Öğrenci Bağlılık Ölçeği

Öz

Bu giriş, Uğur Doğan (2014) tarafından geliştirilen ve geçerlik ile güvenirlik çalışmaları yapılan Öğrenci Bağlılık Ölçeği‘ne odaklanmaktadır. Ölçek, öğrencilerin okula ve öğrenme süreçlerine olan bağlılık düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. 31 maddeden oluşan bu araç, 5’li Likert Ölçeği formatında (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) derecelendirilmektedir.

Ölçek, literatürde yaygın olarak kabul gören öğrenci bağlılığı yapısının üç temel boyutunu ölçmektedir: Duygusal Bağlılık, Bilişsel Bağlılık ve Davranışsal Bağlılık. Bu boyutlar, öğrencilerin akademik başarı, motivasyon ve okuldan ayrılma riskini anlamak için kritik göstergeler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci bağlılığı, Duygusal bağlılık, Bilişsel bağlılık, Davranışsal bağlılık, Psikometrik araç, Eğitim psikolojisi.

Yazarlar

Uğur Doğan

Amaç

Öğrenci Bağlılık Ölçeği’nin temel amacı, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin eğitim kurumlarına ve öğrenme etkinliklerine gösterdikleri bağlılık düzeylerini sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu bağlılık, öğrencinin akademik başarısını, motivasyonunu ve okul ortamına adaptasyonunu yansıtan çok boyutlu bir yapıdır.

Eğitim alanında çalışan araştırmacılar ve uygulayıcılar için bu ölçek, öğrencilerin bağlılık düzeylerindeki eksiklikleri tespit etmeye ve böylece öğrenci başarısını artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahale programları geliştirmeye yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

Öğrenci Bağlılık Ölçeği, öğrenci bağlılığını üç temel ve ayrık faktörden oluşan bir yapı olarak ele almaktadır. Bu üç boyut, öğrencilerin okul ortamındaki deneyimlerinin farklı yönlerini temsil eder:

• Duygusal Bağlılık: Öğrencinin okulla, öğretmenlerle ve akranlarla olan ilişkilerindeki duygusal tepkilerini, aidiyet hissini ve okul ortamından aldığı memnuniyeti ifade eder.
• Bilişsel Bağlılık: Öğrencinin öğrenme görevlerine ayırdığı zihinsel çabayı, karmaşık materyalleri anlama isteğini ve akademik zorluklarla başa çıkmak için kullandığı bilişsel stratejileri içerir.
• Davranışsal Bağlılık: Öğrencinin derslere katılımını, ödev tamamlama sorumluluğunu, okul kurallarına uymasını ve akademik hedeflere ulaşmak için gösterdiği gözlemlenebilir eylemleri kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması olan Doğan (2014) makalesinde, Yapı Geçerliği faktör analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu olarak üç faktörlü bir yapı sergilediğini doğrulamıştır (Duygusal, Bilişsel ve Davranışsal Bağlılık). Bu sonuçlar, maddelerin ölçmek istedikleri psikolojik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen kapsamı ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla Kapsam Geçerliği çalışmaları da yürütülmüştür. Uzman görüşleri alınarak maddelerin uygunluğu ve açıklığı sağlanmıştır.

Güvenirlik

Öğrenci Bağlılık Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak rapor edilmiştir. Çalışmada, ölçeğin genel puanı için yüksek düzeyde bir iç tutarlılık değeri elde edilmiştir. Bu, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Üç alt boyutun her biri için ayrı ayrı hesaplanan Cronbach Alfa değerleri de kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Bu güvenilirlik sonuçları, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar verebileceğine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini belirlemek amacıyla yürütülen faktör analizi çalışmaları, 31 maddelik ölçeğin üç temel faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu faktörler, öğrenci bağlılığı kavramının temel bileşenleri olan Duygusal Bağlılık (10 madde), Bilişsel Bağlılık (12 madde) ve Davranışsal Bağlılık (9 madde) olarak adlandırılmıştır.

Faktör yükleri ve varyans açıklama oranları, her bir maddenin ilgili olduğu alt boyutu güçlü bir şekilde temsil ettiğini ve ölçeğin yapısal bütünlüğünün sağlam olduğunu göstermektedir. Bu üç boyutlu yapı, ölçeğin teorik çerçevesini güçlendirmektedir.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme

Format: 5’li Likert Ölçeği (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal dil)

Hedef Kitle: Öğrenciler

Yaş Grubu: Okul Çağı (Genellikle ortaokul ve lise öğrencileri)

Örneklem Detayları: Ölçeğin geliştirme ve standardizasyon çalışmaları Türkiye’deki öğrencilerden oluşan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireysel olarak uygulanan, öz bildirim temelli anket metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, Öğrenci motivasyonu, Okul bağlılığı, Akademik başarı, Duygusal bağlılık, Bilişsel bağlılık.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2014 yılında Uğur Doğan tarafından yayımlanan akademik çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için genellikle izin gerekmemekle birlikte, kapsamlı kullanım veya adaptasyon için sorumlu yazar Uğur Doğan ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir. Ölçeğin orijinal makalesi hakemli bir dergide yayımlanmıştır.

Kaynaklar

• Doğan, U. (2014). Validity and Reliability of Student Engagement Scale. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 390-403. Makalenin DOI bağlantısı: http://dx.doi.org/10.14686/BUEFAD.201428190

• Makalenin tam metnine dergi üzerinden erişim linki: buefad.bartin.edu.tr

• Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogrenci-baglilik-olcegi-toad.pdf

Öğrenci Bağlılık Ölçeği Maddeleri

Öğrenci Bağlılık Ölçeği toplam 3 alt boyut ve 31 maddeden oluşmaktadır. Her bir alt boyut, bir örnek madde ile aşağıda sunulmuştur:

• Emotional Engagement (10 items): Teachers in my school are honest with their students.
• Cognitive Engagement (12 items): I spend a lot of time on my studies and homework.
• Behavioral Engagement (9 items): I want to attend university.