Toplum Desteği Alt Ölçeği

Özet

Toplum Desteği Alt Ölçeği, Selen Demirtaş-Zorbaz ve N. Koçtürk tarafından 2018 yılında geliştirilmiş bir psikolojik ölçüm aracıdır. Bu ölçek, bireylerin çevrelerinden, özellikle de sosyal ve toplumsal yapıdan algıladıkları destek düzeyini ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirme çalışması, üniversite öğrencileri örnekleminde gerçekleştirilmiş olup, ölçeğin sağlam psikometrik özellikler göstermesi hedeflenmiştir. Bu alt ölçek, daha geniş bir sosyal destek yapısının topluluk boyutuna odaklanarak, bireyin çevresiyle olan bağlarını ve bu bağlardan elde ettiği faydaları değerlendirmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Toplum Desteği, Sosyal Destek, Psikometrik Özellikler, Üniversite Öğrencileri, Ölçek Geliştirme, Faktör Analizi, Selen Demirtaş Zorbaz.

Yazarlar

Selen Demirtaş-Zorbaz, N. Koçtürk.

Amaç

Toplum Desteği Alt Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin yaşadıkları topluluktan veya geniş sosyal çevreden aldıkları ya da algıladıkları destek miktarını ve niteliğini sistematik olarak ölçmektir. Bu alt ölçek, özellikle genç yetişkinlerin ve üniversite öğrencilerinin sosyal çevreleriyle kurdukları ilişkilerin destekleyici yönlerini ortaya koymak üzere tasarlanmıştır.

Geliştirme çalışması, mevcut sosyal destek ölçeklerinin genellikle aile ve arkadaş çevresi gibi yakın ilişkilere odaklanmasından farklı olarak, daha geniş toplumsal kaynakların sağladığı desteği değerlendirme ihtiyacından doğmuştur. Bu nedenle ölçek, toplumsal aidiyet, topluluğun yardımseverliği ve çevresel kaynaklara erişim gibi konulara odaklanmaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel yapılarından biri olan Sosyal Destek kavramının toplumsal boyutunu ölçmektedir. Yapısal olarak, Toplum Desteği, bireyin stresle başa çıkma kapasitesini artıran, duygusal rahatlık ve somut yardım sağlayan, topluluk tarafından sunulan algılanan kaynaklar bütünü olarak tanımlanır.

Bu ölçek ile ölçülmek istenen yapı, bireyin kendini ait hissetme düzeyi, topluluğun kendisine değer verdiğine dair inancı ve gerektiğinde toplumsal mekanizmalardan yardım alabileceği beklentisidir. Bu, sadece duygusal destek değil, aynı zamanda bilgilendirici ve araçsal destek boyutlarını da kapsayan karmaşık bir yapıdır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Demirtaş-Zorbaz ve Koçtürk (2018) tarafından yürütülen araştırmada detaylı olarak incelenmiştir. Ölçeğin yapısal uygunluğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik yapıya uygun alt boyutlar altında toplandığını göstermiş ve ölçeğin yapı geçerliği kanıtlanmıştır.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen kavramı ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla kapsam geçerliği (uzman görüşleri) çalışmalarının da yapıldığı varsayılmaktadır. Bu çalışmalar, Toplum Desteği Alt Ölçeği’nin, toplumsal destek kavramını doğru ve tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamıştır.

Güvenirlik

Toplum Desteği Alt Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini incelemiştir. Güvenirlik için en yaygın kullanılan yöntem olan iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayısı hesaplanmıştır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbirleriyle uyumlu olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı direncini ölçmek amacıyla test-tekrar test güvenirliği çalışmalarının da yapıldığı ve bu sonuçların ölçeğin güvenilirliğini desteklediği bildirilmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme aşamasında, Toplum Desteği yapısının boyutlarını belirlemek üzere Keşfedici Faktör Analizi (KFA) uygulanmıştır. KFA sonuçları, ölçeğin tek boyutlu bir yapıyı mı yoksa birden fazla alt boyutu mu temsil ettiğini ortaya koymuştur.

KFA sonrasında elde edilen faktör yapısının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısının üniversite örnekleminde iyi uyum indekslerine sahip olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin yapısal modelinin geçerli olduğunu teyit etmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Kesin bilgi kaynağa bağlıdır).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Üniversite Öğrencileri

Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş)

Population Details: Üniversitelerin çeşitli bölümlerinde öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Sosyal Destek Ölçeği, Psikometri, Üniversite Örneklemi, Yapı Geçerliği, Güvenirlik Katsayısı, Selen Demirtaş-Zorbaz.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ilk yayınlandığı yıl 2018‘dir. Ölçek, akademik araştırmalarda kullanıma açıktır. Ticari kullanım ve büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar (Selen Demirtaş Zorbaz) ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Demirtaş-Zorbaz, S. ve Koçtürk, N. (2018). Toplum Desteği Alt Ölçeği’nin üniversite örnekleminde psikometrik özelliklerinin incelenmesi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 456-480. http://dx.doi.org/10.26466/opus.456777

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: toplum-destegi-alt-olcegi-toad.pdf (PDF İndir)

Toplum Desteği Alt Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Maddeler, sağlanan kaynak içerisinden çıkarılamamıştır. Detaylı madde listesi için referans makaleye başvurulması gerekmektedir.