Sosyokültürel Uyum Ölçeği

Özet

Sosyokültürel Uyum Ölçeği (SCAS-R), bireylerin yeni bir kültürel ortamda günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirme becerilerinde karşılaştıkları zorlukları ölçmek amacıyla geliştirilmiş önemli bir psikometrik araçtır. Bu özel çalışma, Önder Yalçın tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen bir uyarlama çalışması olup, ölçeğin Suriyeli göçmenler örneğinde, özellikle Gaziantep/Türkiye‘de yaşayan popülasyonda Arapça diline uyarlama, güvenirlik ve geçerlik analizlerini içermektedir. Ölçek, 21 maddeden oluşmakta olup, göçmenlerin yeni sosyokültürel çevreye adaptasyon düzeylerini belirlemede bilimsel bir zemin sunmaktadır. Çalışmanın odak noktası, göçmenlerin yeni kültürdeki pratik zorluklarla başa çıkma düzeylerini ölçmektir.

Anahtar Kelimeler

Sosyokültürel Uyum, Göç, Suriyeli Göçmenler, SCAS-R, Kültürlerarası Psikoloji, Ölçek Uyarlama, Psikometri, Arapça Adaptasyon.

Yazarlar

Önder Yalçın (Uyarlama Çalışması Sorumlu Yazarı)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, göçmen bireylerin yerleştikleri yeni toplumun kültürel ve sosyal normlarına, pratiklerine ve günlük işleyişine ne kadar başarılı bir şekilde uyum sağladıklarını değerlendirmektir. Bu adaptasyon çalışmasının özel amacı ise, Sosyokültürel Uyum Ölçeği (SCAS-R)’nin Arapça konuşan Suriyeli göçmenler popülasyonunda kültürel olarak geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini sağlamaktır. Bu, özellikle büyük bir göçmen akınına uğrayan Türkiye gibi ülkelerde ruh sağlığı ve sosyal hizmetlerin planlanması için kritik veriler sunar.

Ölçek, dil yeterliliği, sosyal etkileşim, eğitim sistemi ve yerel hizmetlere erişim gibi alanlarda karşılaşılan pratik zorlukları tanımlayarak, göçmenlerin entegrasyon süreçlerine ve karşılaştıkları adaptasyon stresine ışık tutmayı hedefler.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Kavram)

Ölçek, psikolojideki Kültürel Uyum (Acculturation) teorisinin davranışsal bir bileşeni olan Sosyokültürel Uyum kavramını ölçer. Sosyokültürel uyum, bireylerin yeni kültüre dair sosyal beceriler kazanması ve günlük yaşamda (alışveriş, toplu taşıma kullanımı, resmi işlemler) başarılı bir şekilde işlev görmesi yeteneğini ifade eder. Bu yapı, genellikle psikolojik uyumdan (duygusal refah ve memnuniyet) ayrı tutulur ve tamamen pratik, davranışsal ve sosyal zorluklara odaklanır.

SCAS-R, genellikle çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve bireyin yeni kültürel ortamda ne kadar “yeterli” hissettiğini ve bu yeterliliği ne kadar uygulayabildiğini değerlendirir. Yüksek puanlar, adaptasyon zorluklarının yüksek olduğu anlamına gelir.

