Twitch Kullanıcılarının Motivasyonları Ölçeği

Özet

Twitch Kullanıcılarının Motivasyonları Ölçeği, dijital oyun yayınlarını izleyen kullanıcıların motivasyonlarını, kişilik yapılarını ve kullanım davranışlarını kapsamlı bir şekilde incelemek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle popüler canlı yayın platformu Twitch örneği üzerinden izleyicilerin yayınları takip etme nedenlerini psikoloji ve iletişim bilimleri perspektifinden analiz etmeye odaklanmaktadır. Ölçeğin uyarlaması, Yüksek lisans tezi kapsamında 2020 yılında Yasin Üngören tarafından gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, orijinal bir yabancı dil aracının Türkçe diline ve kültürel bağlama adapte edilmesiyle oluşturulmuştur. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, ölçeğin Türk popülasyonunda Twitch izleme motivasyonlarını ölçmek için uygun ve güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Twitch, yayın izleme motivasyonları, dijital oyun, internet kullanımı, uyarlama, psikometrik özellikler, yüksek lisans tezi.

Yazarlar

Yasin Üngören.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, dijital oyun yayını izleyicilerinin (özellikle Twitch kullanıcılarının) yayınları izleme motivasyonlarını sistematik olarak ölçmek ve bu motivasyonların kullanıcıların kişilik yapıları ile yayın kullanım davranışları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Ölçek, bu alandaki teorik boşluğu doldurmayı ve medya tüketimi üzerine çalışan araştırmacılara güvenilir bir araç sunmayı hedeflemektedir.

Bu uyarlama çalışması, orijinal motivasyon ölçeğinin Türk kültürüne ve yayın izleme bağlamına uygunluğunu test ederek, gelecekteki ampirik araştırmalar için sağlam bir temel sağlamıştır. Ölçek, izleyicilerin eğlence, sosyal etkileşim, bilgi edinme ve eskapizm gibi farklı motivasyon boyutlarını ne ölçüde deneyimlediğini belirlemeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, kullanıcıların canlı yayın izleme eyleminin altında yatan çeşitli psikolojik ve sosyal güdüleri ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu güdüler, genellikle kitle iletişim araştırmalarında kullanılan Kullanımlar ve Doyumlar Kuramı çerçevesinde incelenmiştir.

Ölçek, Twitch izleyicilerinin neden zamanlarını ve dikkatlerini bu platformlarda geçirdiklerini anlamaya yönelik faktörleri ayrıştırmaktadır. Bu faktörler, izleyicinin kişisel doyum düzeyini ve platforma olan bağlılığını belirleyen temel motivasyonel bileşenlerdir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, uyarlama çalışmasında titizlikle yürütülmüştür. Elde edilen bulgular, ölçeğin teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini gösteren çeşitli yöntemlerle desteklenmiştir:

• Yapı Geçerliği: Ölçeğin faktörlerinin, teorik olarak ölçmesi beklenen yapılarla tutarlılığını test eder.
• Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA): Ölçeğin faktör yapısının, teorik olarak beklenen yapıyla uyumlu olup olmadığını istatistiksel olarak doğrulamak için kullanılmıştır. Uyum indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir.
• Yakınsama ve Ayırt Edicilik Geçerliği: Maddelerin aynı yapıyı ölçen diğer maddelerle yüksek korelasyonunu (yakınsama) ve farklı yapılardan ayrışmasını (ayırt edicilik) inceleyerek ölçeğin yapısal netliği değerlendirilmiştir.
• Ölçüt Geçerliği: Ölçeğin, ilgili dış kriterlerle (örneğin, kullanım sıklığı, yayıncıya duyulan güven veya memnuniyet düzeyi) olan ilişkisi incelenerek ölçüt geçerliği sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı ve kararlılığı, güvenilirlik analizleri aracılığıyla incelenmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermiştir.

• İç Tutarlılık: Maddelerin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren temel bir güvenilirlik ölçütüdür.
• Cronbach Alpha (α): En yaygın kullanılan iç tutarlılık katsayısı olup, ölçeğin genel güvenilirlik düzeyini belirlemek için hesaplanmıştır. Uyarlama çalışmasında elde edilen yüksek Alpha değerleri, ölçeğin güvenilirliğini işaret etmektedir.
• Kompozit Güvenirlik: Özellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi bağlamında, her bir faktörün bireysel olarak ne kadar güvenilir olduğunu değerlendirmek için kullanılan gelişmiş bir güvenilirlik ölçüsüdür.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe veri setinde korunup korunmadığını belirlemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiş ve motivasyon faktörlerinin istatistiksel olarak birbirinden ayrılabilir olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin alt boyutlarının Twitch izleme motivasyonlarını doğru ve ayrıştırılmış bir şekilde ölçtüğünü, böylece yapısal geçerliğin sağlandığını göstermektedir. Bu analizler, ölçeğin teorik modelinin ampirik veriye iyi uyum sağladığını ortaya koymuştur.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Biçim: Yazılı Anket (Yüksek lisans tezi kapsamında birincil veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Dijital oyun yayını izleyicileri (Twitch kullanıcıları)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle ergenlik sonrası ve yetişkin internet kullanıcıları)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki Twitch platformu kullanıcılarından oluşan örneklem üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1= kesinlikle katılmıyorum – 7= kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, ilgili motivasyon faktörünün gücünün yüksek olduğunu gösterir.

Anahtar Kelimeler

Twitch, motivasyon, dijital oyun yayını, psikometri, Likert ölçeği, faktör analizi, güvenilirlik, Yasin Üngören.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Yasin Üngören

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.

Yazışma Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Yasin Üngören tarafından 2020 yılında Sakarya Üniversitesi’nde sunulan bir yüksek lisans tezi kapsamında uyarlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Telif veya kullanım ücretleri hakkında resmi bir bilgi kaynağı bulunmamaktadır.

Test Yılı: 2020 (Uyarlama çalışmasının tamamlandığı yıl).

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: twitch-kullanicilarinin-motivasyonlari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Üngören, Y. (2020). Dijital oyun yayını izleyicilerinin kişilik yapıları ve kullanım davranışları ile yayın izleme motivasyonlarının incelenmesi: Twitch örneği (Tez No. 638235) [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanı.
• Tezin araştırma özeti veya detaylarına ResearchGate üzerinden erişim sağlanabilir: researchgate.net

[quads id=5]

Twitch Kullanıcılarının Motivasyonları Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan yüksek lisans tezinin incelenmesi veya sorumlu yazar Yasin Üngören ile iletişime geçilmesi yoluyla sağlanabilir.

Ölçek maddeleri, 7’li Likert formatında derecelendirilmektedir (1= kesinlikle katılmıyorum – 7= kesinlikle katılıyorum).