Temel Beceriler Ölçeği

Özet

Temel Beceriler Ölçeği, ilkokul öğrencilerinin temel bilimsel süreç becerilerini ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmış geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. Ölçeğin uyarlama çalışması, Bülent Aydoğdu ve F. Karakuş tarafından 2015 yılında gerçekleştirilmiştir.

Başlangıçta 36 maddeden oluşan ölçek, yapılan detaylı madde analizleri sonucunda dört maddenin çıkarılmasıyla 32 maddelik nihai formuna ulaşmıştır. Ölçek, öğrencilerin gözlem yapma, çıkarımda bulunma ve problem çözme gibi kritik temel becerilerini çoktan seçmeli formatta değerlendirmektedir.

Elde edilen psikometrik bulgular (KR-20 katsayısı 0.82), ölçeğin Türk kültürüne ve ilkokul popülasyonuna uygun, güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Temel Beceriler Ölçeği, Bilimsel Süreç Becerileri, İlkokul Öğrencileri, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Finesse Paket Programı.

Yazarlar

Bülent Aydoğdu, F. Karakuş.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin sahip olduğu temel bilişsel ve bilimsel süreç becerilerini standartlaştırılmış bir formatta ölçmektir. Çalışma, orijinal bir temel beceri ölçeğinin Türkçeye çevirisini, kültürel adaptasyonunu ve psikometrik özelliklerinin incelenmesini kapsamaktadır.

Ölçek, eğitim araştırmacılarına ve öğretmenlere, öğrencilerin bilimsel sorgulama ve problem çözme yeteneklerinin düzeylerini belirleme konusunda güvenilir bir veri sağlama hedefini taşımaktadır. Bu sayede eğitim programlarının etkinliği değerlendirilebilir ve öğrencilerin ihtiyaç duyduğu alanlar tespit edilebilir.

Yapı

Temel Beceriler Ölçeği, öğrencilerin bilimsel süreç becerileri yapısını tek boyutlu olarak ölçmektedir. Bu yapı, bilimsel düşünme için gerekli olan temel yetenekleri, özellikle de gözlem, çıkarım, hipotez kurma ve veri yorumlama gibi becerileri içermektedir.

Ölçek maddeleri, öğrencilerin karşılaştıkları senaryolara yönelik en uygun bilimsel açıklamayı veya çıkarımı yapabilme yeteneklerini çoktan seçmeli sorular aracılığıyla değerlendirir. Bu tek boyutlu yapı, ilkokul seviyesindeki temel bilimsel okuryazarlığın bütünleşik bir göstergesi olarak kabul edilmiştir.

Geçerlik

Uyarlama çalışması sonucunda elde edilen veriler, ölçeğin ilkokul öğrencilerinin temel becerilerini ölçmek için geçerli bir ölçme aracı olduğunu açıkça göstermiştir.

Yapılan geçerlik analizleri, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı temel beceriler yapısını başarıyla temsil ettiğini ve bu becerilerdeki bireysel farklılıkları ayırt etme gücüne sahip olduğunu ortaya koymuştur. Geçerlik çalışmalarının detayları ve faktör yükleri, kaynak referans makalesinde detaylıca incelenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri için Finesse Paket Programı kullanılarak detaylı bir madde analizi gerçekleştirilmiştir. Bu analizlerde her bir sorunun madde güçlüğü ve ayırt edicilik indeksleri hesaplanmıştır. Başlangıçta 36 maddeden oluşan ölçeğin güvenirlik katsayısı (KR–20) 0.81 olarak bulunmuştur.

Analizler sırasında dört sorunun ayırt edicilik indeksinin 0.20’nin altında olduğu tespit edilmiş ve bu durum, söz konusu maddelerin ölçekten çıkarılmasına yol açmıştır. Kalan 32 maddelik nihai formun iç tutarlılık güvenirliği (KR–20) 0.82 olarak hesaplanmıştır. Bu yüksek katsayı, ölçeğin zaman içinde tutarlı ve güvenilir sonuçlar ürettiğini teyit etmektedir. Ölçeğin ortalama güçlüğü ise 0.51 olarak belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Temel Beceriler Ölçeği’nin uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla faktör analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda ölçeğin Tek Boyutlu bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Bu tek boyutluluk, ölçekteki tüm maddelerin ilkokul öğrencilerinin genel temel beceri kapasitesine yönelik ortak bir faktöre yüklendiğini göstermektedir.

Tek boyutlu yapının doğrulanması, ölçeğin teorik yapısının sağlam olduğunu ve ölçümün tek bir temel yetenek setine odaklandığını işaret etmektedir. Bu sonuç, ölçeğin bilimsel süreç becerilerini entegre bir biçimde değerlendirmesiyle tutarlıdır.

Araç

Test Tipi: Uyarlama

Format: Çoktan Seçmeli

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlkokul Öğrencileri

Yaş Grubu: İlkokul düzeyine uygun yaş grupları (Genellikle 7-11 yaş arası)

Popülasyon Detayları: Ölçeğin uyarlama çalışması Türkiye’deki ilkokul öğrencileri örnekleminde gerçekleştirilmiştir. Bu popülasyon, temel bilimsel ve bilişsel becerilerin gelişim aşamasında olan öğrencileri kapsamaktadır.

Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin temel becerilerini değerlendiren 32 maddelik çoktan seçmeli sorulardan oluşur. Değerlendirme, madde analizi ve KR-20 güvenirliği gibi istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

KR-20 Güvenirlik, Madde Ayırt Edicilik İndeksi, İlkokul Eğitimi, Psikometrik Özellikler, Uyarlama Çalışması, Temel Beceriler.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Bülent Aydoğdu

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Afyon Kocatepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Sorumlu yazarın kurumu).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin akademik ve ticari kullanımı için gerekli izinlerin alınması amacıyla sorumlu yazar Bülent Aydoğdu ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: temel-beceriler-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Aydoğdu, B. ve Karakuş, F. (2015). İlkokul öğrencilerine yönelik Temel Beceri Ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 105-131.

Makalenin çevrimiçi bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Temel Beceriler Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Tek boyut ve 31 Madde: Geçen hafta sonu balıklarınızın 8’i öldü. İki tanesi hala yaşamaktadır. Ne olduğuna yönelik en iyi açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

A. Balıklar yaşlanmakta.

B. Balıklar yalnız kaldı.

C. Balıklar hastalandı

D. Pazar günü iki balık öldü