Sporda İnovasyon Ölçeği

Özet

Sporda İnovasyon Ölçeği (SİÖ), spor kulüpleri ve organizasyonları bağlamında inovasyon algılarını, zorluklarını ve kabulünü kolaylaştıran stratejileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, orijinal olarak yabancı dilde geliştirilmiş olup, Demir, Sertbaş ve Sivrikaya (2020) tarafından Türkçeye uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye’deki spor bilimleri alanında geçerlik ve güvenirlik standartlarını karşıladığını göstermektedir. Ölçek, spor yöneticilerinin ve profesyonellerin inovasyon süreçlerine yönelik tutumlarını değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

SİÖ, toplam 30 maddeden ve üç ana alt boyuttan oluşmaktadır. Derecelendirme sistemi, 5’li Likert tipi bir ölçek kullanır. Uyarlama çalışması sırasında gerçekleştirilen istatistiksel analizler, ölçeğin mükemmel düzeyde güvenilir ve yapısal olarak geçerli olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Sporda İnovasyon, Spor Yönetimi, Ölçek Uyarlaması, Spor Kulüpleri, Güvenirlik, Geçerlik, Likert

Yazarlar

Ayşe Demir, Kadir Sertbaş, Kenan Sivrikaya

[quads id=5]

Amaç

Sporda İnovasyon Ölçeği’nin (SİÖ) temel amacı, spor kulüplerinde ve ilgili organizasyonlarda inovasyon düzeyini, yenilikçilik uygulamalarına karşılaşılan zorlukları ve bu yeniliklerin kabulünü teşvik eden veya kolaylaştıran stratejileri sistematik bir şekilde ölçmek ve değerlendirmektir.

Türkçeye uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel bağlama uygunluğunu test ederek, spor bilimleri ve yönetimi alanında çalışan araştırmacılara ve uygulayıcılara, Türkiye’deki spor sektöründe inovasyon kapasitesini analiz etmeleri için sağlam bir araç sunmayı hedeflemiştir. Bu sayede, spor organizasyonlarının rekabet gücünü artırmaya yönelik stratejik kararların alınmasına zemin hazırlanmaktadır.

Yapı

Sporda İnovasyon Ölçeği, spor bağlamındaki yenilikçi davranış ve algıları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, spor kulüplerinin yenilikçi süreçlerini üç temel boyutta incelemektedir:

• 1. Alt Boyut: Kulüplerde Spor İnovasyonu
• 2. Alt Boyut: Spor Kulüplerinde Sporda Yenilikçiliğin Zorlukları
• 3. Alt Boyut: Kulüplerde Spor İnovasyonunun Kabulünü Kolaylaştırmaya Yönelik Stratejiler

Bu üç alt boyut, spor organizasyonlarının hem yenilik üretme kapasitelerini hem de bu yenilikleri uygularken karşılaştıkları iç ve dış engelleri, ayrıca bu engelleri aşmak için kullandıkları yöntemleri kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Toplam 30 maddeden oluşan bu yapı, spor sektöründeki inovasyon ekosistemini derinlemesine anlamaya olanak tanır.

Geçerlik

SİÖ’nün Türkçeye uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, üç faktörlü yapının veri setine mükemmel uyum sağladığını göstermiştir. Elde edilen uyum indeksleri şöyledir: χ²/sd=1.280, RMSEA=.05, CFI=.91, GFI=.90, AGFI=.91, RMR=.11 ve NFI= .75. Bu değerler, özellikle CFI ve GFI gibi yaygın kabul gören uyum iyiliği indekslerinin yüksek olması nedeniyle, ölçeğin yapısal geçerliliğinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu teyit etmektedir.

Ayrıca, ölçeğin dış geçerliliğini değerlendirmek için Ölçüt Geçerliliği analizleri yapılmıştır. Sporda İnovasyon Ölçeği (SİÖ) ile alt boyutları arasındaki korelasyonlar sırasıyla r=.63 (p=.00), r=.49 (p=.00) ve r=.51 (p=.00) olarak bulunmuştur. Bu yüksek ve anlamlı korelasyonlar, SİÖ’nün ölçmek istediği yapıyı ilgili diğer değişkenlerle tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, SİÖ’nün yüksek düzeyde güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Genel inovasyon ölçeğinin Cronbach Alfa değeri %95.1 olarak tespit edilmiş olup, bu oran ölçeğin “mükemmel derecede güvenilir” olduğunu işaret etmektedir.

