Table of Contents
Özet
Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği (KDÖ), bireylerin farklı kültürel arka planlara sahip kişilerle etkileşim kurarken sergiledikleri hassasiyet ve yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla Bulduk, Tosun ve Ardıç tarafından 2010 yılında hemşirelik öğrencileri örnekleminde uyarlama çalışması gerçekleştirilmiş bir ölçektir. 24 maddeden oluşan bu araç, 4’lü Likert ölçeği formatını kullanmaktadır. Ölçeğin psikometrik analizleri, yeterli düzeyde iç tutarlılık (Cronbach Alfa = 0.72) ve yüksek test-tekrar test korelasyonu (0.85) ile güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği, KDÖ, Kültürlerarası Duyarlılık, Psikometrik Özellikler, Hemşirelik Öğrencileri, Cronbach Alfa, Likert Ölçeği.
Yazarlar
Serap Bulduk, Hatice Tosun, Emine Ardıç.
[quads id=5]
Amaç
Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kültürel farklılıklara karşı gösterdikleri duyarlılık düzeylerini ve bu farklılıklara yönelik tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçeğin Türkiye’deki adaptasyon çalışması, özellikle hemşirelik öğrencilerinin çok kültürlü sağlık hizmetleri bağlamında kültürel yeterliliklerini değerlendirmek üzere yapılmıştır.
Bu ölçek, sağlık ve eğitim alanlarında, bireylerin kültürlerarası etkileşim yeteneklerini ve kültürel çeşitliliğe ne kadar açık olduklarını saptayarak, gerekli eğitim ve müdahale programlarının geliştirilmesine zemin hazırlamaktadır.
Yapı
Ölçek, bireyin farklı kültürlere karşı gösterdiği bilişsel ve duygusal tepkileri kapsayan kültürlerarası duyarlılık yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle empati, hoşgörü, etkileşimde rahatlık ve kültürel farklılıkları kabul etme gibi alt boyutları içerir.
KDÖ, toplam 24 maddeden oluşmaktadır ve katılımcılardan maddelere 4 aşamalı Likert tipi bir derecelendirme ile yanıt vermeleri beklenir (0= uygun değil, 4= çok uygun). Bu derecelendirme, bireyin kültürel konulardaki öznel deneyimini ve tutumunu nicel olarak ifade etmesini sağlar.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları kapsamında, KDÖ’nün zamana bağlı tutarlılığı (test-tekrar test güvenirliği) incelenmiştir. Yapılan analizlerde, ölçeğin test-tekrar test korelasyon katsayısı 0.85 olarak tespit edilmiştir.
Bu yüksek korelasyon, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında elde edilen puanlar arasında güçlü bir tutarlılık olduğunu ve KDÖ’nün ölçtüğü yapının zaman içinde stabil kaldığını göstermektedir. Elde edilen bu sonuçlar, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu sonucunu desteklemektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizi, iç tutarlılık katsayısı ve madde-toplam puan korelasyonları üzerinden detaylandırılmıştır. Madde-toplam puan korelasyonlarının 0.13 ile 0.66 arasında değiştiği ve bu değerlerin psikometrik kriterleri (0.30’dan büyük olma beklentisi) büyük ölçüde karşıladığı belirtilmiştir.
İç tutarlılık göstergesi olan Cronbach Alfa katsayısı 0.72 olarak bulunmuştur. Bu değer (0.70’in üzerinde), ölçeğin yeterli düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Ancak araştırmacılar, bu sonucun ölçeğin orijinal versiyonu (0.86 ve 0.88), İspanyolca versiyonu (0.90) ve Çince versiyonu (0.88) gibi diğer adaptasyonlara göre daha düşük olduğunu vurgulamışlardır.
Faktör Analizi
Sunulan kaynak içerikte KDÖ’nün faktör yapısına dair spesifik bir detay veya boyut sayısı bilgisi yer almamaktadır. Uyarlama çalışmalarında Faktör Analizi, ölçeğin maddelerinin Türkiye örnekleminde orijinal yapıyı koruyup korumadığını veya yeni kültürel faktörleri temsil edip etmediğini belirlemek için temel bir adımdır.
KDÖ’nün 24 maddesinin, güvenirlik ve geçerlik sonuçları göz önüne alındığında, orijinal ölçeğin teorik yapısına uygun bir faktör yapısını ortaya koyduğu varsayılmaktadır. Detaylı faktör yükleri ve alt boyut bilgileri için orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Ölçüm Aracı
Test Type: Uyarlama
Format: Öz Bildirim Ölçeği (24 madde)
Language Available: Türkçe
Population Group: Hemşirelik öğrencileri
Age Group: Belirtilmemiş (Yükseköğretim öğrencileri)
Population Details: Ölçek, hemşirelik eğitimi alan bireylerin kültürel duyarlılıklarını ölçmek üzere spesifik olarak kullanılmıştır.
Test Methodology: 4’lü Likert Ölçeği (0= uygun değil – 4= çok uygun).
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik, Kültürel Yetkinlik, Psikometri, Test Tekrar Test Korelasyonu, Ölçek Uyarlama, Sağlık Eğitimi.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değil.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Serap BULDUK (Sorumlu Yazar)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin adaptasyon çalışması 2010 yılında yayınlanmıştır.
Kullanım izinleri ve ticari ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Serap Bulduk ile yukarıdaki e-posta adresi üzerinden iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: turkce-kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Bulduk, S., Tosun, H. ve Ardıç, E.(2010). Türkçe Kültürler Arası Duyarlılık Ölçeğinin hemşirelik öğrencilerinde ölçümsel özellikleri. TurkiyeKlinikleriJMedEthics, 19(1), 25-31.
[quads id=5]
Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri yer almamaktadır. Maddeler için orijinal referans kaynağa (Bulduk et al., 2010) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi/
memjavad. "Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 14 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi/.
memjavad. "Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi/.
memjavad (2025) 'Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/turkce-kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi/.
[1] memjavad, "Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Türkçe Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.