Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği

Özet

Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği (SOARAÖ), M. Gezer, M. İlhan ve İ. F. Şahin tarafından 2014 yılında geliştirilmiş özgün bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin Sosyal Bilgiler dersi bağlamında sergiledikleri akademik risk alma davranışlarını spesifik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, öğrencilerin zorlu görevleri üstlenme, belirsiz cevaplar verme veya eleştirel geri bildirime açık olma gibi öğrenme süreçlerindeki risk alma eğilimlerinin düzeyini belirlemeyi hedefler. Geliştirme çalışması, aracın yapısal geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını ortaya koyarak eğitim araştırmalarına katkıda bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği, SOARAÖ, Akademik Risk Alma, Sosyal Bilgiler, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Gezer, M., İlhan, M., Şahin, İ. F.

Amaç

SOARAÖ’nün temel amacı, öğrencilerin akademik risk alma davranışlarını, özellikle Sosyal Bilgiler gibi sosyal bilim alanlarına özgü bağlamlarda nicel olarak değerlendirmektir. Akademik risk alma, başarısızlık veya eleştiri ihtimaline rağmen öğrenmeyi derinleştiren ve bilişsel gelişimi destekleyen çabaları ifade eder.

Bu ölçek, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin derse katılım, problem çözme ve tartışma ortamlarında gösterdikleri risk alma eğilimlerini belirleyerek, bu eğilimlerin akademik başarı ve motivasyonla ilişkisini incelemelerine olanak tanır. Ölçek, genel risk alma eğilimlerinden ziyade, disipline özgü davranışlara odaklanarak daha hedefe yönelik sonuçlar sunar.

Yapı

Ölçek, bireyin akademik ortamda bilinçli olarak zorluklara meydan okuma ve başarısızlık ihtimaline rağmen yeni yaklaşımlar deneme eğilimi olan Akademik Risk Alma yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle öğrenme ortamında konfor alanının dışına çıkma isteği olarak tanımlanır.

Sosyal Bilgiler odaklı olması nedeniyle, ölçülen yapı; tarihi olaylar hakkında kesin olmayan bir fikir belirtme, tartışmalı konularda azınlık görüşünü savunma veya karmaşık sosyal sorunların çözümüne yönelik özgün öneriler sunma gibi, Sosyal Bilgiler dersinin doğasında bulunan etkileşimli ve eleştirel düşünme gerektiren durumlarla ilişkilidir. Ölçek, bu davranışları farklı alt boyutlar altında ele alarak yapının kapsamlı bir değerlendirmesini sağlar.

Geçerlik

Gezer, İlhan ve Şahin (2014) tarafından gerçekleştirilen geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmuştur. Bu kapsamda, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır.

Yapı geçerliği analizlerinin yanı sıra, ölçek maddelerinin Sosyal Bilgiler içeriği ve akademik risk alma kavramı ile uyumunu değerlendirmek üzere uzman görüşlerine başvurularak içerik geçerliği sağlanmıştır. Bu titiz süreç, SOARAÖ’nün Sosyal Bilgiler bağlamında akademik risk alma yapısını doğru ve güvenilir bir şekilde ölçtüğünü destekleyen kanıtlar sunmuştur.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme sürecinin önemli bir aşaması olarak güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Güvenirlik, ölçeğin aynı koşullar altında uygulandığında tutarlı sonuçlar verme yeteneğini gösterir. Bu çalışmada, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanarak ölçek maddelerinin birbiriyle uyumu incelenmiştir.

Elde edilen yüksek iç tutarlılık katsayıları, SOARAÖ maddelerinin aynı temel psikolojik yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde homojenliğe sahip olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, ölçeğin Sosyal Bilgiler dersine özgü akademik risk alma düzeylerini tekrarlanabilir ve istikrarlı bir biçimde ölçebilme kapasitesini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ve boyutlarını belirlemek için faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak varsayılan alt boyutlarını ampirik olarak doğrulamayı amaçlamıştır.

Çalışmada, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile ölçeğin faktör sayısı ve madde dağılımı belirlenmiş, ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile elde edilen faktör yapısının veriyle uyumu test edilmiştir. Bu analizler sonucunda, ölçeğin akademik risk alma yapısının Sosyal Bilgiler dersi özelinde kaç alt boyutta incelenebileceği netleştirilmiştir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Ölçek (Orijinal makalede detaylı derecelendirme bilgisi mevcuttur.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul Öğrencileri

Yaş Grubu: Genellikle 10-14 yaş aralığı (Ortaokul düzeyine denk gelmektedir.)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokullarda öğrenim gören öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öğrencilerin öz bildirimlerine dayalı, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanabilen standartlaştırılmış test metodolojisi kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Psikolojisi, Sosyal Bilgiler Eğitimi, Bilişsel Gelişim, Psikometri, Öz Bildirim Ölçeği, Öğrenme Motivasyonu.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Yazarların akademik bağlı kuruluşları üzerinden ulaşılabilir. Detaylı bilgi makalenin ilk sayfasında yer almaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Bu ölçek, 2014 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle ücret talep edilmemektedir, ancak etik kurallar gereği yazarlardan resmi izin alınması tavsiye edilir. Ticari veya eğitimsel ürünlerde kullanım için yazarlarla doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

1. Gezer, M., İlhan, M. ve Şahin, İ. F. (2014). Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği’nin (SOARAÖ) geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi, 4(6), 125-164. http://dx.doi.org/10.23863/kalem.2017.34

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: kalemacademy.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sosyal-bilgiler-odakli-akademik-risk-alma-olcegi-toad.pdf

Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynak metninde ölçek maddeleri listelenmemiştir. Ölçek maddelerinin tamamına, Gezer, İlhan ve Şahin (2014) tarafından yayımlanan “Sosyal Bilgiler Odaklı Akademik Risk Alma Ölçeği’nin (SOARAÖ) geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması” başlıklı makalenin tam metnine başvurularak ulaşılması gerekmektedir.