Stratejik Düşünme Ölçeği

Özet

Stratejik Düşünme Ölçeği, yüksek lisans tezi kapsamında 2018 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin temel amacı, Türkiye’deki yöneticilerin sahip olduğu stratejik düşünme özelliklerini ve yetkinliklerini sistematik bir şekilde belirlemeye ve değerlendirmeye yardımcı olmaktır. Ölçek geliştirme çalışması, özellikle Düzce ilindeki yöneticiler örneklemi üzerinden yürütülmüş olup, Türk yönetim bağlamına özgü stratejik yeterlilikleri ölçme iddiasını taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

Stratejik Düşünme, Ölçek Geliştirme, Yönetici Yetkinlikleri, Türk Yöneticiler, 5’li Likert Ölçeği, Düzce.

Yazarlar

Kübranur Çakır

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, yönetim ve organizasyon alanında çalışan uzmanlar ve akademisyenler için güvenilir ve geçerli bir araç sunmaktır. Bu araç sayesinde, Türk yöneticilerin geleceği öngörme, sistemleri analiz etme ve uzun vadeli kararlar alma kapasiteleri ölçülebilmektedir. Çalışma, stratejik düşünme becerilerinin gelişim alanlarını tespit etmek ve bu alanda eğitim programları tasarlamak için temel veriler sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, yöneticilerin mevcut stratejik yeteneklerini nicel olarak değerlendirerek, kurumsal performans ve liderlik gelişimi arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalara katkıda bulunmak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek geliştirme süreci, sadece bir ölçüm aracı oluşturmayı değil, aynı zamanda stratejik düşünmenin alt boyutlarını da tanımlamayı amaçlamıştır.

Yapı

Stratejik Düşünme Ölçeği, yönetim literatüründe kabul gören ve bir yöneticinin başarılı stratejik karar verme süreçlerinde kritik rol oynayan bilişsel ve davranışsal unsurları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Bu yapı, genellikle sistem yaklaşımı, niyet odaklılık, fırsatçılık, geçmişten öğrenme ve hipotez odaklılık gibi bileşenleri içermektedir.

Ölçek, yöneticilerin karmaşık ve belirsiz ortamlarda nasıl düşündüğünü, uzun vadeli vizyon oluşturma becerilerini ve organizasyonel kaynakları stratejik hedeflere uygun olarak nasıl tahsis ettiklerini değerlendirir. Ölçek, 5’li Likert formatında derecelendirilmiştir, bu da katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldığını veya katılmadığını belirtmesine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışması bir yüksek lisans tezi olduğundan, ölçeğin sağlam psikometrik özelliklere sahip olması beklenir. Kaynakta detaylı bilgi verilmese de, ölçeğin Yapı Geçerliği, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak öngörülen alt boyutlarını doğrulama amacı taşımaktadır.

Ayrıca, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı gerçekten temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla Kapsam Geçerliği (içerik geçerliği) için uzman görüşlerine başvurulmuş olması muhtemeldir. Bu süreç, ölçek maddelerinin literatürle ve stratejik düşünme kavramının tanımıyla uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığını test etmek amacıyla Güvenirlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak ölçek maddelerinin tutarlılığı rapor edilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı temel stratejik düşünme yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin zaman içindeki tutarlılığını değerlendirmek için test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olma ihtimali bulunmaktadır, ancak temel odak genellikle iç tutarlılık üzerinedir. Ölçeğin güvenilirlik düzeyine ilişkin detaylı sayısal veriler, Çakır (2018) tarafından sunulan orijinal tezde yer almaktadır.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin kritik bir adımı olarak, stratejik düşünme kavramının çok boyutlu doğasını ortaya çıkarmak için Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt faktörler altında toplandığını belirlemiştir. Bu alt faktörler, stratejik düşünmenin farklı yönlerini (örneğin, vizyon geliştirme, çevresel tarama, örgütsel öğrenme) temsil etmektedir.

Analiz sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin veri setine ne kadar uyduğunu göstermiş ve nihai madde sayısının belirlenmesinde rol oynamıştır. Bu faktör yapısı, ölçeğin yöneticilerin stratejik düşünme profilini detaylıca çıkarmasına olanak tanır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracı geliştirme)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe

Population Group: Yöneticiler (Türk yöneticiler)

Age Group: Yetişkin iş gücü (Yönetici pozisyonundaki bireyler)

Population Details: Düzce ilinde çeşitli sektörlerde görev yapan yöneticiler örneklemi.

Test Methodology: 5’li Likert tipi derecelendirme (1=Kesinlikle Katılmıyorum; 5=Kesinlikle Katılıyorum). Ölçek, bireyin stratejik düşünme eğilimlerini ve davranışlarını sorgulayan maddelerden oluşur.

Anahtar Kelimeler

Yönetim Bilimi, Örgütsel Davranış, Liderlik, Psikometri, Yönetici Performansı, Kurumsal Strateji.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Kübranur Çakır (Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ticari ücretlendirme koşulları için sorumlu yazar Kübranur Çakır ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmalarda kullanım genellikle kaynak gösterilerek serbest olabilmektedir, ancak kesin izinler için yazarın izni zorunludur.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: stratejik-dusunme-olcegi-toad.pdf

Kaynakça

Çakır, K. (2018). Türk yöneticilerin stratejik düşünme özelliklerini belirlemeye yönelik bir ölçek geliştirme önerisi: Düzce ili örneği (Yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Düzce.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

[quads id=5]

Stratejik Düşünme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içeriğinde doğrudan sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.