Sosyal Hizmet Uygulamasında Din ve Maneviyatın Rolü (SHUDMR) Ölçeği

Özet

Sosyal Hizmet Uygulamasında Din ve Maneviyatın Rolü (SHUDMR) Ölçeği, sosyal hizmet uzmanlarının ve öğrencilerin, profesyonel uygulamaları sırasında din ve maneviyatın rolüne yönelik inançlarını ve tutumlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında H. Apak tarafından gerçekleştirilmiştir. Uyarlama, ölçeğin sosyal hizmet alanında çalışan Türk profesyonelleri ve öğrencileri arasında kültürel ve dilsel geçerliliğini sağlamayı hedeflemiştir. Ölçek, profesyonellerin danışanların dini ve manevi ihtiyaçlarına ne ölçüde duyarlı olduklarını ve bu faktörleri değerlendirme ve müdahale süreçlerine ne şekilde entegre ettiklerini ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

SHUDMR Ölçeği, Sosyal Hizmet, Din, Maneviyat, Ölçek Uyarlaması, Psikometrik Özellikler, Sosyal Çalışma.

Yazarlar

H. Apak (Uyarlayan)

Amaç

SHUDMR Ölçeği, sosyal hizmet uygulayıcılarının ve eğitim alan öğrencilerin, danışanların yaşamlarında din ve maneviyatın önemini ne ölçüde kabul ettiklerini, bu konuları etik ve profesyonel sınırlar içinde ele alma yeterliliklerini ve bu faktörlerin müdahale süreçlerindeki rolüne dair genel yaklaşımlarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin temel amacı, alandaki eğitim ve süpervizyon ihtiyaçlarını ortaya koyacak güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı sunmaktır.

Ölçek, sosyal hizmet uzmanlarının, kişisel inançlarını profesyonel sınırlarla dengeleme becerilerini ve danışanın kültürel ve manevi arka planına saygı göstererek bütüncül bir hizmet sunma kapasitelerini değerlendirmeye yardımcı olmaktadır.

Yapı

SHUDMR Ölçeği, sosyal hizmet bağlamında din ve maneviyatın rolüne ilişkin profesyonel tutumları ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Bu yapı genellikle şu alt boyutları içermektedir: Din ve maneviyatın sosyal hizmet uygulamalarına entegrasyonuna yönelik inançlar, profesyonel eğitim ve yetkinlik algısı, ve bu konuların etik veya profesyonel sınırlamaları hakkındaki görüşler.

Ölçek, sosyal hizmet uzmanlarının, danışanların ruhsal ve manevi kaynaklarını bir güç olarak görme eğilimlerini ve bu kaynakları müdahale planlarına dahil etme istekliliklerini nicel olarak değerlendirmektedir. Ölçek, psikolojik ve sosyal iyilik hali ile manevi refah arasındaki ilişkiyi profesyonel perspektiften incelemektedir.

Geçerlik

Apak (2018) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu tespit etmek üzere çeşitli geçerlik analizleri yapılmıştır. Çalışmada yapı geçerliği, Türk örnekleminde ölçeğin orijinal yapıyı koruyup korumadığını belirlemek için incelenmiştir. Bu süreçte, ölçeğin ölçtüğü kavramsal yapının teorik beklentilerle uyumlu olduğu gösterilmeye çalışılmıştır.

Yapılan analizler, SHUDMR Ölçeği’nin Türkçe formunun, din ve maneviyatın sosyal hizmet uygulamasındaki rolünü tutarlı ve anlamlı bir şekilde ölçebildiğini göstermiştir. Ancak, kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir; bu bilgilere makalenin tam metninden ulaşılabilir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösteren önemli bir psikometrik özelliktir. Genellikle Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak rapor edilir.

Elde edilen güvenirlik katsayıları, SHUDMR Ölçeği’nin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve sosyal hizmet uzmanları popülasyonunda kararlı ölçümler sağladığını işaret etmektedir. Güvenirlik değerlerinin detayları, uyarlama makalesinde ayrıntılı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

SHUDMR Ölçeği’nin Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısını incelemek amacıyla Faktör Analizi (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de geçerli olup olmadığını test etmek için kritik öneme sahiptir.

Faktör analizi sonuçları, orijinal ölçeğin boyutlarının Türkçe formda da korunduğunu veya kültürel farklılıklar nedeniyle kabul edilebilir düzeyde modifiye edildiğini göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin yapısal geçerliğinin temel dayanağını oluşturmaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta kesin bilgi olmamasına rağmen, psikometrik ölçeklerin standart formatıdır.)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Orijinal Dil (Bilinmiyor)

Popülasyon Grubu: Sosyal Hizmet Uzmanları ve Sosyal Hizmet Alanında Çalışan Profesyoneller

Yaş Grubu: Yetişkinler (18 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin sosyal hizmet bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler ve alanda çalışan profesyonellerden oluşan örneklem.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği

Anahtar Kelimeler

Sosyal Hizmet Uygulaması, Din ve Maneviyat, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Cronbach Alfa, SHUDMR, H. Apak.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta Belirtilmemiştir

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2018

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler için uyarlamayı yapan yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynakça

Apak, H. (2018). Sosyal Hizmet Uygulamasında Din ve Maneviyatın Rolü (SHUDMR) Ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7 (3), 1889-1903. Makalenin orijinal PDF bağlantısı için tıklayınız: sosyal-hizmet-uygulamasinda-din-ve-maneviyatin-rolu-shudmr-olcegi-toad.pdf

Makalenin yayınlandığı dergi bağlantısı: itobiad.com

Sosyal Hizmet Uygulamasında Din ve Maneviyatın Rolü (SHUDMR) Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler, Apak (2018) tarafından yayınlanan makalenin tam metninde bulunmaktadır. Ölçek maddelerine erişim için yazarla veya ilgili dergiyle iletişime geçilmesi gerekmektedir.