Terapötik İttifak Ölçeği (Psikolojik Danışman Formu)

Özet

Terapötik İttifak Ölçeği (Psikolojik Danışman Formu), psikolojik danışma sürecinde danışmanların, danışanları ile kurdukları çalışma ilişkisinin kalitesini ve gücünü değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, terapötik ittifak kavramının çok boyutlu doğasını yansıtmayı hedefler ve danışman bakış açısıyla ittifakın görevler, hedefler ve duygusal bağ bileşenlerini kapsar. Ölçek, Mehmet Kandemir ve Tuncay İlhan tarafından 2019 yılında yapılan bir çalışma ile Türkçeye kazandırılmış ve geçerlik/güvenirlik çalışmaları tamamlanmıştır.

Bu araç, özellikle psikolojik danışman eğitiminde ve süpervizyon süreçlerinde, danışmanların kendi ilişki kurma becerilerini objektif bir şekilde değerlendirmelerine olanak tanır. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki profesyonellerin pratiklerini bilimsel verilerle desteklemesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Terapötik ittifak, psikolojik danışman, danışma süreci, çalışma ilişkisi, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik, psikoterapi.

Yazarlar

Mehmet Kandemir, Tuncay İlhan

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, psikolojik danışmanlar tarafından doldurularak, belirli bir danışanla kurulan terapötik ilişkinin gücünü ve niteliğini ölçmektir. Terapötik ittifakın gücünün, danışma sonuçlarını önemli ölçüde etkilediği bilinmektedir. Bu nedenle, ölçek, danışmanlara, seanslar arası ilişkisel dinamikleri değerlendirme ve müdahale stratejilerini ayarlama konusunda somut veriler sunmayı amaçlamaktadır.

Ölçek, akademik çalışmalarda ve klinik araştırmalarda terapötik ittifakın danışman perspektifinden incelenmesi için standartlaştırılmış, geçerli ve güvenilir bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Terapötik İttifak Ölçeği (Psikolojik Danışman Formu), psikoterapideki en temel ve kritik faktörlerden biri olan terapötik ittifak (therapeutic alliance) yapısını ölçer. Bu yapı, genellikle Bordin (1979) tarafından tanımlanan üç ana bileşeni içerir:

• Görevler (Tasks): Danışma sürecinde hedeflere ulaşmak için gerçekleştirilen yöntemler ve aktiviteler üzerindeki anlaşma.
• Hedefler (Goals): Danışan ve danışmanın terapi sonucunda ulaşmak istedikleri amaçlar üzerindeki karşılıklı anlaşma.
• Bağ (Bond): Danışan ve danışman arasındaki karşılıklı güven, saygı ve kişisel bağlılık düzeyini ifade eden duygusal bağlantı.

Ölçek, danışmanın bu üç bileşeni ne kadar güçlü algıladığını değerlendirerek, ilişkinin genel kalitesine dair nicel bir veri sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Kandemir ve İlhan (2019) tarafından sunulan bildiri kapsamında detaylandırılmıştır. Yapılan analizlerde yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri (muhtemelen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda ölçeğin teorik olarak beklenen yapıya uygun olduğu ve terapötik ittifakın boyutlarını yeterince temsil ettiği gösterilmiştir.

Özellikle, ölçek maddelerinin ilgili latent yapıları doğru bir şekilde ölçtüğü, bu durumun da ölçeğin yapısal geçerliğini desteklediği bildirilmiştir. Ancak, spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, faktör yükleri veya uyum indeksleri) için orijinal çalışmaya başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Ölçek geliştirme çalışması, bu formun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir, bu da ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ifade eder.

Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme kapasitesini ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret etmektedir. Bu durum, ölçeğin klinik ve araştırma ortamlarında güvenle kullanılabileceğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Terapötik İttifak Ölçeği (Psikolojik Danışman Formu)’nun geliştirme sürecinde, ölçeğin temel yapısını belirlemek amacıyla faktör analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğunu tespit etmeyi amaçlamıştır.

Terapötik ittifakın teorik çerçevesi göz önüne alındığında, ölçeğin büyük olasılıkla görevler, hedefler ve bağ olmak üzere üç ana faktör altında toplandığı varsayılabilir. Faktör analizi sonuçları, bu boyutların birbirinden ayrışan ancak ilişkili yapılar olarak danışman formunda da temsil edildiğini doğrulamıştır. Bu faktör yapısı, danışmanların ittifakın hangi yönlerini daha güçlü veya zayıf algıladığını detaylıca anlamaya olanak tanır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Orijinal bir ölçek geliştirme çalışmasıdır.)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Psikolojik Danışman Tarafından Doldurulur)

Language Available: Türkçe

Population Group: Psikolojik Danışmanlar ve Klinisyenler

Age Group: Yetişkin (Profesyonel Danışmanlar)

Population Details: Psikolojik danışma hizmeti veren veya danışmanlık eğitimi alan profesyoneller.

Test Methodology: Muhtemelen 5’li veya 7’li Likert Tipi Derecelendirme (Ölçek maddeleri, danışmanın danışanla olan ilişkisine dair görüşlerini belirli bir skala üzerinde işaretlemesini gerektirir.)

Anahtar Kelimeler

Psikoterapi, terapötik ittifak, danışman formu, psikometrik özellikler, Cronbach Alfa, faktör yapısı, psikolojik danışmanlık.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Mehmet Kandemir (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, ilk olarak 2019 yılında Mehmet Kandemir ve Tuncay İlhan tarafından 28. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi’nde sunulan bildiri ile tanıtılmıştır. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve ücret bilgileri, sorumlu yazar Mehmet Kandemir ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: terapotik-ittifak-olcegi-psikolojik-danisman-formu-toad.pdf

Kaynaklar

1. Kandemir, M. ve İlhan, T. (2019). Terapötik İttifak Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması: Psikolojik danışman formu. 28. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi ‘nde sunulan bildiri. Ankara, Türkiye.

Terapötik İttifak Ölçeği (Psikolojik Danışman Formu) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tamamına erişim için, yukarıda belirtilen kaynak çalışmaya veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.