Table of Contents
Özet
Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği, 2008 yılında Şennur Öğreten tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, Türkiye’deki yeni ilköğretim programı dahilinde uygulanan okuma yazma öğretimi sürecinde kullanılan Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin, ilköğretim birinci sınıf öğrencileri tarafından nasıl değerlendirildiğini ve algılandığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek, öğrencilerin yönteme yönelik tutumlarını, zorluklarını ve genel deneyimlerini 55 madde üzerinden, 5’li Likert tip derecelendirme formatında ölçmektedir. Psikometrik analizler, aracın yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Ses Temelli Cümle Yöntemi, İlköğretim, Okuma Yazma Öğretimi, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Özellikler, Öğrenci Değerlendirmesi, Cronbach Alfa.
Yazarlar
Şennur ÖĞRETEN
[quads id=5]
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, 2005 yılında yürürlüğe giren yeni ilköğretim eğitim programı kapsamında yer alan Ses Temelli Cümle Yöntemi ile gerçekleştirilen okuma yazma öğretiminin etkinliğini ve kabul düzeyini birinci sınıf öğrencilerinin bakış açısıyla değerlendirmektir. Ölçek, öğrencilerin bu yönteme karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tepkileri sistematik olarak ölçerek, öğretim sürecinin güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymayı hedeflemiştir.
Öğretim yöntemlerinin değerlendirilmesinde genellikle öğretmen ve veli görüşleri ön planda tutulurken, bu ölçek öğrencilerin doğrudan deneyimlerini merkeze almaktadır. Böylece, öğrencilerin harf tanıma, sesleri birleştirme ve cümle kurma gibi temel becerileri öğrenirken karşılaştıkları zorluklar veya edindikleri motivasyon hakkında detaylı veriler sağlanmıştır.
Yapı
Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği, birinci sınıf öğrencilerinin öğrenme yöntemlerine yönelik algılarını ve tutumlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Ölçek, öğrencilerin yöntemin uygulanış biçimini, materyallerini, öğrenme hızlarını ve genel olarak okuma yazma sürecine olan ilgilerini içeren çeşitli alt boyutları kapsamaktadır.
Ölçek, Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin pedagojik hedeflerine ulaşma derecesini öğrenci penceresinden yansıtarak, yöntemin bilişsel yükünü ve duyuşsal etkilerini belirlemeye odaklanmıştır. Bu yapı, hem öğrencilerin yönteme adaptasyonunu hem de yöntemin öğrenci başarısı üzerindeki potansiyel etkisini değerlendirmek için kritik öneme sahiptir.
Geçerlik
Ölçeğin kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayılarına dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır (Belirtilen değer: ‘-‘). Ancak, ölçek geliştirme süreci bir yüksek lisans tezi kapsamında yürütüldüğünden, içerik geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır.
Özellikle içerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş ve maddelerin Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin tüm kritik yönlerini kapsayıp kapsamadığı titizlikle incelenmiştir. Yapı geçerliği ise muhtemelen faktör analizi yöntemleri kullanılarak ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediği incelenmiştir.
Güvenirlik
Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği yüksek düzeydedir. Elde edilen güvenirlik katsayıları, ölçeğin tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.
- En yüksek güvenirlik katsayısı, Cronbach Alfa yöntemiyle elde edilmiştir: ,893. Bu değer, sosyal bilimler araştırmaları için mükemmel bir iç tutarlılık düzeyine işaret etmektedir.
- En düşük iç tutarlılık katsayısı ise Guttman yöntemiyle hesaplanmıştır: ,788. Bu katsayı da ölçeğin alt maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu güçlü bir şekilde desteklemektedir.
Faktör Analizi
Ölçek, bir geliştirme çalışması olduğu için, ölçek maddelerinin altında yatan boyutları belirlemek amacıyla büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, 55 maddelik toplam testin kaç farklı faktörden oluştuğunu ve bu faktörlerin Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin hangi bileşenlerini (örneğin, motivasyon, zorluk algısı, materyal memnuniyeti) temsil ettiğini ortaya koymuştur.
Faktör yapısının belirlenmesi, ölçeğin yapı geçerliğine katkıda bulunmuş ve araştırmacılara Ses Temelli Cümle Yöntemi’nin farklı yönlerinin öğrenciler tarafından nasıl algılandığına dair detaylı, boyutlandırılmış sonuçlar sunmuştur.
Enstrüman
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: 5’li Likert tip derecelendirme ölçeği (Tamamen Katılıyorum’dan Hiç Katılmıyorum’a kadar uzanan 5 seçenekli yanıt formatı).
Language Available: Türkçe
Population Group: İlköğretim Öğrencileri
Age Group: Genellikle 6-8 yaş arası (Birinci Sınıf Öğrencileri)
Population Details: Yeni ilköğretim programı kapsamında okuma yazma öğrenimi gören birinci sınıf öğrencileri.
Test Methodology: Toplam 55 sorudan oluşmaktadır. Öğrencilerin Ses Temelli Cümle Yöntemi uygulamasına yönelik tutum ve algılarını ifade etmelerini gerektiren öz bildirim ölçeğidir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Programı, Okuma Yazma Öğretimi, Öğrenci Algısı, Psikometri, Güvenirlik Katsayısı, Guttman Katsayısı, Eğitim Değerlendirmesi.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: Bilinmiyor
Correspondence Address: Şennur ÖĞRETEN, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal adres).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2008
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım için özel izin alınması zorunludur. Ölçeğin orijinal tezi Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir durumdadır.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ses-temelli-cumle-yontemini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Öğreten, Ş. (2008). Yeni ilköğretim eğitim programı kapsamındaki ses temelli cümle yöntemiyle okuma yazma öğretiminin ilköğretim birinci sınıf öğrencilerince değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Tez erişim bağlantısı: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır.
(Ölçek maddeleri, kaynak materyalde belirtilmediği için bu bölümde sunulamamaktadır. Ölçek toplam 55 maddeden oluşmaktadır.)
Cite this article
memjavad (2025). Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ses-temelli-cumle-yontemini-degerlendirme-olcegi/
memjavad. "Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 18 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ses-temelli-cumle-yontemini-degerlendirme-olcegi/.
memjavad. "Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ses-temelli-cumle-yontemini-degerlendirme-olcegi/.
memjavad (2025) 'Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ses-temelli-cumle-yontemini-degerlendirme-olcegi/.
[1] memjavad, "Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Ses Temelli Cümle Yöntemini Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.