Süreç Alanlarına Ait Unsurların Müdahale Edilebilirliği Ölçeği

Öz

Süreç Alanlarına Ait Unsurların Müdahale Edilebilirliği Ölçeği (SAAUEMÖ), özellikle sağlık kurumları bağlamında, örgütsel süreçlerin danışmanlık yoluyla ne ölçüde değiştirilebilir veya geliştirilebilir olduğunu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, süreç danışmanlığı müdahalelerinin sağlık kurumları içerisindeki uygulanabilirliğini ve başarısını etkileyen temel unsurların algılanan müdahale edilebilirliğini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Bu araç, örgütsel gelişim uzmanlarına ve yöneticilere, süreç iyileştirme projelerine başlamadan önce potansiyel direnç noktalarını veya kolaylaştırıcı faktörleri belirleme imkanı sunar.

Anahtar Kelimeler

Süreç Danışmanlığı, Müdahale Edilebilirlik, Sağlık Kurumları, Örgütsel Gelişim, Süreç Yönetimi, Likert Ölçeği, Örgütsel Değişim.

Yazarlar

Orhan Adıgüzel, Şenay Kılıç.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, süreç danışmanlığı uygulamalarının sağlık kurumlarında ne kadar başarılı olabileceğini sistematik olarak değerlendirmektir. Bu amaçla, kurum içerisindeki çeşitli süreç alanlarına ait unsurların (örneğin, yapı, kültür, iletişim) dışarıdan veya içeriden yapılacak bir müdahaleye ne kadar açık olduğunu ve bu müdahalelerin ne kadar kolaylıkla hayata geçirilebileceğini belirlemeyi hedefler. Ölçek, potansiyel müdahale alanlarını tespit ederek kaynakların daha etkin kullanılmasına olanak tanır.

Yapı

Süreç Alanlarına Ait Unsurların Müdahale Edilebilirliği Ölçeği, toplam 35 maddeden ve altı ayrı alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, süreç danışmanlığı literatüründe kritik öneme sahip olan ve müdahaleye açıklığı farklı düzeylerde gösteren örgütsel elementleri temsil eder. Ölçek, çalışanların ve yöneticilerin algılarını ölçerek, mevcut örgütsel yapının değişim için ne kadar elverişli olduğunu ortaya koyan karmaşık bir psikometrik yapıyı ölçmektedir. Yüksek puanlar, ilgili süreç alanının müdahaleye daha açık ve dolayısıyla iyileştirmeye daha elverişli olduğunu göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, altı boyutlu modelin uygunluğunu belirlemek amacıyla gerçekleştirilen faktör analizi sonuçları ile desteklenmiştir. Yapılan analizler neticesinde hesaplanan uyum indeksi değerleri, modelin veri setine kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermiştir. Madde düzeyindeki geçerlik bulguları ise, ölçekteki maddelerin faktör yüklerinin .450 ile .704 arasında değiştiğini ortaya koymuştur. Bu değer aralığı, maddelerin temsil ettikleri alt boyutları güçlü bir şekilde ölçtüğünü ve yapısal geçerlik kriterlerinin karşılandığını işaret etmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, yüksek düzeyde tutarlılık sergilemiştir. Alt boyutlara ilişkin hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları .716 ile .882 aralığında yer almaktadır. Bu aralık, her bir alt boyutun kendi içerisindeki maddeler arasında güçlü bir korelasyon olduğunu ve tutarlı ölçüm yaptığını göstermektedir. Ölçeğin toplam puanının iç tutarlılık katsayısı ise oldukça yüksek bir değer olan .946 olarak hesaplanmıştır. Bu bulgu, ölçeğin bir bütün olarak kullanıldığında mükemmel düzeyde güvenilir sonuçlar ürettiğini kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışması kapsamında, belirlenen altı boyutlu yapının ampirik verilerle uyumunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Analiz sonuçları, ölçeğin teorik olarak varsayılan altı faktörlü yapısının kabul edilebilir uyum indeksleri sunduğunu göstermiştir. Bu altı faktör, süreç danışmanlığının farklı örgütsel alanlardaki müdahale edilebilirliğini bağımsız ancak ilişkili boyutlar olarak ele almaktadır. Madde faktör yüklerinin .450 ve .704 arasında değişmesi, her bir maddenin ilgili faktöre güçlü bir katkı sağladığını ve faktör yapısının sağlam olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Type:

Geliştirme Ölçeği (Development Scale)

Format:

35 maddeden oluşan, altı alt boyutlu Likert tipi ölçek.

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Sağlık kurumlarında çalışan personel (yönetici ve çalışanlar).

Age Group:

Yetişkin

Population Details:

Ölçek geliştirme çalışması, bir üniversite hastanesi örneği üzerinde gerçekleştirilmiştir. Temel hedef kitle, örgütsel süreçlere müdahale edilebilirlik düzeyini değerlendirebilecek sağlık profesyonelleri ve yönetim kadrolarıdır.

Test Methodology:

Öz bildirim temelli, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılmıştır (1= çok olumsuz – 5= çok olumlu).

Anahtar Kelimeler

Süreç, Müdahale, Örgütsel Yapı, Hastane Yönetimi, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses:

[email protected]

Correspondence Address:

Orhan Adıgüzel (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Orhan Adıgüzel ile iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Kaynaklar

Adıgüzel, O. ve Kılıç, Ş. (2016). Sağlık kurumlarında süreç danışmanlığının uygulanabilirliği: Bir üniversite hastanesi örneği. Sosyoekonomi, 24(29), 133-166.

Makalenin DergiPark üzerindeki bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: surec-alanlarina-ait-unsurlarin-mudahale-edilebilirligi-olcegi-toad.pdf

Süreç Alanlarına Ait Unsurların Müdahale Edilebilirliği Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, toplam 6 alt boyuttan ve 35 maddeden oluşmaktadır. Orijinal kaynak içeriğinde ölçeğin spesifik maddelerine yer verilmemiştir.