Tartışmacı Tutum Ölçeği-Kısa Formu

Özet

Tartışmacı Tutum Ölçeği-Kısa Formu (TTÖ-KF), bireylerin tartışmalı konulara yönelik yaklaşımlarını ve bu konulardan kaçınma eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu form, Turunç, Eser ve Dinç (2018) tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik analizleri yapılarak uyarlanmıştır. Ölçek, 10 maddeden ve Yaklaşma ile Kaçınma olmak üzere iki temel alt boyuttan oluşmaktadır. Kısa form, özellikle akademik ortamlarda ve araştırma çalışmalarında tartışmacı davranış eğilimlerini hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirmek için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Tartışmacı Tutum, Psikometrik, Kısa Form, Uyarlama, Geçerlik, Güvenilirlik, Yaklaşma, Kaçınma, Likert.

Yazarlar

Ömer Turunç, H. B. Eser, M. Dinç

Amaç

Tartışmacı Tutum Ölçeği-Kısa Formu’nun temel amacı, bireylerin tartışma ortamlarına karşı sergiledikleri eğilimleri saptamaktır. Bu eğilimler, bireyin tartışmaya girme istekliliği (Yaklaşma) ile tartışmadan kaçınma veya olumsuz değerlendirilme korkusu (Kaçınma) şeklinde iki karşıt kutupta ölçülmektedir.

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, Türk kültüründeki bireylerin tartışmacı davranışlarını akademik olarak geçerli ve güvenilir bir biçimde inceleme ihtiyacını karşılamak üzere gerçekleştirilmiştir. Bu, özellikle iletişim, eğitim ve sosyal psikoloji alanlarında yapılan araştırmalara katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Yapı

TTÖ-KF, temel olarak Tartışmacı Tutum yapısını ölçmektedir. Bu yapı, tartışma veya fikir ayrılığı içeren durumlara karşı gösterilen bilişsel ve duygusal tepkileri kapsar. Ölçek, bu tutumu iki ana boyutta ele alır:

• Yaklaşma (Approach): Bireyin tartışmayı yapıcı bir iletişim biçimi olarak görmesi, tartışmaya girmekten keyif alması ve tartışmayı öğrenme fırsatı olarak değerlendirmesi eğilimidir. Bu alt boyut 5 maddeden oluşur.
• Kaçınma (Avoidance): Bireyin tartışma sırasında olumsuz izlenim yaratma, eleştirilme veya çatışmaya girme endişesi taşıması nedeniyle tartışmalı durumlardan uzak durma eğilimidir. Bu alt boyut da 5 maddeden oluşur.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir. DFA sonuçları, orijinal iki faktörlü yapının Türkçe kısa form için de geçerli olduğunu göstermiştir. Analizler, kadın ve erkek öğrenciler için ayrı ayrı raporlanmıştır, bu da ölçeğin cinsiyetler arası değişmezliğini desteklemektedir.

Kadın öğrenciler için uyum indeksi değerleri şu şekildedir: X²= 325,8, df= 68, CMIN/DF= 4,7, GFI= 0.96, AGFI= 0.83, CFI= 0.91, NFI= 0.90, TLI= 0.90, RMSEA= 0.04. Erkek öğrenciler için uyum indeksi değerleri ise şu şekildedir: X²= 325,8, df= 68, CMIN/DF= 4,7, GFI= 0.96, AGFI= 0.93, CFI= 0.91, NFI= 0.90, TLI= 0.90, RMSEA= 0.04. Tüm bu uyum değerleri, TTÖ-KF’nin teorik yapısının verilerle yüksek düzeyde uyumlu olduğunu göstermektedir.

Güvenilirlik

Tartışmacı Tutum Ölçeği-Kısa Formu’nun güvenilirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ölçeği oluşturan iki alt boyutun iç tutarlığını gösteren Cronbach Alfa katsayısı, hem kadın hem de erkek öğrenci grupları için 0.71 olarak bulunmuştur.

Bu değer (α = 0.71), TTÖ-KF’nin iç tutarlılığının kabul edilebilir düzeyde olduğunu işaret etmektedir. Bu sonuç, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin psikometrik açıdan güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliliğini incelemek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analiz, 10 maddelik kısa formun orijinal ölçekte olduğu gibi iki faktörlü yapıyı (Yaklaşma ve Kaçınma) koruduğunu doğrulamıştır.

Faktör yapısı, iki alt boyuttan oluşmaktadır. Yaklaşma alt boyutundaki 5 madde pozitif tartışma eğilimini, Kaçınma alt boyutundaki 5 madde ise tartışmadan geri durma eğilimini temsil etmektedir. DFA sonuçları, modelin hem erkek hem de kadın örneklemlerinde iyi uyum göstermesi, bu iki faktörlü yapının sağlamlığını kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Kullanılabilir Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genç Yetişkinler)

Yaş Grubu: Üniversite öğrencisi popülasyonu (Genç yetişkinlik dönemi)

Popülasyon Detayları: Orijinal uyarlama çalışması üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

Anahtar Kelimeler

Tartışmacı İletişim, Tartışma Eğilimi, Psikometri, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ömer Turunç

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynak Linkleri: Ölçeğin akademik yayınına ResearchGate üzerinden erişilebilir: researchgate.net.

Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: tartismaci-tutum-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Kaynaklar

Turunç, Ö., Eser, H. B. ve Dinç, M. (2018). Tartışmacı Tutum Ölçeği kısa formunun Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik analizi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 77-77. doi: 10.26466/opus.480175

Tartışmacı Tutum Ölçeği-Kısa Formu Maddeleri

Ölçek 10 madde ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert tipindedir (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

• Yaklaşma (5 madde): Tartışmalı bir konu hakkında iyi bir tartışma yapmaktan keyif alırım.
• Kaçınma (5 madde): Tartışmalı bir konuda, tartıştığım kişinin hakkımda olumsuz bir izlenime kapılmasından endişe duyarım.