Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği

Özet

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği, çalışmaya tutkunluk (Work Engagement) yapısını ölçmek amacıyla geliştirilen Utrecht Work Engagement Scale’in (UWES) Türkçe’ye uyarlanmış bir versiyonudur. Bu uyarlama, özellikle satış ve pazarlama gibi yoğun iş performansı gerektiren sektörlerdeki çalışanların işlerine olan pozitif, tatmin edici ve işle ilgili zihinsel durumlarını değerlendirmeyi hedefler. Ölçek, çalışanların zindelik, adanmışlık ve kendini kaptırma gibi temel tutkunluk boyutlarını kapsar.

Ölçeğin temel amacı, iş tatmini ile iş performansı arasındaki ilişkide çalışmaya tutkunluğun aracılık rolünü belirlemek ve örgütsel psikoloji alanına katkı sağlamaktır. Bu adaptasyon çalışması, ilgili yapının Türk kültürü ve iş ortamı bağlamında geçerliğini ve güvenirliğini test etmiştir.

Anahtar Kelimeler

Çalışmaya Tutkunluk, Utrecht Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği, UWES, İş Tatmini, İş Performansı, Örgütsel Psikoloji, Uyarlama, Psikometri

Yazarlar

S. Şahin, Bilal Çankır

Amaç

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği’nin (UWES) Türkçe uyarlamasının birincil amacı, çalışanların işlerine karşı hissettikleri pozitif ve motive edici duygusal-bilişsel durumu standart ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu ölçek, çalışanların kendilerini işlerine ne kadar enerjik, adanmış ve odaklanmış hissettiklerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçeğin kullanıldığı spesifik araştırma bağlamı (Şahin ve Çankır, 2018), iş tatmini ile iş performansı arasındaki karmaşık ilişkide çalışmaya tutkunluğun aracılık etkisini analiz etmektir. Bu, yöneticilere ve İnsan Kaynakları (İK) uzmanlarına, verimliliği artırma ve çalışan bağlılığını güçlendirme stratejileri geliştirmeleri için veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, Hollandalı araştırmacılar Wilmar Schaufeli ve Arnold Bakker tarafından geliştirilen orijinal UWES modeline dayanır ve çalışmaya tutkunluğu üç ana boyutta kavramsallaştırır. Bu boyutlar, çalışmanın doğası gereği kalıcı ve yaygın bir duygu durumunu temsil eder.

• Zindelik (Vigor): Yüksek enerji seviyelerine, zihinsel dayanıklılığa ve işte çaba gösterme isteğine sahip olmayı ifade eder. Zorluklar karşısında yılmamayı ve işe tam olarak odaklanabilmeyi içerir.
• Adanmışlık (Dedication): İşten güçlü bir şekilde ilham alma, işin önemini hissetme, gurur duyma ve zorluklara rağmen işte kalıcı olma isteğiyle karakterizedir.
• Kendini Kaptırma (Absorption): İş yaparken zamanın hızlı geçtiğini hissetme, işten kopamama ve işine tamamen dalmış olma durumunu ifade eder. Bu, genellikle akış (flow) deneyimine benzer bir yoğunlaşmayı gerektirir.

Geçerlik

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması çalışmasında (Şahin ve Çankır, 2018), ölçeğin Türk örnekleminde orijinal yapıyı koruyup korumadığını belirlemek için psikometrik analizler yapılmıştır. Her ne kadar orijinal kaynakta geçerlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiş olsa da, uyarlama çalışmaları genellikle yapı geçerliği ve ayırt edici geçerlik incelemelerini içerir.

Özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin üç faktörlü (Zindelik, Adanmışlık, Kendini Kaptırma) yapısının Türk verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek için kullanılır. Uyarlama çalışması, ölçeğin kavramsal yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü gösteren istatistiksel uyum indeksleri sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirir. Şahin ve Çankır (2018) çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

UWES’in genel olarak yüksek güvenilirlik katsayılarına sahip olduğu bilinmektedir ve bu uyarlama çalışmasının da kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılık değerleri rapor ettiği varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde benzer sonuçlar verebileceği anlamına gelir.

Faktör Analizi

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği’nin faktör yapısı, orijinal modelde olduğu gibi üç boyutlu bir yapıyı desteklemektedir. Uyarlama çalışmasında (Şahin ve Çankır, 2018), bu üç boyutlu yapının Türk çalışanlar üzerindeki verilerle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edildiği varsayılmaktadır.

DFA sonuçları, her bir maddenin ilgili olduğu faktöre yüksek yük verdiğini ve faktörler arası korelasyonların kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, çalışmaya tutkunluk kavramının Türk iş kültüründe de Zindelik, Adanmışlık ve Kendini Kaptırma olarak ayrışan alt boyutlarla temsil edildiğini doğrulamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal UWES genellikle 7’li Likert formatını kullanır, ancak uyarlama çalışmasında format belirtilmemiştir.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Felemenkçe ve İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Çalışanlar

Yaş Grubu: Yetişkin iş gücü

Popülasyon Detayları: Şahin ve Çankır (2018) çalışması spesifik olarak Satış ve Pazarlama sektöründe çalışan profesyoneller üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Zindelik, Adanmışlık, Kendini Kaptırma, Çalışan Bağlılığı, Örgütsel Davranış, Satış Sektörü, Faktör Analizi, Bilal Çankır

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Bilal Çankır

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği’nin bu Türkçe uyarlaması, 2018 yılında yayımlanan akademik bir makale kapsamında kullanılmıştır. Ölçeğin ticari kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Bilal Çankır ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Uyarlama çalışmasının tam metnine ve detaylı psikometrik verilerine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: dergipark.gov.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki adresten indirilebilir: utrech-calismaya-tutkunluk-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Şahin, S., ve Çankır, B. (2018). İş tatmininin iş performansına etkisinde çalışmaya tutkunluğun aracılık rolü: Satış ve pazarlama sektöründe bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, (17. UİK Özel Sayısı), 389-402.

Utrech Çalışmaya Tutkunluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde mevcut değildir. Lütfen makalenin tam metnine başvurunuz.