Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği- Öğrenci Formu

Özet

İşe Bağlılık (Work Engagement) kavramını öğrenciler bağlamında akademik faaliyetlere olan coşku, adanmışlık ve yoğunlaşma düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği- Öğrenci Formu (UWES-SF), 2017 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemiş, ayrıca akademik erteleme ve akademik sorumluluk arasındaki ilişkide işe bağlılığın aracı rolünü araştırmıştır. Ölçek, öğrencilerin akademik görevlerine karşı gösterdikleri olumlu, doyumlu ve motive edici ruh halini değerlendirmek için önemli bir psikometrik araçtır.

Anahtar Kelimeler

Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği, UWES-SF, Öğrenci Bağlılığı, İşe Bağlılık, Akademik Erteleme, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Burhan Çapri, Burcu Gündüz, S. Engin Akbay

Amaç

Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği- Öğrenci Formu’nun (UWES-SF) temel amacı, yükseköğrenim öğrencilerinin akademik görevlerine karşı duydukları motivasyon, enerji ve adanmışlık düzeylerini değerlendirmektir. Bu ölçek, öğrencilerin öğrenme süreçlerine ne kadar yoğun, enerjik ve istekli katıldıklarını ölçerek, akademik başarı, tükenmişlik ve erteleme gibi ilgili psikolojik yapılarla olan ilişkileri incelemeyi mümkün kılar.

Türkçe uyarlama çalışması özelinde amaç, orijinal olarak Hollandaca ve İngilizce dillerinde geliştirilen UWES-SF’nin Türk kültürü ve eğitim sistemi bağlamında geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini sağlamaktır. Bu sayede, Türkiye’deki akademik araştırmacılar öğrencilerin akademik işe bağlılık düzeylerini bilimsel standartlara uygun olarak değerlendirebilmektedir.

Yapı

UWES-SF, Maslach ve Leiter’in tükenmişliğin karşıtı olarak tanımladığı işe bağlılık (work engagement) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, üç temel alt boyuttan oluşmaktadır:

• Dinçlik (Vigor): Yüksek düzeyde enerji ve zihinsel esneklik, kişinin akademik görevlerine yatırım yapma isteği ve zorluklar karşısında yılmama durumu.
• Adanmışlık (Dedication): Akademik çalışmalarla güçlü bir şekilde özdeşleşme, anlamlılık, coşku, ilham ve meydan okuma hissi.
• Yoğunlaşma/Özdeşleşme (Absorption): Akademik çalışmaya tamamen odaklanma, zamanın hızla geçtiğini hissetme ve görevden ayrılmakta zorlanma durumu.

Ölçek, bu üç boyutu kapsayan maddeler aracılığıyla öğrencilerin akademik yaşamdaki genel bağlılık düzeylerini bütüncül bir şekilde değerlendirir.

Geçerlik

Çapri, Gündüz ve Akbay (2017) tarafından gerçekleştirilen Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada yapı geçerliğini test etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısında olduğu gibi üç faktörlü yapının (Dinçlik, Adanmışlık ve Yoğunlaşma) Türk öğrenci örnekleminde de iyi uyum sağladığını göstermiştir.

Ayrıca, ölçeğin diğer akademik yapılarla (akademik erteleme ve akademik sorumluluk) olan ilişkileri incelenerek ölçüt bağıntılı geçerliği de desteklenmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin kuramsal olarak beklenen yönlerde ilişkiler sergilediğini ve akademik işe bağlılık kavramını geçerli bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Türkçe uyarlama çalışmasında ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin alt boyutlarının ve toplam puanının yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Genellikle, tüm ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir sınırların (genellikle 0.70 ve üzeri) oldukça üzerinde olduğu rapor edilmiştir, bu da maddelerin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü belirtir.

Yüksek güvenirlik değerleri, UWES-SF Türkçe formunun öğrencilerin akademik bağlılık düzeylerini zaman içinde tutarlı ve doğru bir şekilde yansıttığını göstermektedir. Bu durum, ölçeğin hem araştırma hem de uygulamaya yönelik çalışmalarda kullanılabilirliğini artırmaktadır.

Faktör Analizi

Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği- Öğrenci Formu’nun Türkçe uyarlaması, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere faktör analizi tekniklerini kullanmıştır. Orijinal ölçek 17 maddelik olup, üç alt faktörlü bir yapıya sahiptir. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi (DFA), Türkçe veri setinde de bu üç faktörlü yapının (Dinçlik, Adanmışlık, Yoğunlaşma) istatistiksel olarak anlamlı ve kabul edilebilir uyum indeksleri verdiğini doğrulamıştır. Bu, ölçeğin Türkçe formunun, orijinal ölçeğin teorik yapısını koruduğunu gösteren güçlü bir kanıttır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Likert Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal), Hollandaca (Orijinal) ve birçok farklı dil uyarlaması mevcuttur.

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Yükseköğrenim)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik (Genellikle 18-30 yaş arası üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören lisans ve/veya lisansüstü öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 7 dereceli bir Likert Ölçeği formatında yanıtlanmaktadır. Tipik olarak yanıt seçenekleri 0 (Hiçbir zaman) ile 6 (Her zaman/Her gün) arasında değişir. Yüksek puanlar yüksek düzeyde akademik işe bağlılık düzeyini ifade eder.

Anahtar Kelimeler

Akademik Bağlılık, Dinçlik, Adanmışlık, Yoğunlaşma, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Cronbach Alfa, Yükseköğrenim.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta detaylı adres bilgisi belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricileri olan Schaufeli ve Bakker, ölçeğin akademik amaçlı kullanımları için genellikle izin vermektedirler. Türkçe uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle ücret talep edilmemektedir, ancak sorumlu yazar Burhan Çapri ile iletişime geçilmesi önerilir.

Orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: utrecht-work-engagement-scale-student-forms-uwes-sf-toad.pdf

Kaynaklar

Çapri, B., Gündüz, B., & Akbay, S. E. (2017). Utrecht Work Engagement Scale-Student Forms’ (UWES-SF) adaptation to Turkish, validity and reliability studies, and the mediator role of work engagement between academic procrastination and academic responsibility. Educational Sciences: Theory & Practice, 17, 411–435. DOI: http://dx.doi.org/10.12738/estp.2017.2.0518

Utrecht İşe Bağlılık Ölçeği- Öğrenci Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Bu nedenle, maddeler bu bölümde sunulamamaktadır. Maddeler için yayımlanmış makaleye (Çapri et al., 2017) başvurulması gerekmektedir. Ölçek, 17 maddeden oluşmakta ve 7’li Likert Ölçeği ile derecelendirilmektedir.