Table of Contents
Özet
Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği, 2019 yılında Gürol Yokuş ve T. Yanpar-Yelken tarafından geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, bireylerin, özellikle yükseköğretim öğrencilerinin, sosyal ağlar aracılığıyla gerçekleştirilen öğrenme faaliyetlerine yönelik algılarını, tutumlarını ve deneyimlerini ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirme süreci, geçerlik (Geçerlik) ve güvenirlik (Güvenirlik) çalışmalarını içermekte olup, elde edilen bulgular ölçeğin alanyazına kazandırılan sosyal ağlara dayalı öğrenme kavramını ölçmede güçlü bir araç olduğunu göstermektedir. Bu araç, eğitim teknolojileri alanındaki araştırmacılar için önemli bir kaynak teşkil etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme, Öğrenme Algısı, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Yükseköğretim, Sosyal Ağlar, Psikometri.
Yazarlar
Gürol YOKUŞ, T. Yanpar-Yelken.
Amaç
SAD Ölçeği’nin temel amacı, sosyal ağ platformlarının eğitim amaçlı kullanımına ilişkin kullanıcı algılarını, bilimsel ve sistematik bir şekilde değerlendirebilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı ortaya koymaktır. Ölçek, öğrencilerin sosyal ağlar üzerinden gerçekleştirilen öğrenme süreçlerinin faydasını, kullanım kolaylığını, etkileşim düzeyini ve genel olarak bu tür bir öğrenme modeline yönelik tutumlarını ne ölçüde algıladıklarını belirlemeye odaklanmıştır. Bu sayede, sosyal ağlara dayalı öğrenme uygulamalarının etkinliği hakkında nicel veriler elde etmek mümkün olmuştur.
Yapı
SAD Ölçeği, bireyin sosyal ağlar üzerinden öğrenme deneyimine ilişkin algıladığı değeri ve yeterliliği ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçeğin yapısal modeli, genellikle algılanan fayda, algılanan kullanım kolaylığı, sosyal etkileşim ve öğrenme memnuniyeti gibi temel boyutları içerecek şekilde tasarlanmıştır. Bu boyutlar, öğrencilerin sosyal ağları bir öğrenme aracı olarak ne kadar benimsediğini ve bu araçların akademik başarıya katkısını nasıl değerlendirdiğini ortaya koymaktadır.
Yapı, özellikle öğrenme psikolojisi ve eğitim teknolojileri teorilerinden beslenmektedir. Ölçek, öğrencilerin sosyal ağları sadece eğlence veya iletişim aracı olarak değil, aynı zamanda bilgi edinme, işbirliği yapma ve yapılandırmacı öğrenme süreçlerini destekleme platformları olarak görme derecesini de araştırmaktadır.
Geçerlik
Ölçeğin geliştirme aşamasında, araçsal özelliklerin bilimsel standartlara uygunluğunu kanıtlamak amacıyla kapsamlı Geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçüp ölçmediğini belirlemeyi hedeflemiştir.
Başlıca geçerlik kanıtları arasında kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile madde havuzunun ilgili literatürü ne kadar iyi temsil ettiğinin belirlenmesi) ve yapı geçerliği yer almaktadır. Yapı geçerliği, genellikle Faktör Analizi teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyut yapısını doğruladığını göstermiştir.
Güvenirlik
Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği’nin kararlılığını ve tutarlılığını test etmek amacıyla çeşitli Güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışması, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini incelemiştir.
En yaygın kullanılan güvenirlik yöntemi olan iç tutarlılık (Internal Consistency), Cronbach’s Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach’s Alpha değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı yapısının altında yatan boyutları keşfetmek ve doğrulamak için Faktör Analizi uygulanmıştır.
İlk aşamada, ölçek maddelerinin temel yapısını belirlemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere beklendiği gibi yüklendiğini göstermiştir. Bu analizler, sosyal ağlara dayalı öğrenme algısının karmaşık doğasını yansıtan özgün alt boyutları ortaya çıkarmıştır.
Araç
Test Type: Geliştirme
Format: Likert Tipi Derecelendirme (Geliştirme makalesinde standart 5’li veya 7’li Likert ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır.)
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim Öğrencileri (Lisans ve/veya Lisansüstü)
Age Group: Genç Yetişkinler (Yaklaşık 18-25 yaş arası)
Population Details: Türkiye’deki üniversitelerin çeşitli fakültelerinde öğrenim gören ve sosyal ağları aktif olarak kullanan bireyler.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)
Anahtar Kelimeler
Psikometri, Sosyal Öğrenme, Dijital Eğitim, Güvenirlik, Geçerlik, Ölçek, Uzaktan Eğitim.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: Sağlanan kaynakta belirtilmemiştir.
Correspondence Address: Gürol YOKUŞ ([email protected])
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2019
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve genellikle akademik araştırma amaçlı kullanımlarda yazarlardan izin alınması gerekmektedir. Ticari olmayan akademik kullanımlar için yazarların e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımına dair herhangi bir ücret bilgisi mevcut değildir.
Kaynaklar
Yokuş, G., Yanpar-Yelken, T. (2019). Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 147-164.
DOI: https://doi.org/10.17860/mersinefd.474226
Makale Bağlantısı: dergipark.org.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sosyal-aglara-dayali-ogrenme-algisi-sad-olcegi-toad.pdf
Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak metin içerisinde yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen akademik makaleye (Yokuş & Yanpar-Yelken, 2019) başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-aglara-dayali-ogrenme-algisi-sad-olcegi/
memjavad. "Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 17 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-aglara-dayali-ogrenme-algisi-sad-olcegi/.
memjavad. "Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-aglara-dayali-ogrenme-algisi-sad-olcegi/.
memjavad (2025) 'Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/sosyal-aglara-dayali-ogrenme-algisi-sad-olcegi/.
[1] memjavad, "Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Sosyal Ağlara Dayalı Öğrenme Algısı (SAD) Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.