Sınıf İçi Kaba Davranışlar Ölçeği

Özet

Sınıf İçi Kaba Davranışlar Ölçeği, akademik ortamlarda, özellikle sınıf içinde gözlemlenen kaba davranışların sıklığını ve türünü ölçmek amacıyla kullanılan bir uyarlama çalışmasıdır. Ölçek, kaba davranışları temel olarak kasıtlı ve kasıtlı olmayan olmak üzere iki ana boyutta ele almaktadır. Toplam 10 maddeden oluşan bu araç, öğrencilerin hem kendi davranışlarını hem de ortamdaki genel incelik düzeyini değerlendirmelerine olanak tanır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiş olup, Türk kültüründe sınıf içi kabalık olgusunun psikometrik olarak incelenmesine önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sınıf içi kabalık, Öğrenci davranışı, Psikometrik özellikler, Uyarlama, Likert ölçeği.

Yazarlar

Tuğba Bingöl, Nurcan Sölpük Turhan, Nuran Arslan, M. Ümit Öztabak, Şeyma Çetintaş.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, sınıf ortamında ortaya çıkan kaba davranışları (incivility) sistematik ve güvenilir bir şekilde ölçmek için orijinal ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonunu gerçekleştirmek ve elde edilen yapının psikometrik özelliklerini araştırmaktır. Bu çalışma, özellikle yükseköğretim veya ortaöğretim bağlamında öğrencilerin deneyimlediği veya gözlemlediği kasıtlı ve kasıtlı olmayan kabalık düzeylerini tespit etmeyi hedefler.

Uyarlama çalışması, sınıf içi kaba davranışların yapısının Türk örnekleminde geçerli olup olmadığını belirlemek ve bu davranışların eğitim kalitesi üzerindeki potansiyel etkilerini inceleyecek gelecekteki araştırmalar için sağlam bir araç sunmayı amaçlamıştır.

Yapı

Sınıf İçi Kaba Davranışlar Ölçeği, sınıf içi kabalık yapısını ölçmektedir. Bu yapı, eğitim ortamlarında normatif beklentilere aykırı olan, düşük yoğunluklu ancak potansiyel olarak zarar verici davranışları kapsar. Ölçek, bu yapıyı iki ayrı alt boyut üzerinden incelemektedir:

• Kasıtlı Olmayan Kabalık: Bireyin niyetinde zarar verme amacı taşımayan, ancak dikkatsizlik veya ihmal sonucu ortaya çıkan kaba davranışları ifade eder. (5 madde)
• Kasıtlı Kabalık: Bireyin bilinçli olarak rahatsızlık verme veya saygısızlık etme niyetiyle gerçekleştirdiği davranışları kapsar. (5 madde)

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler uygulanmıştır. İlk olarak, ölçeğin faktör yapısının uygunluğunu test etmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Araştırma örnekleminin büyüklüğü ve faktör analizi için uygunluğu, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değerinin .816 bulunması ve Bartlett testi χ² değerinin 611.482 (p < .001) ile yüksek düzeyde anlamlı çıkmasıyla doğrulanmıştır.

AFA sonucunda, ölçeğin toplam varyansın % 52.89’unu açıklayan iki boyutlu bir yapı sergilediği tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin kuramsal yapısını desteklemektedir. Madde-faktör yapısı belirlendikten sonra, modelin veriye uyumunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilerek yapısal geçerlik nihai olarak onaylanmıştır.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirlik analizi, hem toplam ölçek hem de alt boyutlar bazında iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alpha değeri incelenerek yapılmıştır. Elde edilen değerler, ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir.

• Toplam iç tutarlılık katsayısı: .81
• Kasıtlı Olmayan Kabalık alt boyutu Alpha değeri: .71
• Kasıtlı Kabalık alt boyutu Alpha değeri: .80

Bu sonuçlar, hem genel ölçeğin hem de iki ayrı alt boyutun kendi içlerinde tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısının ortaya çıkarılması ve test edilmesi iki aşamalı bir yaklaşımla gerçekleştirilmiştir. İlk olarak kullanılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), 10 maddenin iki temel faktör altında toplandığını göstermiş, bu da kasıtlı ve kasıtlı olmayan kabalık ayrımını empirik olarak desteklemiştir.

İkinci aşamada uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), AFA ile belirlenen iki faktörlü yapının (10 madde) veri setine ne kadar uygun olduğunu test etmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin iyi bir uyum sergilediğini ve dolayısıyla Türk örnekleminde kullanıma uygun olduğunu teyit etmiştir.

Ölçek

Test Türü: Uyarlama

Format: 2 alt boyut ve 10 madde

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Genellikle yükseköğretim veya ortaöğretim öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: 5’li Likert tipi derecelendirme kullanılmaktadır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman).

Anahtar Kelimeler

Kabalık, Eğitim ortamı, Psikometri, Yapı geçerliği, İç tutarlılık, Ölçek adaptasyonu.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Tuğba Bingöl)

Yazışma Adresi: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi (E-posta adresinden varsayılmıştır)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Tuğba Bingöl ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilmektedir. Ücret bilgisi kaynaklarda belirtilmemiştir.

Referanslar

Bingöl, T., Sölpük Turhan, N., Arslan, N., Öztabak, M. Ü. ve Çetintaş, Ş. (2018). Sınıf İçi Kaba Davranışlar Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlama çalışması. Sakarya University Journal of Education, 8(1), 165-176. Doi: 10.19126/suje.321775.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: sinif-ici-kaba-davranislar-olcegi-toad.pdf

Sınıf İçi Kaba Davranışlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 2 alt boyut ve 10 mdde
• Kasıtlı olmayan kabalık (5 m)
• Kasıtlı kabalık (5 m)