Table of Contents
Öz
Utley Geometri Tutum Ölçeği, bireylerin geometri konularına yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş orijinal bir aracın Türkçe diline uyarlanmış versiyonudur. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültüründeki ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilmesini sağlamak için Avcu ve Avcu (2014) tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin geometriye karşı olan ilgi, kaygı, değer ve özgüven düzeylerini belirlemede kritik bir rol oynamaktadır. Ölçek çeşidi bir uyarlama çalışmasıdır.
Anahtar Kelimeler
Geometri, Tutum, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Matematik Eğitimi, Güvenirlik, Geçerlik.
Yazarlar
Ramazan Avcu, Serap Avcu.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin geometri öğrenimine yönelik geliştirdikleri olumlu veya olumsuz tutumları sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin geometri başarısını etkileyen duyuşsal faktörleri anlamalarına ve uygun pedagojik stratejiler geliştirmelerine yardımcı olmayı hedefler. Geometri tutumunun ölçülmesi, öğrenme süreçlerindeki engelleri veya motivasyon kaynaklarını tespit etmek açısından büyük önem taşır.
Utley tarafından orijinal olarak geliştirilen bu araç, Türkiye bağlamında Avcu ve Avcu (2014) tarafından uyarlanarak, Türk eğitim sistemindeki öğrencilerin geometri dersine yönelik algılarını ve motivasyonlarını ölçmek için geçerli bir psikometrik araç sunmaktadır. Sorumlu yazar Ramazan Avcu’dur.
Yapı
Ölçek, bireylerin geometriye ilişkin duyuşsal alanlarını ölçen karmaşık bir yapıyı incelemektedir. Bu yapı genellikle duyuşsal alan (affective domain) olarak adlandırılır ve bilişsel, duygusal ve davranışsal olmak üzere üç temel bileşeni içerir. Ölçek, bu bileşenlerin geometriye özgü bağlamda nasıl tezahür ettiğini araştırmaktadır.
Utley Geometri Tutum Ölçeği, bu genel tutum yapısını geometriye özgü olarak ele alarak; geometri öğrenmeye yönelik ilgi, matematiksel kaygı, geometrinin akademik ve kişisel değeri ile bireyin geometrideki özgüveni gibi alt boyutları kapsar. Bu alt boyutların ölçümü, öğrencinin akademik başarısı üzerinde doğrudan etkili olan duyuşsal faktörlerin belirlenmesini sağlar.
Geçerlik
Utley Geometri Tutum Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması için yapılan geçerlik çalışmaları, özellikle yapı geçerliği (construct validity) üzerine yoğunlaşmıştır. Avcu ve Avcu (2014) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak öngörülen boyutları ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.
Yapı geçerliğinin kanıtlanması, ölçeğin Türk örnekleminde orijinal ölçeğin amaçladığı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili değişkenler (örneğin, matematik başarısı veya genel matematik tutumu) ile beklenen yön ve büyüklükte ilişkiler gösterip göstermediği incelenerek ölçüt geçerliği (criterion validity) kanıtları sunulmuştur. Çalışmada elde edilen uyum indeksleri, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu desteklemektedir.
Güvenirlik
Güvenirlik çalışmaları, ölçekten elde edilen puanların tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Avcu ve Avcu (2014) makalesinde, ölçeğin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda homojen olduğunu ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret eder.
Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genelinde ve potansiyel alt boyutlarında kabul edilebilir düzeyde yüksek güvenirlik katsayıları elde edilmiştir. Bu durum, Utley Geometri Tutum Ölçeği’nin Türk örneklemindeki öğrencilerin tutumlarını güvenilir bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir araç olduğunu teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek amacıyla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA, orijinal Utley ölçeğinin öngördüğü boyut yapısının (faktör sayısının ve maddelerin faktörlere dağılımının) Türk kültürüne özgü verilerde korunup korunmadığını test etmek için kritik öneme sahiptir.
Analiz sonuçları, model uyum indekslerinin (RMSEA, CFI, TLI gibi) kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermelidir. Bu indeksler, teorik model ile toplanan veriler arasındaki uyumu yansıtır. Faktör analizi, ölçeğin geometri tutumunu ölçen alt boyutlarını netleştirerek, araştırmacılara bu yapıyı daha derinlemesine inceleme imkanı sunmuştur.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptation Scale)
Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçek genellikle 5’li veya 7’li Likert formatını kullanır.)
Language Available: Türkçe, Orijinal İngilizce
Population Group: İlköğretim ve Ortaöğretim Öğrencileri
Age Group: Genellikle 10-18 yaş arası
Population Details: Türkiye’deki resmi okullara devam eden, geometri eğitimi alan öğrenciler.
Test Methodology: Kendi kendine doldurulan, grup veya bireysel olarak uygulanabilen kağıt/kalem anket formatı.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Geometri Tutumu, Ölçek Geliştirme, Cronbach Alfa, Faktör Analizi, Ramazan Avcu, Serap Avcu.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Ramazan Avcu (Makalenin yayınlandığı tarihte Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ile ilişkili.)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı (Uyarlama): 2014
İzinler: Ölçeğin akademik ve ticari olmayan araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar Ramazan Avcu ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.
Ücret: Ticari olmayan akademik kullanım için genellikle ücretsizdir, ancak kullanım koşulları yazar tarafından belirlenir.
Kaynaklar
-
Avcu, R., & Avcu, S. (2014). Turkish adaptation of Utley Geometry Attitude Scale: A validity and reliability study. Eurasian Journal of Educational Research, 58, 89-112. doi: http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2015.58.1
Ölçeğin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: utley-geometry-attitude-scale-toad.pdf
Utley Geometri Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri bu kaynakta sağlanmamıştır.
Ölçek maddelerinin tamamına erişim için Avcu ve Avcu (2014) tarafından yayınlanan “Turkish adaptation of Utley Geometry Attitude Scale: A validity and reliability study” başlıklı akademik makaleye veya sorumlu yazar Ramazan Avcu’ya başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Utley Geometri Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/utley-geometri-tutum-olcegi/
memjavad. "Utley Geometri Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/utley-geometri-tutum-olcegi/.
memjavad. "Utley Geometri Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/utley-geometri-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Utley Geometri Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/utley-geometri-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Utley Geometri Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Utley Geometri Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.