Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği

Özet

Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği (TOAD), bireylerin yalnız kalma durumunu olumlu bir şekilde deneyimleme ve aktif olarak tercih etme eğilimini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, sosyal izolasyon veya olumsuz duygusal bir durum olan yalnızlık hissinden farklı olarak, bireyin kendi isteğiyle ve yapıcı amaçlarla (örneğin, öz-düşünüm, kişisel gelişim) yalnız kalmayı ne kadar değerli bulduğunu değerlendirir.

Ölçeğin Türkçe formu, Tunahan Erpay ve Gökmen Atik tarafından 2019 yılında Türk kültürüne uyarlama çalışmasıyla kazandırılmıştır. Bu çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) Türkiye örnekleminde incelenmesini ve orijinal yapının kültürel bağlamda korunup korunmadığının tespit edilmesini amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Tek Başına Olmayı Tercih Etme, Yalnızlık, Öz-Düşünüm, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Sosyal Davranış, Kastamonu Eğitim Dergisi.

Yazarlar

Tunahan Erpay, Gökmen Atik.

Amaç

Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kendi başlarına geçirdikleri zamandan aldıkları hazzı ve bu zaman dilimini ne sıklıkla aradıklarını belirlemektir. Ölçek, yalnız kalmayı bir kaçış mekanizması olarak değil, kişisel gelişim, yaratıcılık ve bilişsel dinlenme için fırsat olarak gören pozitif yönelimleri nicelleştirmeyi hedefler.

Türkçe uyarlama çalışması ise, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda yapılan akademik araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmayı amaçlamıştır. Bu sayede, yalnızlık ve tek başına kalma tercihi arasındaki ayrımı inceleyen çalışmalar için temel bir araç sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki Tek Başına Olmayı Tercih Etme (Preference for Solitude) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle iki temel boyut altında incelenir: bireyin yalnız kalmayı kişisel gelişim ve öz-düşünüm için kullanması ve yalnız kalmaktan alınan keyif düzeyi. Bu, sosyal geri çekilme veya depresyon gibi negatif durumlarla karıştırılmamalıdır.

Ölçek maddeleri, bireylerin sosyal etkileşim yerine tek başına olmayı seçme durumlarını, bu durumdan duydukları memnuniyeti ve yalnızken sergiledikleri içe dönük faaliyetleri sorgular. Bu yapı, özellikle mizaç, kişilik özellikleri (örneğin, içe dönüklük) ve zihinsel sağlık arasındaki ilişkileri anlamada kritik bir rol oynar.

Geçerlik

Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Erpay ve Atik (2019) tarafından gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde, ölçeğin orijinal yapısının Türk kültüründe de korunduğu ve ölçülmek istenen psikolojik yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiği gösterilmiştir. Bu genellikle Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile ortaya konur.

Uyarlama çalışmasında, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla ilişkili diğer ölçeklerle korelasyon analizleri (yakınsak ve ıraksak geçerlik) yapıldığı varsayılmaktadır. Örneğin, ölçeğin içe dönüklük ve öz yeterlilik gibi pozitif yapılarla anlamlı, ancak depresyon ve yalnızlık gibi negatif yapılarla düşük korelasyon göstermesi beklenir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik incelemeleri, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa) ve muhtemelen test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılarak rapor edilmiştir. Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Erpay ve Atik’in (2019) çalışmasında, Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği’nin genel ve alt boyutları için elde edilen Cronbach Alfa değerlerinin kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu ve böylece ölçeğin Türk popülasyonunda güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Faktör Analizi

Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği’nin yapısal uygunluğunu test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin boyutlarının (varsa) Türk kültüründe de geçerli olup olmadığı incelenmiştir.

Türkçe formunun faktör yapısının, yeterli madde yükleriyle birlikte, ilgili varyansın büyük bir kısmını açıkladığı tespit edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik temellerine uygun olarak, tek başına kalma tercihinin tekil bir yapı mı yoksa çok boyutlu bir yapı mı olduğunu netleştirmeye yardımcı olmuştur.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal ölçeğe bağlı olarak 4’lü, 5’li veya 7’li Likert formatı olduğu varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Bireysel raporlama envanteri.

Anahtar Kelimeler

Öz-Düşünüm, Psikoloji, Psikometri, Kastamonu Eğitim Dergisi, Sosyal İzolasyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin yayın yılı 2019’dur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle ücret talep edilmemekle birlikte, ölçeğin ticari amaçlarla kullanılması veya orijinal formunun dağıtılması için sorumlu yazar Tunahan Erpay ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu yazarın iletişim bilgisi mevcuttur: [email protected].

Kaynakça

Erpay, T. ve Atik, G. (2019). Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği: Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 27(6), 2493-2500. doi:10.24106/kefdergi.3371

• Makaleye Dergipark üzerinden erişim linki: dergipark.org.tr
• Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: tek-basina-olmayi-tercih-etme-olcegi-toad.pdf

Tek Başına Olmayı Tercih Etme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.