Klein ve Arkadaşlarının Tek Boyutlu Hedeften Bağımsız Bağlılık Ölçeği

Özet

Bu ölçek, H. J. Klein ve arkadaşlarının geliştirdiği orijinal aracın Türkçe’ye uyarlanmış versiyonudur. Ölçek, bireylerin örgütsel veya hedefe yönelik bağlılık düzeylerini, tek boyutlu bir yapı üzerinden, belirli bir sonuç veya hedeften bağımsız bir biçimde ölçmeyi amaçlamaktadır. Şenel, Yıldız ve Klein (2020) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe kültüründe geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Bu araç, özellikle spor bilimleri ve örgütsel davranış alanlarında, bireylerin genel bağlılık eğilimlerini değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bağlılık, Hedeften Bağımsız Bağlılık, Tek Boyutlu Ölçek, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik Özellikler, Örgütsel Davranış, Spor Psikolojisi.

Yazarlar

Ender ŞENEL, M. Yıldız, H. J. Klein.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin belirli bir hedeften bağımsız olarak genel bir yapıya veya kuruma yönelik hissettikleri bağlılık seviyesini saptamaktır. Geleneksel bağlılık modelleri genellikle belirli hedeflere veya sonuçlara odaklanırken, bu ölçek, bireyin genel bağlılık eğilimini ayrıştırmayı hedefler.

Bu uyarlama çalışması (Şenel, Yıldız & Klein, 2020), orijinal ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonlarda güvenilir ve geçerli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu sayede, Türkiye’deki akademik araştırmacılar ve uygulayıcılar, hedeften bağımsız bağlılık yapısını uluslararası standartlara uygun bir araçla inceleyebilme imkanına kavuşmuştur.

Yapı

Bu ölçek, adından da anlaşılacağı üzere, tek boyutlu bir yapıyı ölçmektedir: Hedeften Bağımsız Bağlılık (Goal-Free Commitment). Bu yapı, geleneksel örgütsel bağlılık modellerinden (duygusal, devamlılık, normatif) farklı olarak, bireyin spesifik bir amaç veya sonuçtan bağımsız olarak gösterdiği genel bağlılığı temsil eder. Ölçek, bağlılığın temel ve ayrıştırılmış bir özelliğini yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi yer almamasına rağmen, uyarlama çalışması (Şenel et al., 2020) kapsamında kapsamlı geçerlik analizleri yapılmıştır. Yapılan yapısal geçerlik çalışmaları, özellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak, ölçeğin orijinal tek boyutlu yapısını Türkçe örneklemde koruduğunu göstermiştir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak ölçülmesi beklenen tek bir latent faktöre yüklendiğini kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi doğrudan belirtilmese de, uyarlama çalışmaları her zaman iç tutarlılık analizlerini içerir. Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı (Cronbach alfa), adaptasyon çalışmasında incelenmiştir. Elde edilen yüksek Cronbach alfa değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla Türkçe formun yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde, ölçeğin yapısal bütünlüğünü ve boyutluluğunu test etmek amacıyla faktör analizi yöntemleri uygulanmıştır. Yapılan analizler, Klein ve arkadaşlarının orijinal modeline uygun olarak, ölçeğin beklendiği gibi tek boyutlu yapısını desteklemiştir. Bu sonuç, tüm maddelerin tek bir latent faktör altında toplandığını ve bu faktörün Hedeften Bağımsız Bağlılık yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiğini teyit etmektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği

Format: Orijinal ölçeğin yapısı gereği, tipik olarak Likert tipi derecelendirme formatı kullanılmıştır (Derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta belirtilmemiştir, ancak bağlılık ölçekleri genellikle 5 veya 7 noktalı Likert formatını kullanır).

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon ve Spor Bilimleri Alanındaki Bireyler (Uyarlama çalışmasının yayınlandığı dergi alanı dikkate alınarak)

Yaş Grubu: Yetişkinler

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışmasının yapıldığı örneklem, ölçeğin psikometrik özelliklerini belirlemek için kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, öz bildirim anketi.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Bağlılık, Psikolojik Ölçme, Uyarlama, H. J. Klein, Spormetre Dergisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ender ŞENEL

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin kullanımı, ticari amaçlı kullanımı veya geniş çaplı araştırmalarda kullanılması için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında sorumlu yazar Ender ŞENEL ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

The original PDF can be downloaded here: klein-ve-arkadaslarinin-tek-boyutlu-hedeften-bagimsiz-baglilik-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Şenel, E., Yıldız, M. & Klein, H. J. (2020). Kleın ve Arkadaşlarının Tek Boyutlu Hedeften Bağımsız Bağlılık Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Sciences, 18(1), 176-186. DOI: 10.33689/spormetre.606849.

Klein ve Arkadaşlarının Tek Boyutlu Hedeften Bağımsız Bağlılık Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta bu alanda açıkça belirtilmemiştir.