Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği

Öz

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği (PSAS), doğum sonrası dönemde kadınların yaşadığı spesifik anksiyete belirtilerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Songül Duran tarafından 2019 yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik özelliklerini inceleyerek, postpartum dönemdeki annelerin ruh sağlığı değerlendirmelerinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Uyarlama süreci sonucunda, orijinal 51 maddelik ölçekten dört maddenin çıkarılmasıyla Türkçe formun son hali oluşturulmuştur. Ölçek, tek faktörlü bir yapıya sahip olup, yüksek iç tutarlılık (Cronbach alfa = 0.91) göstermektedir. Bu uyarlama, Türk kültürüne ve diline uygun bir değerlendirme aracı sunarak, postpartum anksiyetenin Türkiye’deki yaygınlığı, risk faktörleri ve etkileri üzerine yapılacak araştırmalara önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği, postpartum anksiyete, doğum sonrası dönem, psikometrik özellikler, geçerlik, güvenirlik, Türkçe uyarlama.

Yazarlar

Songül Duran

[quads id=5]

Amaç

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği’nin (PSAS) temel amacı, doğum sonrası dönemde kadınların deneyimlediği kendine özgü anksiyete belirtilerini kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Bu ölçek, annelerin ruh sağlığını desteklemeye yönelik klinik müdahalelerin ve araştırma çalışmalarının temelini oluşturur. Ölçek, özellikle postpartum dönemde ortaya çıkan ve genel anksiyete ölçekleriyle tam olarak yakalanamayan spesifik endişeleri, korkuları ve gerginlikleri belirlemeyi hedefler. Bu sayede, risk altındaki bireylerin erken tanısı ve uygun destek hizmetlerine yönlendirilmesi kolaylaşır.

Duran tarafından 2019 yılında yapılan Türkçe uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir şekilde kullanılabilirliğini sağlamayı amaçlamıştır. Bu uyarlama, Türk kültürüne ve diline uygun bir değerlendirme aracı sunarak, postpartum anksiyetenin Türkiye’deki yaygınlığı, risk faktörleri ve etkileri üzerine yapılacak araştırmalara önemli bir katkı sağlamaktadır. Ölçek, klinisyenlere ve araştırmacılara, annelerin doğum sonrası dönemdeki duygusal zorluklarını daha iyi anlamaları için değerli bir araç sunar.

Yapı

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği (PSAS), postpartum dönemde annelerin yaşadığı spesifik anksiyete belirtilerini ölçmek üzere tasarlanmış bir yapıyı değerlendirir. Bu yapı, genel anksiyete bozukluklarından farklı olarak, gebelik, doğum, annelik rolü ve bebek bakımı gibi doğum sonrası döneme özgü konular etrafında odaklanan endişeleri içerir. Ölçek, annelerin bebeklerinin sağlığına ilişkin kaygıları, annelik yeterliliği hakkındaki endişeleri, sosyal destek eksikliği ve kişisel güvenlik gibi alanlardaki anksiyete düzeylerini belirlemeye yardımcı olur.

Ölçek, bu spesifik anksiyete boyutlarını tek bir genel faktör altında toplar. Bu durum, postpartum anksiyetenin, doğum sonrası döneme özgü stresörler tarafından tetiklenen ve birbiriyle ilişkili çeşitli endişe alanlarını kapsayan bütüncül bir fenomen olarak ele alındığını göstermektedir. Ölçek, bu yapısal bütünlüğü koruyarak, annelerin yaşadığı karmaşık duygusal deneyimleri anlamak için güçlü bir temel sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Türkçe uyarlamasının tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Bu durum, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı tek bir postpartum spesifik anksiyete yapısını başarıyla temsil ettiğini işaret eder. Faktör yükleri, maddelerin bu tek faktörle olan ilişkisinin gücünü yansıtır ve Türkçe form için 0.30 ile 0.58 arasında değişen değerler bulunmuştur. Bu yükler, maddelerin ölçeğin genel yapısına kabul edilebilir düzeyde katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Yapılan faktör analizi sonucunda, orijinal 51 maddeden bazı maddelerin faktör yüklerinin düşük olduğu belirlenmiştir. Özellikle 1, 2, 15 ve 46 numaralı (İngilizce versiyonundaki) maddelerin faktör yüklerinin 0.30‘un altında kalması nedeniyle Türkçe formdan çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu düzeltmeler, ölçeğin yapısal geçerliğini artırarak, Türkiye popülasyonunda daha doğru ve güvenilir ölçümler yapılmasına olanak tanımıştır.

