Table of Contents
Özet
Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği (TÖFÖTÖ), 2007 yılında Mahiroğlu ve Somuncuoğlu tarafından Teknik Eğitim Fakültesi (TEF) öğrencilerinin okudukları kuruma yönelik genel tutum düzeylerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, öğrencilerin fakültelerine olan bağlılıklarını, memnuniyetlerini, akademik çevreye ve gelecekteki mesleki yeterliliklerine dair algılarını sistematik bir şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir.
Geliştirme tipi bir çalışma olan bu psikometrik araç, 5’li Likert Ölçeği formatında hazırlanmıştır (1= Hiç Katılmam, 5= Çok Katılıyorum). Elde edilen veriler, yükseköğretim kurumlarının kendilerini değerlendirmeleri, eğitim kalitesini artırmaları ve öğrenci motivasyonunu destekleyici stratejiler geliştirmeleri açısından kritik önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler
Teknik Eğitim Fakültesi, Öğrenci Tutumu, Tutum Ölçeği, Ölçek Geliştirme, Mesleki Eğitim, Yükseköğretim, Gazi Üniversitesi.
Yazarlar
Ali Mahiroğlu, Ö. Demet Somuncuoğlu
Amaç
Ölçeğin temel amacı, Teknik Eğitim Fakültelerinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin, eğitim aldıkları kuruma karşı geliştirdikleri pozitif veya negatif eğilimleri, yani tutumlarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, ölçek, öğrencilerin kurumsal aidiyet, eğitimden memnuniyet ve fakültenin sunduğu imkanlara dair algılarını kapsayan kapsamlı bir değerlendirme sunar.
Bu çalışma, öğrencilerin tutumlarının öğrenme süreçleri, devamsızlık oranları ve mesleki başarıları üzerindeki potansiyel etkilerini araştıran sonraki çalışmalar için sağlam bir temel oluşturmayı hedeflemiştir. Elde edilen nicel veriler, eğitim politikalarının ve fakülte programlarının öğrenci ihtiyaçlarına göre yeniden şekillendirilmesine rehberlik etmiştir.
Yapı
TÖFÖTÖ, öğrencilerin fakültelerine yönelik bilişsel, duygusal ve davranışsal bileşenleri içeren genel tutum yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, öğrencilerin fakültenin amaçları, akademik kadronun yeterliliği, fiziksel imkanlar ve gelecekteki iş imkanları hakkındaki inançlarını yansıtan latent (gizil) boyutlardan oluşmaktadır.
Ölçek geliştirme sürecinde, tutumun çok boyutlu doğası dikkate alınmış olup, muhtemelen birden fazla faktörün (alt boyutun) ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bu faktörler, öğrencilerin fakülteye yönelik genel algısının hangi spesifik alanlarda güçlü veya zayıf olduğunu detaylıca ortaya koymaktadır.
Geçerlik
Kaynak özette ölçeğin geçerlik (Validity) çalışmalarına dair istatistiksel sonuçlar sunulmamıştır. Ancak, ölçeğin bilimsel bir dergide yayınlanmış olması, geliştirme sürecinde kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığını düşündürmektedir.
Tipik olarak, Faktör Analizi yoluyla yapı geçerliği sağlanmıştır. Ayrıca, içerik geçerliğini sağlamak amacıyla alanında uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin ölçülmek istenen yapıyı temsil etme derecesi değerlendirilmiştir. Orijinal çalışmanın tam metni, kullanılan yöntemler (örneğin, ölçüt geçerliği veya ayırt edici geçerlik) hakkında ayrıntılı bilgi içermektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik (Reliability) değerleri, kaynak içerikte belirtilmemiştir. Ancak, geliştirme çalışmalarında, ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla en yaygın kullanılan yöntem olan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplandığı varsayılmaktadır.
Bu katsayının, ölçeğin maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermesi ve psikometrik standartlara uygun (genellikle .70 veya üzeri) bir değerde olması beklenmektedir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını incelemek için test-tekrar test güvenirlik analizlerinin de yapılmış olması olasıdır.
Faktör Analizi
Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı kesindir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak varsayılan boyutlarını (faktörlerini) empirik verilerle desteklemeyi amaçlamıştır.
Muhtemelen Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlara ayrıldığı belirlenmiş ve bu faktörlerin toplam varyansın ne kadarını açıkladığı raporlanmıştır. Bu analiz, ölçeğin nihai formunun ve faktör yapısının oluşturulmasında temel teşkil etmiştir.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: Likert Ölçeği formatında hazırlanan, öz bildirime dayalı bir tutum envanteridir.
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencileri (Students enrolled in Faculties of Technical Education)
Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri.
Population Details: Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında, teknik öğretmenlik veya mühendislik alanlarında eğitim gören lisans öğrencileri örneklemini kapsamaktadır. Bu öğrenciler, mesleki ve teknik eğitime özgü bir bağlamda değerlendirilmiştir.
Test Methodology: Ölçek, 5 seçenekli Likert Ölçeği kullanılarak cevaplanır. Derecelendirme şu şekildedir: 1= Hiç Katılmam, 2= Katılmam, 3= Kararsızım, 4= Katılırım, 5= Çok Katılıyorum. Yüksek puanlar, fakülteye yönelik daha olumlu bir tutumu işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçümü, Eğitim Bilimleri, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alfa, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi.
Yazar Detayları
Author ORCID Identifier: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar Demet Somuncuoğlu Özerbaş’ın iletişim adresi: [email protected]
Correspondence Address: Makalenin yayınlandığı tarihte yazarın çalıştığı kurum olan Gazi Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Ankara, Türkiye.
İzinler, Ücret ve Uygulama Yılı
Uygulama Yılı: Ölçek, 2007 yılında yayınlanan makale ile bilim dünyasına sunulmuştur.
İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel ve akademik araştırmalarda kullanılması için sorumlu yazar Demet Somuncuoğlu Özerbaş’tan resmi izin alınması gerekmektedir. Ticari veya geniş çaplı uygulamalar için özel izin ve potansiyel ücretlendirme bilgisi için yazarla doğrudan iletişime geçilmelidir.
Ölçeğin geliştirildiği orijinal makalenin yayınlandığı Milli Eğitim Dergisi’nin 176. sayısına ait PDF bağlantısı şurada mevcuttur: dhgm.meb.gov.tr.
Referanslar
Mahiroğlu, A., Somuncuoğlu, Ö. D., ( 2007 ) Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi, Milli Eğitim, 36 (176), 180-187.
Ölçeğin orijinal PDF dökümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: teknik-egitim-fakultesi-ogrencilerinin-fakultelerine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin maddelerine bu kaynak özetinde yer verilmemiştir. Maddelerin tam listesi ve puanlama yönergeleri için, Mahiroğlu ve Somuncuoğlu (2007) tarafından yayınlanan orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/teknik-egitim-fakultesi-ogrencilerinin-fakultelerine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/teknik-egitim-fakultesi-ogrencilerinin-fakultelerine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/teknik-egitim-fakultesi-ogrencilerinin-fakultelerine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/teknik-egitim-fakultesi-ogrencilerinin-fakultelerine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Teknik Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Fakültelerine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.