Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği

Özet

Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği (TOKYKÖ), Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenen bireylerin konuşma becerilerini kullanırken yaşadıkları kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, dil öğrenimi sürecinde karşılaşılan konuşma kaygısı fenomenini hedef alarak, yabancı dil yeterliliğini etkileyen duygusal ve psikolojik engelleri nicel olarak belirlemeyi amaçlar.

Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması Melanlıoğlu ve Demir (2013) tarafından yapılmış olup, yapısal uygunluğunu sağlamak üzere hem keşfedici hem de doğrulayıcı faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Ölçek, özellikle yabancı dil öğreniminde konuşma performansına yönelik duyulan endişe ve çekinceleri ölçmekte kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Konuşma Kaygısı, Türkçe Öğrenimi, Yabancı Dil, İkinci Dil Edinimi, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Deniz Melanlıoğlu, Tuncay Demir.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin, konuşma aktiviteleri sırasında hissettikleri özgül kaygı düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, eğitimcilerin ve araştırmacıların dil öğrenme süreçlerindeki duygusal bariyerleri anlamalarına ve uygun müdahale stratejileri geliştirmelerine olanak tanır.

Ölçek, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen bireylerin yaşadığı konuşma kaygısının yoğunluğunu ve yapısını ortaya koyarak, dil eğitim programlarının bu psikolojik zorlukları hafifletmeye yönelik yeniden düzenlenmesine bilimsel dayanak sağlamayı hedefler.

Yapı

TOKYKÖ’nün ölçtüğü psikolojik yapı, yabancı dil öğrenimi bağlamında ortaya çıkan konuşma kaygısıdır. Bu yapı, genellikle performans değerlendirmesi, hedef dilde iletişim kurma baskısı ve hata yapma korkusu gibi unsurları içerir. Çalışmada, ölçeğin Pajares ve diğerleri tarafından öne sürülen iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu varsayımı Doğrulayıcı Faktör Analizi ile test edilmiştir.

Bu kaygı, öğrencinin dil yeterliliğinden bağımsız olarak ortaya çıkabilmekte ve öğrencinin sınıf içi katılımını, etkileşimini ve nihayetinde dil edinim başarısını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Ölçek, bu çok boyutlu kaygı yapısını nicel olarak ayrıştırmayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini kanıtlamak ve faktör yapısını incelemek amacıyla hem Temel Bileşenler Faktör Analizi (KFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. KFA’da, madde seçimi ve uygunluğuna karar verme kriteri olarak faktör yük değeri 0,40 ve üzeri olarak belirlenmiştir. Ayrıca, özdeğeri (eigenvalue) 1’den büyük olan faktörler analiz kapsamına alınmıştır (Kaiser, 1960; Tabachnick ve Fidell, 2001).

DFA sonuçları, ölçeğin kuramsal olarak beklenen iki faktörlü yapısını doğrulamayı hedeflemiştir. Model veri uyum iyiliğine karar verilirken IFI, CFI, NFI, GFI, AGFI ve NNFI değerlerinin 0,90’dan büyük olup olmadığı kriteri esas alınmıştır. Bu indekslerin 0.90 eşiğini aşması, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek düzeyde olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen puanların değişen zaman ve koşullara rağmen ne derece tutarlı ve kararlı sonuçlar ürettiğini belirlemek amacıyla Test-Tekrar Test Güvenirlik Katsayısı hesaplanmıştır. Güvenirlik katsayılarının tatmin edici olduğuna dair kesme değeri (kabul edilebilir alt sınır) 0,70 olarak kabul edilmiştir.

Elde edilen güvenirlik katsayısı, ölçeğin zaman içinde istikrarlı ölçümler sağladığını ve sonuçlarının tutarlı olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin psikometrik açıdan güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini destekleyen önemli bir bulgudur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek için uygulanan Temel Bileşenler Faktör Analizi, maddelerin belirlenen kriterlere uygun faktörlere yüklendiğini göstermiştir. Faktör yüklerinin 0.40 eşiğini aşması, maddelerin ölçülmek istenen yapıya güçlü bir şekilde katkıda bulunduğunu belirtmektedir.

Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile ölçeğin Pajares ve diğerleri tarafından tespit edilen iki faktörlü yapısı test edilmiştir. DFA sonuçları, modelin uyum iyiliği indekslerinin (IFI, CFI, NFI, vb.) 0.90 eşiğinin üzerinde olduğunu göstererek, önerilen teorik modelin toplanan veriye yüksek düzeyde uyum sağladığını ve ölçeğin faktör yapısının doğrulandığını kanıtlamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması)

Format: Öz bildirim ölçeği

Derecelendirme: Ölçeğin derecelendirme formatı (örneğin Likert tipi) orijinal kaynakta detaylıca belirtilmemiştir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Türkçe’yi yabancı dil olarak öğrenen öğrenciler (Yabancılar)

Yaş Grubu: Kaynakta belirtilmemiştir (Genellikle yetişkin dil öğrenicileri).

Popülasyon Detayları: Türkçe öğrenen uluslararası öğrenciler veya yabancı dil kursu katılımcıları.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama ölçeği (Self-report questionnaire).

Anahtar Kelimeler

TOKYKÖ, Yabancı Dil Kaygısı, İkinci Dil Konuşma, Psikometri, Faktör Yükü, Test-Tekrar Test, Yapısal Eşitlik Modellemesi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir

Kurum E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı kurumlara ait akademik adresler kullanılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Geçerlik ve güvenirlik çalışması 2013 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için orijinal makale yazarlarıyla (Deniz Melanlıoğlu ve Tuncay Demir) iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

  • Melanlıoğlu, D. ve Demir, T. (2013). Türkçe öğrenen yabancılar için konuşma kaygısı ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(3), 389-404.
  • Kaiser, H. F. (1960). The application of electronic computers to factor analysis. Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151.
  • Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2001). Using Multivariate Statistics (4th ed.). Needham Heights, MA: Allyn & Bacon.

Makalenin orijinal PDF’ine bu bağlantıdan erişilebilir: jasstudies.com

Ölçeğin orijinal PDF’i şu adresten indirilebilir: turkce-ogrenen-yabancilar-icin-konusma-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği Maddeleri

Ölçek maddeleri, telif hakları veya gizlilik kısıtlamaları nedeniyle bu alanda sunulmamaktadır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme bilgileri için orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.

Cite this article

memjavad (2025). Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogrenen-yabancilar-icin-konusma-kaygisi-olcegi/

memjavad. "Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogrenen-yabancilar-icin-konusma-kaygisi-olcegi/.

memjavad. "Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogrenen-yabancilar-icin-konusma-kaygisi-olcegi/.

memjavad (2025) 'Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-ogrenen-yabancilar-icin-konusma-kaygisi-olcegi/.

[1] memjavad, "Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Türkçe Öğrenen Yabancılar İçin Konuşma Kaygısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF