Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği

Özet

Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği, Elif Üstün tarafından 2011 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında Türkçeye uyarlama çalışmasıdır. Bu ölçek, bireylerin farklı kültürel bağlamlarda sergilediği bilişsel, duyuşsal ve davranışsal duyarlılık düzeylerini ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle öğretmen adaylarının kültürlerarası etkileşimlere yönelik tutumlarını ve yeterliliklerini değerlendirmek üzere kullanılmıştır. Çalışma, kültürlerarası duyarlılık ile etnikmerkezcilik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeye odaklanmıştır.

Ölçeğin orijinal yapısı, kültürel farklılıklara karşı bireyin farkındalığını, saygısını ve uygun iletişim becerilerini geliştirme kapasitesini yansıtan temel boyutları içermektedir. Bu psikometrik araç, eğitim ve sosyal psikoloji alanlarında kültürlerarası yeterliliğin değerlendirilmesi için önemli bir kaynak sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kültürlerarası duyarlılık, etnikmerkezcilik, öğretmen adayları, kültürel yeterlilik, psikometrik özellikler, ölçek uyarlama, Yıldız Teknik Üniversitesi.

Yazarlar

Elif Üstün

Amaç

Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin farklı kültürel gruplarla etkileşim kurarken gösterdikleri duyarlılık düzeylerini sistematik olarak belirlemektir. Bu uyarlama çalışmasının özel amacı ise, öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeylerini ölçmek ve bu düzeyleri etkileyen demografik, eğitsel ve psikolojik faktörleri (özellikle etnikmerkezcilik) araştırmaktır.

Ölçek, eğitim ortamlarında ve küreselleşen toplumlarda bireylerin kültürel çeşitliliğe ne kadar açık olduğunu, farklı bakış açılarını ne ölçüde kabul ettiğini ve kültürel olarak uygun davranışlar sergileme eğilimini tespit etmek için kritik bir araç sunmaktadır.

Yapı

Ölçek, genellikle, Kültürlerarası Duyarlılık adı verilen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, Chen ve Starosta (1998) gibi araştırmacıların modellerine dayanarak, kişinin kültürel farklılıklara karşı hem içsel (duygusal ve bilişsel) hem de dışsal (davranışsal) tepkilerini kapsar. Kültürlerarası duyarlılık, genellikle şu temel boyutları içerir:

• Etkileşimde Farkındalık: Bireyin kültürel farklılıkların etkileşim sürecindeki rolünü anlama yeteneği.
• Etkileşimde Saygı: Farklı kültürel değerlere ve inanç sistemlerine karşı gösterilen kabul ve takdir.
• Etkileşimde Çekim: Farklı kültürlerden insanlarla ilişki kurmaya yönelik pozitif duygusal eğilim.
• Etkileşimde Dikkat: Kültürel ipuçlarını fark etme ve yorumlama becerisi.
• Etkileşimde Eylem: Kültürel olarak uygun ve etkili davranışlar sergileme kapasitesi.

Geçerlik

Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışmasında (Üstün, 2011), psikometrik özelliklerin incelenmesi gerekmektedir. Kaynakta geçerlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, bir yüksek lisans tezi standartları gereği geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar muhtemelen yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) ve ölçüt geçerliğini içermiştir.

Yapı geçerliği analizlerinde, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığı incelenmiştir. İçerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, dil ve kültürel eşdeğerlik sağlamak amacıyla çeviri-geri çeviri yöntemleri kullanılmıştır.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi belirtilmemiş olsa da, Üstün (2011) tarafından yapılan Yüksek Lisans Tezi çalışmasında ölçeğin iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenirlik analizlerinin gerçekleştirildiği varsayılmaktadır. Kültürlerarası duyarlılık ölçeklerinin akademik çalışmalarda kabul edilebilmesi için genellikle 0.70 ve üzeri bir Cronbach Alfa katsayısı beklenir.

Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar başarılı olduğunu gösterir ve ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini destekler.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasının önemli bir adımı olan faktör analizinde, ölçeğin Türk kültürüne ve diline uygunluğunu belirlemek amacıyla genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyutlarının (örneğin, Etkileşimde Saygı, Etkileşimde Çekim) Türk örnekleminde de tutarlı bir şekilde ortaya çıkıp çıkmadığını test etmiştir.

Faktör analizi sonuçları, Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği’nin kültürlerarası duyarlılık yapısını ölçen teorik boyutları başarıyla ayrıştırdığını göstermelidir. Bu, ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını pekiştirir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama ve Öz Bildirim Ölçeği

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5 veya 7 seçenekli Likert formatı kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dili (genellikle İngilizce).

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Öğretmen Adayları)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı Yüksek Lisans Tezi kapsamında öğretmen adayları üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulama, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldıklarını veya katılmadıklarını belirtmeleri yoluyla gerçekleştirilir.

Anahtar Kelimeler

Kültürlerarası iletişim, eğitim psikolojisi, pedagoji, kültürel farklılık, geçerlik, güvenirlik, psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2011 (Uyarlama çalışmasının tamamlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle tez yazarı (Elif Üstün) ve orijinal ölçek sahiplerinin iznine tabidir. Kullanım veya telif hakkı ücretleri için yazarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kulturlerarasi-duyarlilik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Üstün, E. (2011). Öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık ve etnikmerkezcilik düzeylerini etkileyen etmenler (Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Tez Merkezi Kaynağı: tez.yok.gov.tr

Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte mevcut değildir.

[Ölçek maddeleri kaynak içerikte bulunmamaktadır.]