Güvenirlik

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği’nin (PSAS) Türkçe uyarlamasının güvenirlik analizi, yüksek düzeyde iç tutarlılık sergilediğini ortaya koymuştur. Songül Duran tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen çalışmada, ölçeğin Cronbach alfa katsayısı r=0.91 olarak bulunmuştur. Bu değer, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösteren mükemmel bir iç tutarlılık düzeyine işaret eder. Yüksek Cronbach alfa değeri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verme olasılığının yüksek olduğunu, yani ölçüm hatasının düşük olduğunu belirtir.

Bu yüksek güvenirlik katsayısı, PSAS’ın Türkçe formunun klinik ve araştırma ortamlarında postpartum anksiyeteyi değerlendirmek için güvenle kullanılabilecek güçlü bir araç olduğunu desteklemektedir. İç tutarlılığın yanı sıra, ölçeğin zaman içindeki stabilitesini gösteren test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik ölçütleri de genellikle psikometrik çalışmalarda incelenir, ancak bu uyarlama çalışmasında özellikle Cronbach alfa değeri vurgulanmıştır.

Faktör Analizi

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği’nin (PSAS) Türkçe uyarlamasında yapılan faktör analizi, ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, ölçeğin tüm maddelerinin postpartum spesifik anksiyete adı verilen tek bir temel yapıyı ölçtüğü varsayımını desteklemektedir. Maddelerin faktör yükleri, 0.30 ile 0.58 arasında değişen değerler sergilemiştir ki bu, maddelerin ölçekteki genel faktörle yeterli düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir.

Ancak, orijinal 51 maddeden 4 tanesi (İngilizce formda 1, 2, 15 ve 46 numaralı maddeler) faktör analizi sonucunda 0.30‘un altında faktör yüklerine sahip olduğu için Türkçe formdan çıkarılmıştır. Bu karar, ölçeğin yapısal netliğini ve kültürel uygunluğunu artırmak amacıyla alınmıştır. Maddelerin çıkarılmasıyla, Türkçe formun daha homojen ve güçlü bir tek faktör yapısı sergilemesi sağlanmıştır, bu da ölçeğin ölçtüğü yapıyı daha doğru bir şekilde temsil etmesine olanak tanır.

Ölçek Enstrümanı

Test Türü: Uyarlama

Format: 4’lü Likert Ölçeği (1=Hiç, 2= Bazen, 3= Çoğu kez, 4= Neredeyse Her zaman)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Postpartum dönemdeki kadınlar

Yaş Grubu: Yetişkin kadınlar

Popülasyon Detayları: Doğum sonrası dönemde olan anneler.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli anket

Anahtar Kelimeler

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği, anksiyete, psikometri, geçerlik, güvenirlik, Likert, uyarlama, Cronbach alfa.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi yok

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi yok

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması 2019 yılında gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için özel izinler veya ücretlendirme hakkında detaylı bilgi, ilgili yazar (Songül Duran) ile iletişime geçilerek öğrenilebilir. Mevcut kaynakta bu konuda spesifik bir bilgi bulunmamaktadır. Ölçeğin araştırma veya klinik amaçlı kullanımı için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Duran, S. (2019).Postpartum Specific Anxiety Scale (PSAS): Reliability and validity of the Turkish version. Perspectives in Psychiatric Care. https://doi.org/10.1111/ppc.12385

The original PDF can be downloaded here: postpartum-spesifik-anksiyete-olcegi-toad.docx

[quads id=5]

Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak içeriğinde Postpartum Spesifik Anksiyete Ölçeği’nin maddeleri yer almamaktadır.