belirlemelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin teknoloji entegrasyonuna adaptasyonunu değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Yapı

Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği, bireylerin WTÖ’ye yönelik tutumlarını çok boyutlu olarak ele alan bir yapıyı ölçmektedir. Tipik bir tutum ölçeği olarak, ölçülen yapı genellikle bilişsel (bilgi ve inançlar), duyuşsal (duygular ve hisler) ve davranışsal (eylem eğilimleri) bileşenleri içerir. Yapılan faktör analizi çalışmaları, ölçeğin birden fazla alt boyuta sahip olduğunu göstermiştir. Bu alt boyutlar genellikle WTÖ’nün Kullanışlılığı ve Faydası, Kullanım Kolaylığı ve Erişilebilirlik, Kaygı ve Olumsuz Tutum gibi faktörlerden oluşmaktadır.

Ölçek, katılımcının WTÖ deneyimini ve potansiyelini nasıl algıladığını derinlemesine inceleyerek, sadece genel bir kabul düzeyini değil, aynı zamanda bu kabulün hangi spesifik yönlere dayandığını da ortaya koymaktadır. Bu yapı, eğitim teknolojisi araştırmalarında tutumun karmaşık doğasını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları, Erdoğan, Bayram ve Deniz (2007) tarafından yürütülen Açıklayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (AFA ve DFA) ile desteklenmiştir.

• Yapı Geçerliği: AFA, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen faktör yapılarına uygunluğunu incelemiştir. DFA ise, elde edilen bu faktör yapısının farklı bir örneklem grubunda da doğrulanıp doğrulanmadığını kontrol etmiştir. Bu iki aşamalı analiz, ölçeğin teorik yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.
• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin, Web Tabanlı Öğretim tutumunun tüm önemli yönlerini kapsayıp kapsamadığı uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin Güvenirlik analizleri, ölçeğin zamana ve farklı maddelere karşı tutarlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir.

• İç Tutarlılık: Güvenirlik kanıtı olarak genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı rapor edilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediği de araştırılmış olabilir, bu da ölçeğin zamana karşı istikrarını kanıtlar.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, ölçeğin boyutluluğunu belirlemek ve yapısal geçerliğini test etmek amacıyla kapsamlı bir Faktör Analizi çalışması yürütülmüştür.

• Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA): Başlangıçta, maddelerin kaç faktör altında toplandığını belirlemek için AFA kullanılmıştır. Bu analizde, maddelerin faktör yükleri incelenmiş ve kuramsal olarak anlamlı alt boyutlar tespit edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin nihai formunun temelini oluşturmuştur.
• Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): AFA ile belirlenen faktör yapısının, veri setine ne kadar iyi uyduğunu test etmek için DFA uygulanmıştır. DFA sonuçları, uyum indeksleri (RMSEA, CFI, GFI vb.) aracılığıyla rapor edilmiş ve ölçeğin model-veri uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental) ve Psikometrik Ölçek

Format: Yazılı beyan formatında, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme (Örn: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum).

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri, özellikle üniversite düzeyinde Web Tabanlı Öğretim deneyimi olan bireyler.

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki yetişkinler.

Population Details: Ölçeğin geliştirme çalışması, Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören ve uzaktan eğitim/web destekli dersler alan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Anket yöntemiyle, öz bildirimli Likert tipi maddelerin cevaplanması esasına dayanır. Puanlama, genellikle alt boyutlar ve genel tutum puanı olmak üzere iki düzeyde yapılır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Uzaktan Öğrenme, Tutum Ölçümü, Likert Ölçeği, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Öğrenci Algısı, 2007

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir)

Correspondence Address: Bilinmiyor (Orijinal kaynakta belirtilmemiştir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Erdoğan, Bayram ve Deniz tarafından 2007 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanım veya lisans ücretleri hakkında bilgi orijinal makalede veya yazarlarla iletişime geçilerek edinilebilir.

Kaynaklar

Erdoğan, Y., Bayram, S. ve Deniz, L. (2007). Web tabanlı öğretim tutum ölçeği: Açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi çalışması. İnsan Bilimleri Dergisi, 4(2), 1-14.

Makalenin orijinal PDF bağlantısı aşağıdadır: arastirmax.com

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı burada indirilebilir: web-tabanli-ogretim-tutum-olcegi-toad.pdf

Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

(NOT PROVIDED IN SOURCE CONTENT. Since the actual items were not present in the source content, this section remains descriptive, noting the lack of item text.)

Orijinal kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için yayımlanmış makaleye (Erdoğan, Bayram ve Deniz, 2007) başvurulması gerekmektedir.