South Oaks Kumar Tarama Testi

Özet

South Oaks Kumar Tarama Testi (SOGS), bireylerdeki sorunlu ve patolojik kumar oynama davranışlarını hızlı bir şekilde belirlemek amacıyla geliştirilmiş uluslararası alanda kabul görmüş bir tarama testidir. Orijinal olarak ABD’de Henry Lesieur ve Sheila Blume tarafından 1987 yılında geliştirilen bu ölçek, Türkçeye Duvarcı ve Varan (2001) tarafından uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye popülasyonunda geçerlik ve güvenirlik özelliklerini incelemiş ve klinik ve araştırma ortamlarında kullanılabilirliğini desteklemiştir. SOGS, genellikle 19 maddeden oluşur ve tek bir boyutta, kişinin kumarla ilgili yaşadığı sorunların ciddiyetini değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

South Oaks Kumar Tarama Testi, Kumar Bağımlılığı, Sorunlu Kumar Oynama, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, Tarama Testi, Psikiyatri.

Yazarlar

İbrahim Duvarcı, Ali Varan (Türkçe Uyarlama); Henry Lesieur, Sheila Blume (Orijinal Ölçek).

Amaç

South Oaks Kumar Tarama Testi’nin (SOGS) temel amacı, bireylerin kumar oynama davranışlarının ciddiyetini ve patolojik kumar oynama riskini hızlı bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, özellikle kumar oynamanın neden olduğu finansal, sosyal, mesleki ve psikolojik sorunları sorgulayarak, tanısal kriterlere (genellikle DSM-IV kriterlerine dayanır) uygunluk açısından bir ön değerlendirme sağlar. Türkçe uyarlaması, bu kritik tarama aracını Türkiye’deki klinik ve araştırma çalışmalarına kazandırmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, sorunlu kumar davranışının çok boyutlu etkilerini tek bir genel skor altında toplamayı amaçlayan 19 maddeden oluşur. Bu maddeler, kişinin kumar oynama sıklığı, kayıplarını telafi etme çabaları, başkalarına yalan söyleme eğilimi, yasa dışı eylemlere başvurma ve aile/ilişki sorunları gibi alanları kapsar. Duvarcı ve Varan tarafından yapılan Türkçe uyarlama çalışmasında ölçeğin yapısı, orijinalinde olduğu gibi, sorunlu kumar davranışını ölçen tek boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır.

Geçerlik

Duvarcı ve Varan (2001) tarafından yürütülen Türkçe formun geçerlik çalışması, ölçeğin Türkiye popülasyonunda klinik olarak anlamlı sonuçlar ürettiğini göstermiştir. Çalışmanın başlığı, geçerlik analizlerinin yapıldığını açıkça belirtmektedir. Tipik olarak bu tür uyarlama çalışmalarında, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla faktör analizi, kriter geçerliğini belirlemek amacıyla ise bilinen gruplar yöntemi veya diğer tanısal araçlarla korelasyon analizi kullanılır. Bu çalışmalar, SOGS Türkçe Formu’nun patolojik kumar oynama tanısı konmuş bireyleri, sağlıklı kontrollerden ayırt etmede başarılı olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

SOGS Türkçe formunun güvenirlik analizleri de Duvarcı ve Varan (2001) çalışmasının bir parçasıdır. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar üretme yeteneğini ifade eder. Genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri kullanılarak değerlendirilir. Türkçe formun yüksek bir iç tutarlılık katsayısına sahip olduğu varsayılmaktadır, bu da 19 maddenin tamamının aynı temel yapıyı (sorunlu kumar oynama) ölçmede etkili olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

South Oaks Kumar Tarama Testi (SOGS), hem orijinal formunda hem de Türkçe uyarlamasında genellikle tek faktörlü bir yapı sergilemektedir. Bu, ölçekteki tüm maddelerin, “patolojik kumar oynama” olarak adlandırılan tek bir temel psikolojik yapıyı temsil ettiği anlamına gelir. 19 madde, kumar davranışının şiddetini ölçen kümülatif bir skor sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu tek boyutlu yapı, ölçeğin klinik tarama aracı olarak hızlı ve net bir kesme puanı belirlemesine olanak tanır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal) ve çok sayıda diğer dillerde uyarlamaları mevcuttur.

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve ergenler (kumar oynama davranışı sergileyen).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri (veya kumar oynama yaşının yasal olduğu gruplar).

Popülasyon Detayları: Klinik örneklemler (patolojik kumar tanısı alanlar) ve genel popülasyon örneklemleri üzerinde uygulanabilir.

Test Metodolojisi: 19 maddelik evet/hayır formatında veya kısa cevaplı sorular şeklinde uygulanan ve belirli bir kesme puanının üzerindeki skorların sorunlu kumar oynama riskini işaret ettiği bir tarama aracıdır.

Anahtar Kelimeler

SOGS, Kumar Sorunları, Patolojik Kumar, Tarama, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Duvarcı ve Varan.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar İbrahim Duvarcı)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değil.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Uyarlama Yılı: 2001

İzinler ve Kullanım: Akademik ve klinik kullanım için genellikle kaynak gösterilerek izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım için orijinal ölçek geliştiricileriyle (Lesieur & Blume) iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak yayınlanan makaleye atıfta bulunulması şarttır.

Bu ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: south-oaks-kumar-tarama-testi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Duvarcı, İ., ve Varan, A. (2001). South Oaks Kumar Tarama Testi Türkçe formu güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 12(1), 34-45. (Makale bağlantısı: turkpsikiyatri.com)

2. Lesieur, H. R., & Blume, S. B. (1987). The South Oaks Gambling Screen (SOGS): A new instrument for the identification of pathological gamblers. American Journal of Psychiatry, 144(9), 1184-1188. (Orijinal ölçek kaynağı).

South Oaks Kumar Tarama Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• Tek boyut ve 19 madde: Gerçekten kazanmıyorken, hatta kaybettiğinizde, hiç kumardan para kazandığınızı iddia ettiğiniz oldu mu?