Geçerlik

Yalçın (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Arapça formunun yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı belirtilmiştir. Bu analizler, ölçek maddelerinin Türk kültürü ve Suriyeli göçmenler bağlamında orijinal yapıyı koruyup korumadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Kültürel adaptasyon çalışmalarında dilsel ve kavramsal eşdeğerliğin sağlanması esastır; dolayısıyla çeviri ve geri çeviri süreçlerinin titizlikle yürütüldüğü varsayılmaktadır. Detaylı geçerlik katsayıları, faktör yükleri ve istatistiksel sonuçlar yayımlanmamış yüksek lisans tezinde bulunmaktadır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Psikometrik standartlara uygun olarak, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının hesaplandığı ve bu değerin kabul edilebilir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olduğu varsayılmaktadır. Bu katsayı, 21 maddenin Suriyeli göçmenler örnekleminde tutarlı bir şekilde Sosyokültürel Uyum yapısını ölçüp ölçmediğini gösterir. Güvenirlik analizleri aynı zamanda test-tekrar test güvenilirliğini de içerebilir; ancak bu detaylar için orijinal teze bakılması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Orijinal Sosyokültürel Uyum Ölçeği (SCAS-R) genellikle birden fazla alt boyuta sahip karmaşık bir yapıyı yansıtır. Yalçın (2018) çalışmasında, 21 maddenin faktör yapısının Suriyeli göçmenler örnekleminde incelenmesi için Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçeğin kültürel olarak uyarlanmış Arapça formunun, orijinal ölçekteki sosyal beceri, dil yeterliliği, kültürel bilgi ve genel adaptasyon zorlukları gibi alt boyutları ne ölçüde koruduğunu bilimsel olarak test etmiştir. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin kültürel bağlama uygun bir faktör yapısı sergilediği tezin temel bulgularından birini oluşturmaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report) / 21 Madde

Language Available: Arapça (Uyarlama Dili). Orijinal formu İngilizce veya başka bir dilde mevcuttur.

Population Group: Yetişkin Göçmen Popülasyonu

Age Group: Yetişkin (Genellikle 18 yaş ve üstü)

Population Details: Türkiye’nin Gaziantep şehrinde ikamet eden Suriyeli göçmenler örneklemi üzerinde çalışılmıştır.

Test Methodology: 21 maddelik Likert tipi bir ölçektir. Derecelendirme, bireyin belirtilen durumda ne kadar zorluk yaşadığını yansıtır. Derecelendirme formatı muhtemelen 5’li veya 7’li Likert ölçeğidir (Örn: 1=Hiç Zor Değil, 5=Çok Zor).

Anahtar Kelimeler

Gaziantep, Suriye, Arapça Adaptasyon, Psikometrik Özellikler, Sosyal Uyum, Lisansüstü Tez, Kültürel Adaptasyon Zorlukları.

Yazar Detayları

Author ORCID Identifier: Bilgi Mevcut Değil

Affiliation Email addresses: Hasan Kalyoncu Üniversitesi (Uyarlama çalışmasının yapıldığı kurum)

Correspondence Address: Bilgi Mevcut Değil

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin uyarlama çalışması 2018 yılında tamamlanmıştır. Ölçeğin orijinal SCAS-R versiyonu ticari olmayan akademik araştırmalarda sıklıkla kullanılmaktadır. Bu Arapça uyarlama, bir yüksek lisans tezi kapsamında üretildiği için akademik amaçlı kullanım genellikle serbesttir, ancak büyük ölçekli veya ticari uygulamalar için sorumlu yazar Önder Yalçın ve Hasan Kalyoncu Üniversitesi ile iletişime geçilmesi önerilir.

Bu ölçekle ilgili orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: sosyokulturel-uyum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Yalçın, Ö. (2018). Sosyokültürel Uyum Ölçeği (Scas-R)’nin Gaziantep/Türkiye’de yaşayan Suriyeli göçmenler örneğinde Arapça’ya uyarlama, güvenirlik ve geçerlik çalışması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Gaziantep.

Sosyokültürel Uyum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sosyokültürel Uyum Ölçeği (SCAS-R) uyarlaması 21 maddeden oluşmaktadır. Maddelerin içeriği ve derecelendirme formatı detaylı olarak Önder Yalçın’ın (2018) yüksek lisans tezinde yer almaktadır. Ölçek maddeleri, bireylerin yeni kültürdeki günlük yaşam pratiklerinde karşılaştıkları zorlukları (örneğin, yerel ulaşım sistemlerini kullanma, evrak işlerini halletme veya yerel halkla iletişim kurma) yansıtmaktadır.