Alt boyutların güvenirlilik katsayıları da son derece yüksektir:

• “Kulüplerde Spor İnovasyonu” alt boyutunun güvenilirliği: %92.3 (Mükemmel düzeyde güvenilir).
• “Spor Kulüplerinde Sporda Yenilikçiliğin Zorlukları” alt boyutunun güvenilirliği: %93.7 (Mükemmel düzeyde güvenilir).
• “Kulüplerde Spor İnovasyonunun Kabulünü Kolaylaştırmaya Yönelik Stratejiler” alt boyutunun güvenilirliği: %90.8 (Mükemmel düzeyde güvenilir).

Bu sonuçlar, ölçeğin hem bütününde hem de alt boyutlarında tutarlı ve kararlı ölçümler sağladığını açıkça göstermektedir.

Faktör Analizi

Sporda İnovasyon Ölçeği’nin yapısal geçerliliği, üç faktörlü modeli destekleyen Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. DFA, ölçeğin 30 maddesinin teorik olarak belirlenmiş olan üç alt boyuta uygun şekilde yüklendiğini doğrulamıştır.

Model uyum indeksleri (χ²/sd=1.280, RMSEA=.05, CFI=.91, GFI=.90, AGFI=.91), modelin teorik yapısının Türk kültürü ve spor ortamında geçerli olduğunu göstermektedir. Bu analiz, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerinin uyarlama çalışmasında korunduğunu ve ölçeğin spor alanındaki yenilikçilik kavramını doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Ölçek Yapısı

Test Tipi: Uyarlama Ölçeği

Format: 30 maddeden oluşan 3 alt boyutlu yapı.

Dil: Türkçe (Orijinal dil bilgisi mevcut değildir, ancak uyarlama Türkçe yapılmıştır).

Nüfus Grubu: Spor Yöneticileri, Spor Kulüpleri Çalışanları ve Spor Bilimleri Alanındaki Profesyoneller.

Yaş Grubu: Belirtilmemiş, ancak profesyonel çalışanları kapsamaktadır.

Nüfus Detayları: Spor kulüplerinde veya spor organizasyonlarında aktif görev alan bireyler.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. (1=Kesinlikle Katılmıyorum – 5=Kesinlikle Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Spor Organizasyonları, DFA, Türkçeye Uyarlama, Cronbach Alfa, Spor Yönetimi, Yenilikçilik

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ayşe Demir

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması 2020 yılında yayınlanmıştır. Ölçekle ilgili ticari kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Ayşe Demir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Uyarlama çalışmasının tam metnine ve ölçek maddelerinin bir kısmına aşağıdaki bağlantılardan ulaşılabilir:

• Makale Bağlantısı: dergipark.org.tr
• Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: sporda-inovasyon-olcegi-toad.pdf
• İkinci PDF dosyası: sporda-inovasyon-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Demir, A., Sertbaş, K., & Sivrikaya, K. (2020). Sporda İnovasyon Ölçeği’nin (SİÖ) Türkçeye uyarlama çalışması. Eurasian Research in Sport Science, 5(1), 16-25. doi: 10.35333/ERISS.2020.167.

[quads id=5]

Sporda İnovasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Sporda İnovasyon Ölçeği, 30 maddeden ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde listelenmemiştir; ancak alt boyut isimleri aşağıda belirtilmiştir:

1. Alt Boyut: Kulüplerde Spor İnovasyonu
2. Alt Boyut: Spor Kulüplerinde Sporda Yenilikçiliğin Zorlukları
3. Alt Boyut: Kulüplerde Spor İnovasyonunun Kabulünü Kolaylaştırmaya Yönelik Stratejiler

Cevaplar, 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılarak değerlendirilmektedir (1=Kesinlikle Katılmıyorum – 5=Kesinlikle Katılıyorum).