Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği

Özet

Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği (WTÖPDÖ), kullanıcıların web tabanlı öğrenme ortamlarına yönelik algılarını, memnuniyet düzeylerini ve platformun genel etkinliğini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle Türkiye bağlamında Dağ (2016) tarafından gerçekleştirilen bir güvenirlik ve geçerlik çalışması sonucunda Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin ve diğer kullanıcıların çevrimiçi eğitim materyallerine, etkileşim özelliklerine ve sistem kullanılabilirliğine dair deneyimlerini sistematik bir şekilde değerlendirmeyi hedefler. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin eğitim bilimleri alanında, uzaktan eğitim kalitesinin ölçülmesinde güçlü bir araç olarak kullanılabilirliğini göstermiştir.

Ölçeğin temel amacı, eğitim kurumlarının sunduğu web tabanlı öğrenme sistemlerinin güçlü ve zayıf yönlerini tespit ederek, bu platformların pedagojik ve teknik açıdan iyileştirilmesine rehberlik etmektir. Ölçek, çevrimiçi eğitimde kalite güvencesi süreçleri için kritik veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Web Tabanlı Öğrenme, E-Öğrenme, Platform Değerlendirme, Güvenirlik, Geçerlik, Ölçek Uyarlama, Uzaktan Eğitim, Eğitim Teknolojileri.

Yazarlar

Funda Dağ (Uyarlayan).

Amaç

Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği’nin temel amacı, akademik veya kurumsal bağlamda kullanılan web tabanlı öğrenme platformlarının (Örneğin, Moodle, Blackboard, veya özel LMS’ler) kullanıcılar tarafından algılanan kalitesini ve etkinliğini ölçmektir. Ölçek, öğrenme yönetim sistemlerinin (LMS) tasarım, içerik sunumu, teknik işlevsellik ve kullanıcı dostu arayüz gibi kritik boyutlarını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal olarak başka bir dilde geliştirilmiş olan bu ölçeği, Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygun bir biçimde geçerli ve güvenilir hale getirmektir. Bu sayede, Türkiye’deki eğitim araştırmacıları ve kurumları, çevrimiçi öğrenme platformlarının başarısını standart ve bilimsel temelli bir araçla ölçebilirler.

Yapı

Ölçek, web tabanlı öğrenme platformlarının değerlendirilmesinde genellikle kabul gören çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Orijinal ölçeğin boyutları genellikle şunları içerir: Öğrenme İçeriğinin Kalitesi (içerik uygunluğu ve güncelliği), Sistem Kullanılabilirliği (arayüz tasarımı ve navigasyon kolaylığı), Etkileşim ve İletişim (öğrenci-öğretmen ve öğrenci-öğrenci etkileşimi), ve Teknik İşlevsellik (hız, güvenilirlik ve erişilebilirlik).

Dağ (2016) tarafından yapılan Faktör Analizi, ölçeğin Türk kültürüne uyarlanmış yapısının orijinal yapıyı destekleyip desteklemediğini ortaya koymuştur. Bu tür ölçekler, genellikle kullanıcı merkezli tasarım prensipleri ve öğrenme teorileri ışığında oluşturulur ve platformun öğrenme çıktılarına ne derece katkı sağladığını dolaylı yoldan ölçer.

Geçerlik

Dağ (2016) tarafından yürütülen “Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe Versiyonu: Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması” başlıklı araştırma, ölçeğin yapı geçerliğini incelemiştir. Yapı geçerliği çalışmaları genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (AFA ve DFA) tekniklerini içerir.

Çalışmada, ölçeğin kuramsal yapısı ile elde edilen faktör yapısının ne ölçüde uyumlu olduğu analiz edilmiştir. Yüksek düzeyde yapı geçerliğinin sağlanması, ölçeğin gerçekten web tabanlı öğrenme platformlarının değerlendirilmesine yönelik teorik alt yapıları ölçtüğünü göstermektedir. Ancak, özel geçerlik katsayıları (örneğin, DFA uyum indeksleri) için doğrudan kaynağa başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin Türk popülasyonu üzerindeki güvenilirliği, Dağ (2016) çalışmasında incelenmiştir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bu çalışma kapsamında, iç tutarlılık katsayısı (genellikle Cronbach Alfa katsayısı) hesaplanmıştır.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir. Ölçeğin güvenirlik düzeyinin kabul edilebilir sınırlar içinde (genellikle 0.70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır, çünkü uyarlama çalışmasının temel amacı güvenilir bir araç sunmaktır. Detaylı güvenirlik sonuçları, Dağ (2016) makalesinde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması sürecinde, ölçeğin kültürel ve dilsel farklılıklara rağmen orijinal yapısını koruyup korumadığını belirlemek için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Araştırmada, muhtemelen çok faktörlü bir yapı ortaya çıkarılmıştır. Bu faktörler, platformun farklı yönlerini (örn. İçerik Kalitesi, Teknik Destek, Kullanıcı Arayüzü) temsil etmektedir. Faktör yüklerinin incelenmesi, her bir maddenin hangi alt boyutu ne derece temsil ettiğini göstermekte olup, bu analizler ölçeğin yapısal sağlamlığını kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Örneğin, Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a kadar 5 veya 7 noktalı bir skala).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama versiyonu).

Popülasyon Grubu: Web tabanlı öğrenme platformlarını kullanan öğrenciler, akademisyenler veya kursiyerler.

Yaş Grubu: Genellikle yükseköğretim öğrencileri (18 yaş ve üzeri) olmak üzere, çevrimiçi eğitim alan her yaştan yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Dağ (2016) çalışması, ölçeğin güvenirlik ve geçerlik analizlerini gerçekleştirmek için belirli bir üniversiteden çevrimiçi ders alan öğrenci grubu üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket formatında, çevrimiçi veya basılı olarak uygulanabilir. Kullanıcılardan platform deneyimlerini belirli maddeler üzerinden derecelendirmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, LMS Değerlendirme, Kullanıcı Memnuniyeti, Öz Bildirim Ölçeği, Psikometri, Dağ (2016).

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected] (Funda Dağ, Kocaeli Üniversitesi)

Yazışma Adresi: Kocaeli Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Detaylı adres kaynakta belirtilmemiştir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilerek mümkündür, ancak ölçeğin tam maddelerini kullanmadan önce uyarlamayı yapan yazar (Dağ, F.) ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin uyarlama çalışması 2016 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımına ilişkin ücret bilgisi kaynakta sunulmamıştır.

Orijinal makale bağlantısı: estp.com.tr

Kaynaklar

Dağ, F. (2016). The Turkish version of Web-Based Learning Platform Evaluation Scale: Reliability and validity study. Educational Sciences: Theory & Practice, 16(5), 1531-1561.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki adresten indirilebilir: web-based-learning-platform-evaluation-scale-toad.pdf

Web Tabanlı Öğrenme Platformu Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Ölçek maddelerine ulaşmak için Dağ (2016) tarafından yayınlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.

Genellikle bu tür bir değerlendirme ölçeği, öğrenci memnuniyetini ölçmek için aşağıdaki gibi ifadeler içerebilir:

• Bu platformun arayüzü kullanımı kolaydır.
• Platformdaki öğrenme materyalleri (videolar, sunumlar) güncel ve bilgilendiricidir.
• Sistem, teknik sorunlar olmadan hızlı ve güvenilir bir şekilde çalışmaktadır.
• Platform, öğretmenlerle ve diğer öğrencilerle etkileşim kurma fırsatları sunmaktadır.
• Platform, öğrenme hedeflerime ulaşmamda bana yardımcı olmaktadır.