Sözel İletişim Strateji Ölçeği

Özet

Sözel İletişim Strateji Ölçeği (SİSÖ), orijinal olarak yabancı dil öğrenenlerin sözlü iletişim sırasında karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmak için kullandıkları stratejileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir aracın Türkçe adaptasyonudur. Ş. Yaman ve M. Kavasoğlu tarafından 2013 yılında Türkçeye uyarlanan bu ölçek, bireylerin iletişimsel hedeflerine ulaşmak için başvurdukları bilinçli planları ve teknikleri değerlendirmeyi amaçlar. Ölçek, genellikle farklı iletişim stratejileri boyutlarını kapsar; bunlar arasında kaçınma, telafi etme ve başarıya yönelik stratejiler bulunabilir. Adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç olarak kullanılabilirliğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Sözel iletişim stratejisi, dil öğrenimi, adaptasyon, ölçek geliştirme, psikometrik özellikler, iletişimsel yeterlilik.

Yazarlar

Ş. Yaman, M. Kavasoğlu (Uyarlama Çalışması).

[quads id=5]

Amaç

Sözel İletişim Strateji Ölçeği’nin temel amacı, ikinci dil (L2) öğrenimi bağlamında, öğrencilerin sözlü üretim sırasında yaşadıkları dilsel eksiklikleri veya zorlukları gidermek için kullandıkları çeşitli stratejileri sistematik olarak belirlemek ve ölçmektir. Bu stratejiler, iletişim akışını sürdürme, anlamı müzakere etme veya belirli bir kelimeyi/yapıyı bilmemekten kaynaklanan boşlukları doldurma çabalarını içerir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin kültürel ve dilbilimsel olarak Türkçeye uygunluğunu test ederek, Türk öğrencilerin yabancı dil öğrenme süreçlerinde kullandıkları iletişim stratejileri repertuarını ortaya çıkarmayı hedeflemiştir. Bu sayede, dil eğitimi programlarının, öğrencilerin stratejik yeterliliklerini geliştirmeye odaklanacak şekilde tasarlanmasına katkıda bulunulması amaçlanmıştır.

Yapı

Ölçek, bireylerin iletişimsel zorluklarla karşılaştıklarında kullandıkları iletişim stratejileri yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle yabancı dil pedagojisi ve uygulamalı dilbilim alanlarında incelenen temel bir kavramdır. SİSÖ’nün ölçtüğü stratejiler genellikle iki ana kategoriye ayrılır:

• Telafi Stratejileri (Compensatory Strategies): Öğrencinin bilmediği bir kelimeyi veya gramer yapısını, jestler, ana dildeki eşdeğerini kullanma veya kelime uydurma gibi yollarla geçici olarak ikame etme çabalarıdır.
• Kaçınma Stratejileri (Avoidance Strategies): Öğrencinin zorluk çıkaran bir konuyu, kelimeyi veya yapıyı kullanmaktan tamamen kaçınması veya mesajı basitleştirmesidir.

Ölçek, bu alt boyutları detaylı maddeler aracılığıyla değerlendirerek, bir bireyin iletişimsel yeterliliğinin stratejik bileşenini nicel olarak analiz etmeye olanak tanır.

Geçerlik

Sözel İletişim Strateji Ölçeği’nin Türkçe adaptasyon çalışmasında (Yaman & Kavasoğlu, 2013), ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak amacıyla çeşitli analizler gerçekleştirilmiştir. Özgün ölçeğin teorik yapısının Türkçe verilerle ne ölçüde uyumlu olduğu, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) veya açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir.

Geçerlik çalışmalarında, ölçek maddelerinin ilgili alt boyutlara yüklenimleri incelenmiş ve elde edilen faktör yapısının teorik beklentilerle tutarlı olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca, ölçeğin ilgili dışsal kriterlerle (örneğin, sözlü yeterlilik puanları veya diğer iletişim stratejisi ölçekleri) ilişkisi de incelenerek ölçüt bağıntılı geçerlik kanıtları sağlanmıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, Sözel İletişim Strateji Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Buna ek olarak, ölçeğin zaman içinde tutarlılığını (kararlılığını) değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar üretme yeteneğini ortaya koyar, bu da ölçeğin ölçtüğü strateji kullanımının nispeten kararlı olduğunu destekler.

Faktör Analizi

Yaman ve Kavasoğlu (2013) tarafından gerçekleştirilen adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkçe formunun faktör yapısını incelemeyi gerektirmiştir. Orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının korunup korunmadığını belirlemek için Faktör Analizi uygulanmıştır.

Analiz sonuçları, genellikle orijinal ölçekte bulunan strateji alt boyutlarının (örneğin, başvuru stratejileri, telafi stratejileri, kısaltma stratejileri) Türkçe versiyonda da kabul edilebilir düzeyde ayrıştığını ve anlamlı faktör yüklerine sahip olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin teorik olarak beklenen alt yapıları başarıyla ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Kendini Bildirim Ölçeği. Maddeler genellikle katılımcının belirli bir iletişim stratejisini ne sıklıkla kullandığını belirtmesini gerektiren tipte hazırlanmıştır.

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe (Uyarlanan Form). Orijinal formu İngilizce veya başka bir dilde olabilir.

Popülasyon Grubu: Yabancı dil öğrenen öğrenciler (L2 öğrencileri).

Yaş Grubu: Genellikle lise ve üniversite düzeyindeki öğrenciler.

Popülasyon Detayları: Yaman ve Kavasoğlu’nun çalışması genellikle Türkiye’deki üniversitelerin İngilizce Hazırlık veya İngilizce Öğretmenliği bölümlerinde okuyan öğrencileri hedef almıştır.

Test Metodolojisi: Ölçek, katılımcıların her bir maddeyi, kendilerine sunulan bir derecelendirme sistemi (örneğin, 5’li Likert Ölçeği) üzerinden değerlendirmesini gerektirir. Derecelendirme formatı muhtemelen “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a kadar uzanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Telafi stratejileri, kaçınma stratejileri, geçerlik, güvenirlik, yabancı dil eğitimi, stratejik yeterlilik, uyarlama çalışması.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilinmiyor.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor.

Yazışma Adresi: Yazarların 2013 yılındaki akademik bağlılık adresleri referansta belirtilmiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal geliştiricilerinden izin alınması gerekebilir. Uyarlama çalışması Yaman ve Kavasoğlu tarafından 2013 yılında yayınlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı için ücretlendirme bilgileri, orijinal ölçek sahiplerine veya adaptasyon çalışmasının yazarlarına danışılarak netleştirilmelidir.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi, uyarlama çalışmasına ait olabilir ve buradan indirilebilir: sozel-iletisim-strateji-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Yaman, Ş. ve Kavasoğlu, M. (2013). The adaptation study of oral communication strategy inventory into Turkish. International Journal of Human Sciences, 10(2), 400-419.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: j-humansciences.com

[quads id=5]

Sözel İletişim Strateji Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Kaynak içerikte Sözel İletişim Strateji Ölçeği’nin orijinal maddeleri bulunmamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için Yaman ve Kavasoğlu (2013) tarafından yayınlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.