Table of Contents
Özet
Tarihsel Önem Ölçeği, ortaöğretim öğrencilerinin tarihsel olayların önemine yönelik algılarını ve bu algıları şekillendiren faktörleri incelemek amacıyla Y. Er-Tuna ve M. Safran tarafından 2017 yılında geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, öğrencilerin tarihsel düşünme becerileri bağlamında, belirli olayları neden önemli gördüklerini veya görmediklerini sistematik olarak ölçmeyi hedefler. Bu araç, tarih eğitiminde öğrencilerin tarihsel önem kavramına ilişkin bilişsel yargılarını ortaya koymak için tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Tarihsel önem, tarih eğitimi, ortaöğretim, algı, ölçek geliştirme, tarihsel düşünme.
Yazarlar
Yasemin Er-Tuna, Mustafa Safran
Amaç
Ölçeğin birincil amacı, ortaöğretim öğrencilerinin tarihsel olayların önemine ilişkin görüşlerini çeşitli demografik ve eğitimsel değişkenlere göre incelemektir. Bu çalışma, öğrencilerin geçmiş olayları nasıl anlamlandırdığını ve hangi kriterleri kullanarak bir olaya önem atfettiğini belirlemeyi amaçlamıştır. Elde edilen veriler, tarih müfredatlarının ve öğretim yöntemlerinin öğrenci algılarına uygun olarak geliştirilmesine katkı sağlamayı hedefler.
Yapı
Tarihsel Önem Ölçeği, öğrencilerin tarihsel olayları değerlendirirken kullandıkları çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bir olayın güncel sonuçları, etkilediği kişi sayısı, kalıcılığı ve değişime yol açma potansiyeli gibi kriterleri içerir. Ölçek, öğrencilerin tarihsel olaylara yönelik kişisel ve toplumsal önem atfetme süreçlerini kapsayan bilişsel bir yapıyı temsil eder.
Geçerlik
Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, bir geliştirme çalışması olarak ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamak için standart geçerlik yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Özellikle Yapı Geçerliği, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla faktör analizi ile incelenmiştir. Ayrıca, ölçek maddelerinin ölçülen kavramı temsil etme düzeyini garanti altına almak için uzman görüşlerine dayalı İçerik Geçerliği çalışmaları yürütülmüştür.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılığına ilişkin güvenirlik değerleri kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçek geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin tutarlılığını ölçmek için Cronbach Alfa İç Tutarlılık Katsayısı’nın hesaplandığı öngörülmektedir. Bu katsayının, ölçeğin güvenilirliğini kanıtlayacak kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu beklenmektedir. Yüksek bir güvenirlik değeri, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verdiğini gösterir.
Faktör Analizi
Geliştirme çalışmasının bir parçası olarak, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak ve doğrulamak için faktör analizi kullanılmıştır. Muhtemelen, ölçeğin yapısal uyumunu belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. Bu analiz, öğrencilerin tarihsel önemi değerlendirirken kullandıkları alt boyutların istatistiksel olarak ayrışıp ayrışmadığını göstererek ölçeğin yapı geçerliğine önemli bir kanıt sunmuştur.
Ölçek Bilgileri
Test Türü: Geliştirme amaçlı, Öz Bildirim Ölçeği
Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak tipik olarak 5’li Likert Tipi Derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim Popülasyonu
Yaş Grubu: Ortaöğretim öğrencileri (Lise öğrencileri)
Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öğrencilerin tarihsel olaylara verdikleri öznel önem düzeylerini belirlemek için standartlaştırılmış anket uygulaması.
Anahtar Kelimeler
Tarih, tarihsel algı, ölçme aracı, lise öğrencileri, geçerlik, güvenirlik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi Yok
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Bilgi Yok
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik araştırmalar için genellikle ücretsiz olarak erişilebilir, ancak ticari kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği ve yayımlandığı yıl 2017’dir.
Referanslar
Er-Tuna, Y. ve Safran, M. (2017). Ortaöğretim öğrencilerinin tarihsel olayların önemine ilişkin görüşlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 12(4), 163-180.
Makalenin orijinal PDF bağlantısı: turkishstudies.net
Ölçeğin orijinal PDF dokümanı burada indirilebilir: tarihsel-onem-olcegi-toad.pdf
Tarihsel Önem Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.
Bu ölçeğin maddeleri, ortaöğretim öğrencilerinin tarihsel olayların önemini değerlendirme kriterlerini ölçmeye odaklanmıştır. Maddeler, olayların toplumsal etkileri, siyasi sonuçları veya günümüzdeki yankıları gibi boyutları kapsayabilir.
Cite this article
memjavad (2025). Tarihsel Önem Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/tarihsel-onem-olcegi/
memjavad. "Tarihsel Önem Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/tarihsel-onem-olcegi/.
memjavad. "Tarihsel Önem Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/tarihsel-onem-olcegi/.
memjavad (2025) 'Tarihsel Önem Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/tarihsel-onem-olcegi/.
[1] memjavad, "Tarihsel Önem Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Tarihsel Önem Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.