Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği

Özet

Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği, 2014 yılında Özlem Canan Güngören, Murat Bektaş, Emrah Öztürk ve Murat Barış Horzum tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin tablet bilgisayar teknolojisini benimseme ve kullanma eğilimlerini, özellikle de Teknoloji Kabul Modeli (TAM) çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, kullanıcıların algıladıkları yarar, kullanım kolaylığı, teknolojiye yönelik tutumları ve kullanım niyetleri olmak üzere dört temel psikolojik yapıyı ölçmektedir.

Toplam 17 maddeden oluşan bu ölçek, özellikle eğitim ve bilişim teknolojileri alanında, mobil cihazların kullanımına dair kullanıcı davranışlarını ve psikolojik engelleri anlamak için tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, hızla yaygınlaşan tablet teknolojilerinin kurumsal veya akademik ortamlara başarılı bir şekilde entegrasyonunu değerlendirmede araştırmacılara önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği, Teknoloji Kabul Modeli, Algılanan Yarar, Algılanan Kullanım Kolaylığı, Kullanım Niyeti, Tutum, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Özlem Canan Güngören, Murat Bektaş, Emrah Öztürk, Murat Barış Horzum.

[quads id=5]

Amaç

Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği’nin birincil amacı, bireylerin tablet bilgisayarlar gibi mobil teknolojileri kabul etme ve kullanma süreçlerini bilimsel ve sistematik bir yaklaşımla ölçmektir. Bu ölçek, kullanıcıların yeni bir teknolojiyi kabul etme veya reddetme kararında etkili olan temel bilişsel ve duyuşsal faktörleri nicel olarak belirlemek üzere yapılandırılmıştır.

Ölçek, teknoloji entegrasyonu projelerinin başarısını değerlendirmek isteyen eğitimciler, yöneticiler ve araştırmacılar için tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, teknoloji eğitimi programlarının geliştirilmesine, kullanıcı deneyiminin iyileştirilmesine ve teknoloji yatırımlarının etkinliğinin artırılmasına yönelik stratejik kararların alınmasına yardımcı olmaktadır.

Yapı

Ölçek, Teknoloji Kabul Modeli’nin (TAM) temel teorik çerçevesine dayanarak dört farklı alt boyutta yapılandırılmıştır. Bu alt boyutlar, toplam 17 madde ile ölçülmekte olup, kullanıcıların teknolojiye yönelik algılarını ve davranışsal niyetlerini kapsamaktadır.

Ölçeğin alt boyutları ve madde sayıları şunlardır:

• Algılanan Yarar: Tablet bilgisayar kullanmanın görevleri daha etkili veya verimli hale getireceğine dair inanç (5 madde).
• Algılanan Kullanım Kolaylığı: Tablet bilgisayarı kullanmanın çaba gerektirmeyeceğine dair inanç (5 madde).
• Kullanıma Yönelik Tutum: Tablet bilgisayar kullanmaya karşı geliştirilen olumlu veya olumsuz duygusal değerlendirme (4 madde).
• Kullanıma Yönelik Niyet: Bireyin gelecekte tablet bilgisayarı kullanmayı planlama derecesi (3 madde).

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Güngören ve arkadaşları (2014) tarafından gerçekleştirilmiştir. Geliştirme sürecinde, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı ne ölçüde doğru bir şekilde ölçtüğünü belirlemek için yapı geçerliği analizlerine odaklanılmıştır.

Yapı geçerliğinin sağlanması amacıyla, ölçeğin maddelerinin kuramsal olarak beklenen dört faktör altında gruplandığını doğrulamak için faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin ilgili oldukları alt boyutlara yüksek yük verdiğini ve ölçeğin Teknoloji Kabul Modeli’nin öngördüğü yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, ölçeğin iç tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Yüksek güvenirlik, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiği ve ölçüm hatasının düşük olduğu anlamına gelir.

Orijinal makale, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayılarını rapor ederek ölçeğin güvenilirliğini destekler. Bu katsayılar, alt boyutlardaki maddelerin aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösterir. Geliştirme çalışması, bu ölçeğin akademik ve pratik uygulamalar için yeterli düzeyde güvenilirliğe sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal temelini oluşturmak için faktör analizi kullanılmıştır. Bu analiz, 17 maddenin dört farklı ve anlamlı faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu dört faktör, Algılanan Yarar, Algılanan Kullanım Kolaylığı, Kullanıma Yönelik Tutum ve Kullanıma Yönelik Niyet alt boyutlarına karşılık gelmektedir.

Elde edilen faktör yapısı, literatürdeki Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ile uyumludur ve ölçeğin kuramsal olarak sağlam bir temel üzerine inşa edildiğini kanıtlamaktadır. Faktör yükleri, maddelerin teorik olarak ait oldukları alt boyutları yüksek oranda temsil ettiğini doğrulamıştır.

Enstrüman

Test Çeşidi: Geliştirme Ölçeği

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report), 17 madde.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Tablet bilgisayar kullanıcıları veya potansiyel kullanıcıları.

Yaş Grubu: Çalışmanın yapıldığı bağlama göre genellikle üniversite öğrencileri veya genel yetişkin popülasyon.

Popülasyon Detayları: Tablet teknolojileriyle etkileşimde bulunan bireylerin teknoloji kabul düzeylerini ölçmek için uygundur.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme (1= hiç katılmıyorum – 5= hiç katılmıyorum). Yanıtlar, düşük kabulden (1) yüksek kabule (5) doğru sıralanır.

Anahtar Kelimeler

Tablet, Mobil Teknoloji, Teknoloji Kabulü, TAM, Kullanıcı Davranışı, Psikometrik Özellikler, Eğitim Teknolojileri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Özlem Canan Güngören: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı: 2014.

İzinler ve Ücretler: Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Özlem Canan Güngören ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin yayımlandığı makale, Eğitim ve Bilim dergisinde açık erişime sunulmuştur.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: tablet-bilgisayar-kabul-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Güngören, Ö. C., Bektaş, M., Öztürk, E. ve Horzum, M. B. (2014). Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği-Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 39(176), 69-79. Makalenin bağlantısı: egitimvebilim.ted.org.tr

[quads id=5]

Tablet Bilgisayar Kabul Ölçeği Maddeleri

Ölçek 4 alt boyut ve 17 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert ölçeğindedir (1= hiç katılmıyorum – 5= hiç katılmıyorum).

• Algılanan Yarar (5 m)
• Algılanan Kullanım Kolaylığı (5 m)
• Kullanıma Yönelik Tutum (4 m)
• Kullanıma Yönelik Niyet (3 m)