Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği

Özet

Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği (KÜFÖ), bireylerin farklı kültürlere yönelik algılarını, hassasiyetlerini ve etkileşim becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, 2017 yılında Hatice Karabuğa Yakar ve Şengül Ecevit Alpar tarafından gerçekleştirilmiştir. Ölçek, orijinal yapısının psikometrik özelliklerini Türk kültürü bağlamında inceleyerek, geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunmayı hedeflemiştir. Yapılan Faktör Analizi sonuçlarına göre, ölçeğin 9 maddeden oluşan ve 3 alt boyutu kapsayan bir yapı sergilediği belirlenmiştir.

KÜFÖ, özellikle eğitim, psikoloji ve uluslararası ilişkiler alanlarında, bireylerin kültürlerarası yeterlilik düzeylerini belirlemek ve bu alandaki eğitim programlarının etkinliğini değerlendirmek için kullanılmaktadır. Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir (1= Kesinlikle Katılmıyorum; 5= Kesinlikle Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Kültürlerarası Farkındalık, Uyarlama, Psikometrik Özellikler, Faktör Analizi, Güvenirlik, Kültürlerarası Etkililik.

Yazarlar

Hatice Karabuğa Yakar, Şengül Ecevit Alpar

Amaç

Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kültürel farklılıklara karşı gösterdikleri Kültürlerarası Farkındalık düzeylerini ve bu farkındalığın kültürel etkileşimlerdeki etkililiklerini ölçmektir. Ölçek, bu yapıyı nicel olarak değerlendirerek, kültürel yeterlilik eğitimlerinin planlanması ve sonuçlarının izlenmesi için somut veriler sağlamaktadır.

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, orijinal aracın psikometrik yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını test etmeyi ve Türk akademisyenler ile uygulayıcılar için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmayı amaçlamıştır. Bu amaçla, uyarlama çalışmasında hem yapı geçerliği hem de güvenirlik katsayıları detaylı olarak incelenmiştir.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği, bireylerin kültürel olarak hassas olma, farklı değer sistemlerini anlama ve kültürel bağlamda uygun davranışlar sergileme yeteneği gibi temel bileşenleri içeren karmaşık bir yapıyı ölçmektedir. Uyarlama çalışması, bu yapının üç temel faktör altında toplandığını göstermiştir.

Ölçülen bu yapı, sadece bilgi düzeyinde kalmayıp, aynı zamanda tutum ve beceri boyutlarını da kapsamaktadır. Bireyin kendi kültürel önyargılarının farkında olması ve yabancı kültürlere karşı empati geliştirmesi, ölçeğin temel bileşenlerini oluşturmaktadır. Bu sayede, ölçek bireyin kültürel olarak yetkinlik seviyesini kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin Geçerlik çalışmaları kapsamında, yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Analiz sonucunda, Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği’nin beklenen teorik yapıyla uyumlu olarak 3 faktörlü bir yapı sergilediği tespit edilmiştir.

Maddelerin faktör yük değerleri, yapısal bütünlüğün güçlü olduğunu göstermektedir. Bu değerler 0.55 ile 0.82 arasında değişmektedir. Bu yüksek faktör yükleri, her bir maddenin ilgili alt boyutu temsil etmede yeterli düzeyde katkı sağladığını ve ölçeğin yapı geçerliğinin kabul edilebilir seviyede olduğunu işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık Güvenirlik incelemesi, Rozaimie ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarla desteklenmiştir. Bu çalışmalarda, Cronbach’s Alpha katsayısının alt boyutlar için 0.39 ile 0.68 arasında değiştiği bulunmuştur.

Bu güvenirlik katsayıları, bazı alt boyutlar için kabul edilebilir limitlerin altında kalmasına rağmen (özellikle 0.39 değeri), ölçeğin genel yapısının veya bazı alt boyutlarının Türk örnekleminde dikkatli bir yorumlama gerektirdiğini göstermektedir. Kullanıcıların, ölçeğin uygulama sonuçlarını değerlendirirken bu iç tutarlılık değerlerini göz önünde bulundurmaları önemlidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal doğrulanması için kullanılan temel yöntem Keşfedici Faktör Analizi olmuştur. Analizler, 9 maddelik ölçeğin üç ayrı faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu üç faktörlü yapı, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı kültürel farkındalık yapısının farklı bileşenlerini temsil etmektedir.

Faktör yapısının belirlenmesi, araştırmacılara ölçekten elde edilen puanların hangi spesifik kültürel yeterlilik alanlarına ait olduğunu anlama imkanı sunmaktadır. Maddelerin faktör yüklerinin 0.55 ve üzeri olması, ölçek maddelerinin ilgili faktörleri temsil etme yeteneğinin güçlü olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Tipi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Bireysel raporlama ölçeği, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilir.

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dili muhtemelen İngilizcedir.

Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu (Uyarlama çalışması üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler ve yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, genellikle farklı kültürel arka planlara sahip bireylerle etkileşim potansiyeli yüksek olan üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 9 maddeden oluşan, 5’li Likert Ölçeği (1= kesinlikle katılmıyorum – 5= kesinlikle katılıyorum) kullanılarak yanıtlanmaktadır. Yüksek puanlar, yüksek kültürel farkındalığı işaret eder.

The original PDF can be downloaded here: kulturlerarasi-farkindalik-olcegi-toad.pdf

Anahtar Kelimeler

Kültürel Yeterlilik, Psikoloji, Likert Ölçeği, Geçerlik, Kültürlerarası Farkındalık, Psikometrik Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.

İletişim E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeği kullanmak isteyen araştırmacıların ve uygulayıcıların, sorumlu yazar Hatice Karabuğa Yakar ile e-posta yoluyla iletişime geçmeleri ve kullanım şartları hakkında bilgi almaları önerilmektedir. Telif hakkı ve izinlerle ilgili detaylar, yayımlanan makalede veya doğrudan yazarla yapılan iletişimde netleştirilmelidir.

Kaynaklar

1. Karabuğa-Yakar, H., ve Ecevit-Alpar, Ş. (2017). Kültürlerarası Farkındalık ve Kültürlerarası Etkililik Ölçeklerinin güvenirlik ve geçerliğinin belirlenmesi. International Journal of Human Sciences , 14(3), 2748-2761. doi:10.14687/jhs.v14i3.4885

Kültürlerarası Farkındalık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek 9 maddeden oluşmaktadır. Orijinal maddeler bu kaynakta sağlanmamıştır.