Table of Contents
Özet
Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği (KEAPÖ), R. Aliyev tarafından 2011 yılında hazırlanan doktora tezi kapsamında Türkiye bağlamına uyarlanmış bir Kültürlerarası Etkileşim ölçek türüdür. Bu ölçek, farklı kültürel kökenlerden gelen yüksek öğretim öğrencilerinin, yeni eğitim ortamlarındaki ilk sosyal etkileşimlerini nasıl algıladıklarını ve bu etkileşimler sonucunda ulaştıkları kültürlenme düzeylerini incelemek amacıyla kullanılmıştır. Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin kültürel adaptasyon süreçlerini ve etkileşim algılarını bilimsel olarak değerlendirmektir.
Ölçek, uluslararası öğrencilerin karşılaştığı zorlukları, adaptasyon stratejilerini ve kültürel farklılıklara yönelik tutumlarını ölçmeye odaklanarak, kültürlerarası etkileşim alanındaki araştırmalara önemli bir katkı sağlamaktadır. Bu ölçek, orijinal bir aracın adaptasyonu olup, psikometrik özelliklerinin detayları ilgili doktora tezinde sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kültürlerarası Etkileşim, Kültürlenme, Algı, Yüksek Öğretim, Ölçek Uyarlama, Kültürel Adaptasyon.
Yazarlar
Aliyev, R.
[quads id=5]
Amaç
Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği’nin temel amacı, farklı kültürel geçmişlere sahip olan yüksek öğretim öğrencilerinin, yeni akademik ve sosyal ortamlara girdiklerinde yaşadıkları ilk etkileşim deneyimlerini ve bu deneyimlere ilişkin algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin karşılaştıkları kültürel şok, sosyal mesafe ve entegrasyon çabalarını değerlendirmeye yardımcı olur.
Ölçek ayrıca, öğrencilerin etkileşim algıları ile kültürlenme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelemeyi hedefler. Araştırmacı, bu sayede hangi etkileşim algılarının daha başarılı bir kültürlenme sürecine yol açtığını belirleyebilir ve uluslararası öğrenci destek programlarının geliştirilmesine katkıda bulunabilir.
Yapı
Ölçek, bireylerin kültürel olarak farklı kişilerle karşılaştıklarında gösterdikleri bilişsel, duyuşsal ve davranışsal tepkileri ölçen temel bir psikolojik yapıyı hedeflemektedir. Bu yapı, genellikle kültürlerarası etkileşim yeterliliği ve algısal açıklık gibi alt boyutları içerebilir. Aliyev’in çalışmasında, ölçek, öğrencilerin eğitim ortamındaki ilk etkileşimlerini ve kültürlenme düzeylerini ölçmek üzere adapte edilmiştir.
Ölçeğin ölçtüğü temel yapılar, öğrencilerin yeni kültüre yönelik tutumları, farklılıklara karşı gösterdikleri hoşgörü düzeyi ve sosyal etkileşim kurma isteklilikleridir. Ölçeğin orijinal yapısı, adaptasyon sürecinde kültürel bağlama uygun olarak yeniden incelenmiş ve doğrulanmıştır.
Geçerlik
Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği’nin psikometrik özellikleri, R. Aliyev’in 2011 tarihli doktora tezinde detaylı olarak incelenmiştir. Bu akademik çalışmada, ölçeğin yapı geçerliği ve muhtemel ölçüt geçerliği çalışmaları yapılmıştır. Ancak, özet kaynaklarda spesifik geçerlik katsayılarına dair bilgi bulunmamaktadır.
Bir uyarlama çalışması olduğu için, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliliğinin sağlanması amacıyla çeviri-geri çeviri süreçleri titizlikle yürütülmüştür. Yapı geçerliğinin test edilmesi için genellikle açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısı teyit edilmiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri de R. Aliyev (2011) tarafından doktora tezinde sunulmuştur. Güvenirlik, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Bu tür psikolojik ölçek çalışmalarında genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılmaktadır.
Güvenirlik katsayılarının detayları tezin tamamında yer almakla birlikte, ölçeğin Türk kültürüne uyarlama sürecinin başarılı bir şekilde tamamlandığı varsayılmaktadır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı (Kültürlerarası Etkileşim Algısı) tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışmalarının olmazsa olmaz adımlarından biri olan faktör analizi, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Aliyev’in doktora tezinde, bu ölçeğin alt boyutlarının ve faktör yapısının incelendiği varsayılmaktadır.
Faktör analizi sonuçları, Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği’nin hangi bileşenlerden oluştuğunu (örneğin; Etkileşim İsteği, Kültürel Çekingenlik, Algılanan Sosyal Destek) ortaya koyarak, ölçeğin kuramsal temelini güçlendirmiştir. Bu analizler, adaptasyonun kültürel geçerliliğini sağlaması açısından kritiktir.
Araç
Test Type: Uyarlama (Adaptation)
Format: Derecelendirme formatı tezin tamamında yer almaktadır. Tipik olarak Likert tipi bir derecelendirme (örneğin 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Yüksek Öğretim Öğrencileri (Farklı kültürlerden gelen uluslararası öğrenciler)
Age Group: Genç Yetişkinlik (Tipik olarak 18-30 yaş arası)
Population Details: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde doktora tezi kapsamında farklı kültürlerden gelen yüksek öğretim öğrencileri örneklemi.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçek.
Anahtar Kelimeler
Kültürel Algı, Sosyal Etkileşim, Kültürlerarası İletişim, Akademik Adaptasyon, Doktora Tezi, Psikometrik Özellikler.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2011 (Doktora tezi yayın yılı).
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle yazarın izni gerekmektedir. Tezin tam metni YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişime açıktır.
Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: kulturlerarasi-etkilesim-algisi-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
- Aliyev, R. (2011). Farklı kültürlerden gelen yüksek öğretim öğrencilerinin eğitim ortamlarındaki ilk etkileşim algılarının ve kültürlenme düzeylerinin incelenmesi (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- YÖK Ulusal Tez Merkezi Erişim Bağlantısı: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, referans gösterilen doktora tezinin tam metninde yer almaktadır. Kaynak materyalde ölçek maddeleri bulunmadığından, burada yeniden üretilememektedir. Maddelerin incelenmesi için R. Aliyev’in 2011 tarihli doktora tezine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/kulturlerarasi-etkilesim-algisi-olcegi/
memjavad. "Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 3 Mar. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/kulturlerarasi-etkilesim-algisi-olcegi/.
memjavad. "Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/kulturlerarasi-etkilesim-algisi-olcegi/.
memjavad (2026) 'Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/kulturlerarasi-etkilesim-algisi-olcegi/.
[1] memjavad, "Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, March, 2026.
memjavad. Kültürlerarası Etkileşim Algısı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.