Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutum Ölçeği (SÖKTYÖ), görsel sanatlar eğitimi alanında çalışan veya eğitim gören bireylerin, sanatçı ve öğretmen rollerine dair sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, özellikle görsel sanatlar öğretmen adaylarının ve mevcut öğretmenlerin bu iki temel mesleki kavrama ilişkin algı ve değerlendirmelerini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Ölçek, Zümrüt Şen ve Ramazan Kalyoncu tarafından 2020 yılında yayımlanan bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir.

Ölçeğin geliştirme süreci, kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla uzman görüşleri alınarak titizlikle yürütülmüştür. Güvenirlik analizleri için ise Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Bu araç, görsel sanatlar eğitiminin disiplinlerarası doğasında, bireylerin sanat üretimine ve pedagojik rollere ilişkin içselleştirdikleri tutum farklılıklarını ortaya koyarak alana önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Sanatçı, Öğretmen, Tutum Ölçeği, Görsel Sanatlar Eğitimi, Mesleki Algı, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Zümrüt Şen, Ramazan Kalyoncu

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları ve Görsel Sanatlar Öğretmenleri gibi hedef grupların zihinlerinde yer eden sanatçı ve öğretmen kavramlarına yönelik sahip oldukları duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri (tutumları) sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Bu değerlendirme, eğitim programlarının ve mesleki gelişim stratejilerinin bu algıları dikkate alarak yeniden şekillendirilmesine zemin hazırlar.

Özel olarak, ölçek, sanat eğitimcilerinin kendilerini sadece birer eğitimci olarak mı yoksa aynı zamanda birer sanatçı olarak mı konumlandırdıklarını ve bu iki rol arasındaki dengeye yönelik tutumlarının ne olduğunu saptamayı amaçlamıştır. Bu, mesleki kimlik gelişiminin anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutum Ölçeği, bireyin mesleki kimlik çerçevesinde algıladığı iki ana rol arasındaki psikolojik mesafeyi ve etkileşimi ölçen çok boyutlu bir yapıyı temel alır. Ölçek, muhtemelen Sanatçı Kimliği Tutumu ve Öğretmen Kimliği Tutumu olmak üzere iki ana faktör etrafında şekillenmektedir.

Ölçek, katılımcıların hem sanatsal üretkenliğe, yaratıcılığa ve özerkliğe yönelik eğilimlerini hem de pedagojik sorumluluk, rehberlik ve müfredat uygulamasına yönelik eğilimlerini ayrı ayrı veya karşılaştırmalı olarak değerlendiren maddelerden oluşur. Ölçülen bu tutum yapısı, bireylerin mesleki rollerini nasıl bütünleştirdiklerini veya ayırdıklarını anlamak için temel bir gösterge sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, içeriğin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemeye odaklanmıştır. Geliştirme sürecinde, ölçek maddelerinin ilgili konuyu tam olarak kapsadığından emin olmak için kapsam geçerliği analizleri yapılmıştır.

Geçerlik çalışmaları kapsamında, alanında uzman akademisyenler ve eğitimcilerden oluşan bir gruptan uzman görüşleri alınmıştır. Bu uzmanlar, maddelerin dilbilgisel uygunluğunu, anlaşılırlığını ve ölçülmek istenen tutum kavramlarını ne kadar iyi yansıttığını değerlendirmiştir. Bu süreç, ölçeğin yapısal ve içeriksel geçerliğinin sağlanmasında temel bir adım olarak kullanılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını göstermek amacıyla incelenmiştir. İç tutarlılık güvenirliğini belirlemek için yaygın olarak kullanılan istatistiksel yöntem olan Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.

Elde edilen Cronbach Alfa katsayısı değeri, ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğunu ve aynı psikolojik yapıyı ne kadar güçlü bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Yüksek bir Alfa değeri, ölçeğin iç tutarlılığının güçlü olduğunu ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini işaret eder.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarında, Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutum Ölçeği’nin temel bileşenlerini ve boyutlarını ortaya çıkarmak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yönteminin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, başlangıçta oluşturulan madde havuzunun altında yatan faktör yapısını belirlemiştir.

Faktör analizi sonucunda, ölçeğin kaç boyuttan oluştuğu ve hangi maddelerin hangi boyuta yüklendiği belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak beklenen iki ana kavram (Sanatçı ve Öğretmen) etrafında kümelenip kümelenmediğini doğrulamaya yardımcı olmuştur. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin ölçtüğü yapı hakkında önemli kanıtlar sağlamaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme (Örn: Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar 5 seçenekli) (Bu bilgi kaynakta belirtilmemiştir ancak tutum ölçekleri için standarttır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Görsel Sanatlar Öğretmen Adayları ve Görsel Sanatlar Öğretmenleri

Age Group: Genellikle 18-50 yaş aralığı (Üniversite öğrencileri ve aktif öğretmenler)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümlerinde öğrenim gören öğretmen adayları ve Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan görsel sanatlar öğretmenleri.

Test Methodology: Anket yöntemiyle veri toplama, geçerlik için uzman görüşü alma, güvenirlik için Cronbach Alfa hesaplama ve yapı geçerliği için faktör analizi (AFA) kullanma.

Anahtar Kelimeler

Görsel sanatlar, Tutum, Mesleki Kimlik, Ölçek Geliştirme, Sanat Eğitimi, Pedagoji, Psikometri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: Zümrüt ŞEN (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, akademik bir makale kapsamında 2020 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı ve uygulama izinleri için doğrudan sorumlu yazar Zümrüt Şen ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin alınması tavsiye edilirken, özel ücretlendirme bilgisi mevcut kaynakta belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı metodolojisi aşağıdaki linkten ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Referanslar

Şen, Z., & Kalyoncu, R. (2020). Görsel Sanatlar Öğretmen Adaylarının ve Öğretmenlerinin Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutumları. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(29), 64-80. doi:10.35675/befdergi.652210

Bu ölçeğin orijinal PDF dosyaları aşağıdan indirilebilir:

• sanatci-ve-ogretmen-kavramlarina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf
• sanatci-ve-ogretmen-kavramlarina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

Sanatçı ve Öğretmen Kavramlarına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way. Scale items are not provided in the source content, thus this section remains empty.

Ölçek maddeleri orijinal kaynakta açıkça belirtilmediği için bu kısım boş bırakılmıştır. Maddelere ulaşmak için lütfen yukarıdaki referans makaleye başvurunuz.